Cyprysik groszkowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Cyprysik groszkowy
Sawara.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klad nagonasienne
Rząd cyprysowce
Rodzina cyprysowate
Rodzaj cyprysik
Gatunek cyprysik groszkowy
Nazwa systematyczna
Chamaecyparis pisifera (Siebold & Zucc.) Endl.
Syn. Conif. 64 1847[2]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
'Golden Charm'
'Filifera Aurea'
Wikimedia Commons

Cyprysik groszkowy (Chamaecyparis pisifera Endl.) — gatunek rośliny z rodziny cyprysowatych. W naturze rośnie na japońskich wyspach Honsiu i Kiusiu, jest uprawiany w wielu krajach świata[3]. Do Europy został sprowadzony w XIX wieku[4]. Nazwa gatunkowa pochodzi od tego, że jego szyszki mają wielkość grochu[5]

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Zimozielone drzewo o stożkowej, stosunkowo luźnej koronie, z silnie spłaszczonymi, ułożonymi w jednej płaszczyźnie rozgałęzieniami. Typowa forma gatunku na naturalnych stanowiskach dorasta do 45 m wysokości[4]. Odmiany ozdobne są znacznie mniejsze, osiągają wysokość od 2 – 10 m (w zależności od odmiany). Występują wśród nich także formy krzewiaste[6].
Pień i pędy
Pień prosty, gładki, w dolnych partiach szeroko karbowany. Kora czerwonobrązowa, z wiekiem łuszcząca się długimi pasami[4]. Dolne części gałązek silnie wybarwione na niebieskobiały kolor.
Liście
W formie drobnych pazurkowato zgiętych łusek, ciemnozielone i błyszczące, od spodu widoczny biały, woskowaty rysunek przypominający motylek (kokardkę). Łuski błyszczące o odstających końcach, ułożone w spłaszczonych gałęziach[4]
Kwiaty
Kwiatostany męskie brązowawe. Kwiatostany żeńskie są zielone[4].
Szyszki
Kuliste szyszki do 8 mm średnicy, początkowo zielone a w późniejszym okresie brązowe[4].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Jest uprawiany jako roślina ozdobna. Gatunek długowieczny, wolno rosnący[4]. Może być uprawiany jako soliter, ale dobrze nadaje się także na szpalery i do tworzenia kompozycji z innymi iglakami oraz do ogrodów skalnych i na wrzosowiska. Szczególnie dobrze prezentuje się pośród roślin o pokroju kolumnowym i roślin płożących się (np. płożących się odmian jałowca)[5].

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Roślina światłolubna, doskonale rosnąca w miejscach o dużej wilgotności powietrza, na glebach kwaśnych, głęboko uprawianych i żyznych. Duża odporność na mróz, jednak posadzone na terenie odkrytym, narażonym na silne wiatry, łatwo brązowieją i zrzucają boczne odgałęzienia. Wykazuje dużą odporność na zanieczyszczenia powietrza, jednak wpływa ono na jego wygląd oraz tempo wzrostu. Odmiany o ulistnieniu igiełkowatym lub pierzastym są znacznie wrażliwsze na wysychanie[4]. Na stanowiskach suchych i wietrznych igły w środku rośliny zasychają i obumierają. Można temu zapobiec przez delikatne przystrzyganie całej rośliny, co dodatkowo wpływa na jej zagęszczenie i ładniejszy wygląd. Przystrzyganie znosi dobrze[7].

Odmiany botaniczne można rozmnażać przez wysiew nasion, odmiany ogrodowe uprawiane z nasion nie zachowują cech rośliny matecznej i należy je rozmnażać przez sadzonki (ukorzeniają się łatwo)[6].

Niektóre odmiany ogrodowe[edytuj | edytuj kod]

  • 'Baby Blue'
  • 'Compacta'
  • 'Boulevard'
  • 'Dwarf Blue'
  • 'Filifera'
  • 'Filifera Aurea'
  • 'Filifera Aurea Nana'
  • 'Filifera Nana'
  • 'Filifera Aureovariegata'
  • 'Golden Charm'
  • 'Golden Mops'
  • 'Nana'
  • 'Nana Aureovariegata'
  • 'Plumosa'
  • 'Plumosa Argenteovariegata'
  • 'Plumosa Aurea'
  • 'Plumosa Aurea Compacta'
  • 'Plumosa Compressa Aurea'
  • 'Pygmea'
  • 'Snow'
  • 'Squarrosa'
  • 'Squarrosa Intermedia'
  • 'Squarosa Sulphurea'
  • 'Sungold'
  • 'True Blue

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001.... [dostęp 2013-01-10].
  2. The Plant List. [dostęp 2013-01-30].
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2013-01-30].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Tadeusz Szymanowski: Drzewa ozdobne. Warszawa: Arkady, 1957.
  5. 5,0 5,1 Ogrodnik amator. Cyprysik groszkowy. [dostęp 2013-01-31].
  6. 6,0 6,1 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  7. Maciej Mynett, Magdalena Tomżyńska: Krzewy i drzewa ozdobne. Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd., 1999. ISBN 83-7073-188-0.