Iglaste

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Iglaste
Kosodrzewina (Sosna górska) Pinus mugo mugo.jpg
Sosna górska (Pinus mugo mugo)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo naczyniowe
Nadgromada nasienne
Gromada nagonasienne
Podgromada nagonasienne drobnolistne
Klasa iglaste
Nazwa systematyczna
Pinopsida Burnett
pub. 1835
Synonimy
Coniferopsida, Gymnospermae
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons

Iglaste, szpilkowe (Pinopsida Burnett, dawniej Coniferopsida) − klasa drzew lub krzewów należących do typu (gromady) nagonasiennych. Należy do niej ok. 600 gatunków roślin.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Pokrój 
Szpilkowe to w przeważającej części drzewa, osiągające największe w świecie roślin wysokości (sekwoja osiąga 100 m.). Nieliczne są krzewy.
Pień 
Rdzeń wykształcony jest słabo, prawie cała masa pnia wykształcona jest z drewna wtórnego.
Liście 
Drobne, szpilkowate lub łuskowate, rzadko opadają co roku (modrzew). Bardzo rzadko liście są duże i płaskie. Występuje w nich charakterystyczna tkanka transfuzyjna, która otacza wiązki przewodzące.
Kwiaty 
Rozdzielnopłciowe, które są zebrane w szyszkach męskich i żeńskich. Męskie narządy rozrodcze mają postać łusek lub tarczek, do których przyczepione są mikrosporangia. Grupa łusek lub tarczek tworzy strobil, rzadko łączą się one w strobil złożony (sosna).
Drewno 
Posiada przewody żywiczne.

Współczesne nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Współczesne zasady nomenklatury biologicznej wymagają, by nazwy wyższych taksonów wywodzić od typowego rodzaju, którym zarówno dla Pinophyta jak i dla Pinopsida jest sosna (Pinus). Stąd też istotna zmiana, jaką jest zaniechanie posługiwania się terminami Gymnospermae i Coniferopsida.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Podział według Jamesa Reveala[1]
Drzewo filogenetyczne iglastych (Farjon (2003), Quinn & Price (2003) i Price (2003)).

Systematyka iglastych jest przedmiotem nieustannej dyskusji, dlatego też istnieje kilka systemów klasyfikacji klasy Pinopsida. Jeden z nich[potrzebne źródło], zakładający istnienie typów (gromad): Cycadophyta, Ginkgophyta, Gnetophyta i Magnoliophyta oraz Pinophytanagonasienne właściwe, zalicza do tych ostatnich tylko jedną klasę współcześnie żyjących roślin, a mianowicie iglaste (Pinopsida).

Iglaste w przeszłości dzielono także na dwa rzędy[2]: sosnowce (Pinales) i cisowce (Taxales), ten drugi zawierający tylko jedną rodzinę, cisowatych. Taka interpretacja systematyki tej grupy sprawiała, że iglaste były grupą polifiletyczną. Alternatywny podział proponował[potrzebne źródło] wyróżnienie trzech rzędów: iglaste (z rodziną Pinaceae), araukariowce (z Araucariaceae i Podocarpaceae) oraz cisowców, zawierających pozostałe rodziny.

Duże uznanie znalazła tendencja polegająca na zgrupowaniu wszystkich rodzin w jednym rzędzie – sosnowce, szpilkowce (Pinales)[2][3].

Przypisy

  1. Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. Systematyka klasy Pinopsida w Crescent Bloom. [dostęp 20 kwietnia 2008].
  2. 2,0 2,1 Alicja Szweykowska, Jerzy (red.) Szweykowski: Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003. ISBN 83-214-1305-6.
  3. Alicja Szweykowska, Jerzy (red.) Szweykowski: Botanika. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1993. ISBN 83-01-10952-1.