Czareczka czarniutka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czareczka czarniutka
Czareczka czarniutka: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby workowe
Klasa kustrzebniaki
Rząd kustrzebkowce
Rodzina Sarcosomataceae
Rodzaj czareczka
Gatunek czareczka czarniutka
Nazwa systematyczna
Pseudoplectania nigrella (Pers.) Fuckel
Jb. nassau. Ver. Naturk. 23-24: 324 (1870)
mały

Czareczka czarniutka (Pseudoplectania nigrella (Pers.) Fuckel) – gatunek grzybów z rodziny Sarcosomataceae[1].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Model wstążkowy fragmentu polipeptydu plektasyny

Owocniki mają formę apotecjów; są czarkowate, średnicy do 30 mm. Wnętrze owocnika odznacza się błyszczącą czarną barwą. Miąższ nie ma szczególnego zapachu ani smaku.

Worki cylindryczne, o wymiarach 250-300 × 11-13 μm, nie reagują z odczynnikiem Melzera. Wysyp biały. Zarodniki w liczbie ośmiu w jednym worku, bezbarwne, hialinowe, gładkie, okrągławe, niekiedy z jedną kropelką tłuszczu, o wymiarach 10-12 μm[2].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Spotykana w Europie, Ameryce Północnej (od New Jersey do Manitoby, Wisconsin, Alabamy i Jamajki), Indiach[3], Japonii[4] i Australii[5]. Występuje w Polsce[6], została umieszczona w Rejestrze gatunków grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ)[7].

Biochemia[edytuj | edytuj kod]

W 2005 roku ukazała się praca, w której zreferowano prace prowadzone nad otrzymaną z owocników czareczki czarniutkiej substancją z grupy defensyn, plektasynę. Plektasyna była pierwszą defensyną otrzymaną z grzyba; te bogate w reszty cysteinowe peptydy opisywano wcześniej jedynie u bezkręgowców (pająków, skorpionów, ważek, małży). Rekombinowany peptyd wywierał silne działanie antybiotyczne in vitro, zwłaszcza wobec Streptococcus pneumoniae, w tym również wobec szczepów opornych na konwencjonalną antybiotykoterapię. Firma farmaceutyczna Novozymes prowadzi obecnie badania nad tym peptydem[8].

Niektóre synonimy[edytuj | edytuj kod]

  • Crouania nigrella (Pers.) Hazsl.
  • Otidella nigrella (Pers.) J. Schröt. 1893
  • Peziza nigrella Pers. 1801
  • Plectania nigrella (Pers.) P. Karst. 1885

(na podstawie Species Fungorum[9])

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Michael Jordan: The encyclopedia of fungi of Britain and Europe. London: Frances Lincoln, 2004, s. 42. ISBN 0-7112-2378-5.
  3. Waraitch KS. Occurrence of Microstoma floccosa and Pseudoplectania nigrella in India and their probable association with oak. Indian Phytopathology v. 33(4) p. 523-526 (1980)
  4. Hideyuki N, Toshimitsu F. Fungal Flora in Chiba Pref., Central Japan (III) Ascomycetes-Plectomycetes and Discomycetes. Journal of the Natural History Museum and Institute, Chiba. Special Issue (2002)
  5. Seaver FJ: The North American cup-fungi (operculates) (1942) s. 49 link
  6. Maria Alicja Chmiel, Bogusław Sałata. GRZYBY Z RODZAJU PSEUDOPLECTANIA FUCK. Biuletyn Lubelskiego Towarzystwa Naukowego v. 3-14 (1987)
  7. Pseudoplectania nigrella (Pers.) Fuckel (1869) grzyby.pl Dostęp 27-4-2009
  8. Mygind PH, Fischer RL, Schnorr KM, Hansen MT, Sönksen CP, Ludvigsen S, Raventós D, Buskov S, Christensen B, De Maria L, Taboureau O, Yaver D, Elvig-Jørgensen SG, Sørensen MV, Christensen BE, Kjaerulff S, Frimodt-Moller N, Lehrer RI, Zasloff M, Kristensen HH. Plectasin is a peptide antibiotic with therapeutic potential from a saprophytic fungus. „Nature”. 7061 (437), s. 975–80, październik 2005. DOI: 10.1038/nature04051. PMID: 16222292. 
  9. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].