Dédalo (1922)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
„Dédalo”
„Dédalo”
„Dédalo”
Historia
Stocznia Wigham Richardson & Company
Wodowanie maj 1901
 Cesarstwo Niemieckie
Nazwa Neuenfels
Wejście do służby 1901
 Hiszpania
Nazwa „España No. 6”
Wycofanie ze służby 1921
 Armada Española
Nazwa „Dédalo”
Wejście do służby 1922
Wycofanie ze służby 1934
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 10.800 t
Długość 127 m
Szerokość 16,7 m
Zanurzenie 9,5
Napęd
1 maszyna parowa, 3 kotły, jedna śruba
Prędkość 10 węzłów
Zasięg 3000 mil morskich
Uzbrojenie
2 armaty 105 mm, 2 armaty przeciwlotnicze 57 mm
Wyposażenie lotnicze
zobacz w tekście
Załoga 324–398

„Dédalo” (hisz. Dedal) – okręt Hiszpańskiej Marynarki Wojennej oficjalnie zaklasyfikowany jako tender wodnosamolotów (transporte di hidroaviones). „Dédalo” był jedynym okrętem w historii wyposażonym zarówno do obsługi wodnosamolotów jak i dwóch rodzajów aerostatówbalonów i sterowców. Był jednym z dwóch okrętów, na których zamontowano maszt do cumowania sterowców (drugim był amerykański USS „Patoka”) oraz pierwszym, na pokładzie którego wylądował i z którego wystartował wiatrakowiec.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu I wojny światowej w hiszpańskich portach internowano sześć niemieckich frachtowców jako częściową rekompensatę za hiszpańskie statki zatopione przez U-Booty[1]. Statki te otrzymały tymczasowe oznaczenia „España No. 1” do „España No. 6”[1]. W 1921 „España No. 6” została przekazana dla Armada Española w celu przebudowy na tender wodnosamolotów/balonowiec[1]. Statek zbudowany był w angielskiej stoczni Wigham Richardson & Company w Newcastle i w służbie niemieckiej nosił nazwę „Neuenfels”[1].

Przebudowa frachtowca rozpoczęła się we wrześniu 1921 w hiszpańskiej stoczni Talleres Nuevo Vulcano w Barceonie pod kierownictwem projektanta morskiego Jacinta Veza oraz capitán de corbeta Pedra Carony[1]. 1 maja 1922 okręt otrzymał nazwę „Dédalo” na cześć mitologicznego Dedala. Prace wykończeniowe i instalację uzbrojenia przeprowadzono w Kartagenie[2].

Opis konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

Okręt skonstruowany został jak typowy frachtowiec, napędzany pojedynczą maszyną parową poczwórnego rozprężania z trzema kotłami; miał jedną śrubę[1]. Prędkość maksymalna wynosiła ok. 10 węzłów, zapas węgla wynoszący 940 ton pozwalał na pokonanie 3000 mil przy szybkości maksymalnej[1]. Rufowa część okrętu była pokryta platformą o wymiarach 60 × 17 m przeznaczoną do obsługi wodnosamolotów, na platformie znajdowała się także winda do transportu samolotów pod pokład[1]. Do opuszczania i podnoszenia samolotów z wody służyły dwa żurawie. Na okręcie mogło znajdować się do 25 wodnosamolotów[1].

Początkowo na okręcie służyły włoskie wodnosamoloty Savoia S.16 i Macchi M.18, w 1924 częściowo zastąpione przez brytyjskie Supermarine Scarab[3].

Pod pokładem przechowywano dwa balony obserwacyjne o pojemności 1200 m³ oraz urządzenia do wytwarzania i kompresji wodoru[1].

Na dziobie okrętu zbudowano wysoki maszt służący do cumowania sterowców, gdyż nie przewidziano miejsca na ich składowanie. Sterowce noszące oznaczenia „SCA.1” i „SCA.2”, zbudowane przez włoskie zakłady Stabilimento Costruzioni Aeronautica, miały 42,7 długości i 1500 m³ pojemności[2].

Służba[edytuj | edytuj kod]

Po wejściu do służby „Dédalo” wraz z przestarzałymi krążownikiem „Rio de la Plata” i niszczycielem „Audaz” sformowały jednostkę noszącą nazwę Division Naval Aeronáutica[3]. W następnych latach „Dédalo” wziął udział w szeregu ćwiczeń i manewrów, w listopadzie 1923 odwiedził Włochy[3].

3 września 1925 „Dédalo” wziął udział w desancie morskim pod Al-Husajma w czasie inwazji sił francuskich i hiszpańskich na Republikę Rifu i w czasie późniejszych walk o stolicę republiki – Ajdir[3]. W czasie kampanii wyszły na jaw problemy z obsługą dużej liczby wodnosamolotów, które musiały być obniżane z pokładu na powierzchnię wody przed każdym startem, jako że „Dédalo” nie był wyposażony w katapultę[3]. Dodatkowo szybki rozwój lotniskowców skazał okręty-bazy wodnosamolotów, takie jak „Dédalo”, na szybkie odejście do lamusa historii[3].

Okręt nie był eksploatowany przez większą część lat 30[3]. Wyjątkiem był udany eksperyment, jaki przeprowadzono na nim 7 marca 1934 – wynalazca i konstruktor Juan de la Cierva wylądował na pokładzie „Dédalo” zbudowanym przez siebie wiatrakowcem, a następnie wystartował – był to pierwszy udany lot wiropłatu z pokładu okrętu[3].

„Dédalo” nie był używany przez żadną ze stron w czasie hiszpańskiej wojny domowej[3]. Po jej zakończeniu miał być pocięty na złom w Walencji, ale kadłub okrętu pękł po wzięciu go na hol i został wysadzony w powietrze, aby nie blokował zatoki[3].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 R. Layman: Before the Aircraft Carrier. s. 103.
  2. 2,0 2,1 R. Layman: Before the Aircraft Carrier. s. 104.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9 R. Layman: Before the Aircraft Carrier. s. 105.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • R. D. Layman: Before the Aircraft Carrier : The Development of Aviation Vessels, 1849-1922. Annapolis, Md.: Naval Institute Press, 1989. ISBN 978-0-87021-210-9.