Barcelona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta w Hiszpanii. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Barcelona
centrum biznesowe @22, Sagrada Família, stadion Camp Nou, Castillo de los Tres Dragones (Zamek Trzech Smoków), Palau Nacional (Pałac Narodowy), hotel W Barcelona i plaża
centrum biznesowe @22, Sagrada Família, stadion Camp Nou, Castillo de los Tres Dragones (Zamek Trzech Smoków), Palau Nacional (Pałac Narodowy), hotel W Barcelona i plaża
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Hiszpania
Wspólnota autonomiczna Flaga Katalonia
Prowincja Barcelona
Comarca Barcelonès
Gmina Barcelona
Alkad Xavier Trias
Powierzchnia 100,4 km²
Wysokość 12 m n.p.m.
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

1 620 943[1]
15 931 os./km²
Kod pocztowy 080xx
Położenie na mapie Hiszpanii
Mapa lokalizacyjna Hiszpanii
Barcelona
Barcelona
Ziemia 41°23′16,50″N 2°10′11,71″E/41,387917 2,169919Na mapach: 41°23′16,50″N 2°10′11,71″E/41,387917 2,169919
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Portal Portal Hiszpania

Barcelona (katal. [bərsəˈɫonə], hiszp. [barθeˈlona]) – miasto w północno-wschodniej Hiszpanii, nad Morzem Śródziemnym, około 120 km na południe od grzbietu Pirenejów i granicy hiszpańsko-francuskiej. Stolica prowincji o tej samej nazwie oraz wspólnoty autonomicznej Katalonii. Drugie co do wielkości miasto Hiszpanii, z liczbą mieszkańców wynoszącą 1 620 943 wewnątrz granic administracyjnych[1]. Zespół miejski Barcelony wykracza poza granice administracyjne, z liczbą ludności wynoszącą 4 656 000, jest szóstym co do wielkości zespołem miejskim w Unii Europejskiej[2]. Cały obszar metropolitalny Barcelony ma około 5 milionów mieszkańców[3][4][5].

Założona jako rzymskie miasto w starożytności, w średniowieczu Barcelona stała się stolicą Hrabstwa Barcelony i Marchii Hiszpańskiej. Dziś miasto jest jednym z wiodących na świecie turystycznych, gospodarczych, targowo-wystawienniczych i kulturalno-sportowych centrów, stając się metropolią o znaczeniu globalnym[6][7][8]. Barcelona jest dużym węzłem komunikacyjnym z jednym z największych portów morskich w Europie, międzynarodowym lotniskiem, które obsługuje ponad 35 milionów pasażerów rocznie[9], rozbudowaną siecią autostrad i linii kolei dużych prędkości, z połączeniem do Francji i reszty Europy[10]. Główny ośrodek przemysłowy kraju (samochody, komputery, prod. chemikaliów, przetwórstwo żywności) oraz finansowy regionu. W 1992 r. Barcelona była gospodarzem letnich igrzysk olimpijskich.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Barcelona została założona przez Fenicjan. Powstała w starożytności (III wiek p.n.e.) jako kolonia rzymska, rozwinęła się jako jedna z najważniejszych republik kupieckich w basenie Morza Śródziemnego. Pozostałości po zbudowanych wtedy murach obronnych przetrwały w Dzielnicy Gotyckiej. Przejściowo zajęta przez Kartagińczyków (Hamilkar Barkas), a po drugiej wojnie punickiej przeszła ponownie pod panowanie rzymskie. Po upadku Rzymu zdobyta w 406 r. przez Swebów i Wandalów, a w 416 r. przez Wizygotów, którzy utworzyli w Hiszpanii własne państwo. Przez krótki czas Barcelona była stolicą państwa Wizygotów.

W roku 712 Barcelona została opanowana przez Maurów. Przez blisko 100 lat znajdowała się pod ich panowaniem. W 801 r. zdobyta przez syna Karola Wielkiego, Ludwika, została stolicą Marchii Hiszpańskiej, która była buforem między państwem Karola Wielkiego, a państwami Maurów. W latach 874-1137 Barcelona była stolicą niezależnego hrabstwa. Później została stolicą Królestwa Aragonii. Po zjednoczeniu z Kastylią w 1479 r. jej znaczenie spadło. W czasie wojny o sukcesję hiszpańską w latach 1705-1714 Barcelona została ufortyfikowana przez wojska angielskie. W czasie wojen napoleońskich w Hiszpanii w latach 1808-1814 Barcelona była kilkakrotnie widownią walk.

Miasto przeżyło burzliwy rozwój handlu i przemysłu w XX wieku.

W czasie wojny domowej w Hiszpanii miasto kilkukrotnie stało się areną działań wojennych. 19 lipca 1936 r. zrewoltowany tłum pod wodzą anarchistów z Iberyjskiej Federacji Anarchistycznej nie dopuścił do zajęcia miasta przez puczystów gen. Franco. Następnie w Barcelonie formowano milicje, które prowadził walkę na froncie aragońskim. W maju 1937 r. doszło do starć między anarchistami, a wspierającymi komunistów żołnierzami (Dni majowe w Barcelonie). Miasto zostało zdobyte przez frankistów 26 stycznia 1939. Po wojnie domowej stało się centrum oporu republikanów i świadomości narodowej Katalończyków.

Współczesna koncepcja urbanistyczna Barcelony została opracowana przez znanego teoretyka architektury Ildefonsa Cerdę (uważanego za „ojca” urbanistyki, autora Ogólnej Teorii Urbanizacji). Stworzono ją na potrzeby rozpisanego przez władze w 1858 konkursu architektonicznego. Projekt Cerdy zajął w nim drugie miejsce, przegrywając z koncepcją Roviry i Triasa. Do realizacji zwycięskiego projektu nigdy nie doszło, zaś kilka miesięcy później na mocy dekretu królewskiego zdecydowano o wdrożeniu planu Ildefonsa Cerdy, co miało duży wpływ na dzisiejszy obraz miasta. Cerdà zaprojektował sieć ulic na module kwadratu, ulice podstawowej siatki mają jednakową szerokość 20 m, a bloki miejskie – 113 m × 113 m, przy czym każdy blok ma ścięte narożniki, przez co skrzyżowania tworzą atrakcyjne place wzbogacone małą architekturą w postaci fontann i pomników oraz drzew.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Barcelona znajduje się na północno-wschodnim wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego i Hiszpanii, nad Morzem Śródziemnym, około 120 km na południe od grzbietu Pirenejów i granicy hiszpańsko-francuskiej. Od zachodu ograniczona jest górami Collserola, z najwyższym szczytem Tibidabo o wysokości 512 m n.p.m. W południowej części miasta góruje wzgórze Montjuïc o wysokości 173 m n.p.m. Na północy ograniczona jest przez rzekę Besòs, natomiast na południu przez rzekę Llobregat[11].

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Barcelona znajduje się w strefie klimatu subtropikalnego[12][13] typu śródziemnomorskiego[14], z łagodnymi zimami i ciepłymi latami. Średnia roczna temperatura wynosi 20°C w dzień i 12°C w nocy[15][16].

Średnia temperatura miesięcy zimowych – grudnia, stycznia i lutego wynosi około 14°C w dzień i 5°C w nocy[15][16]. W najzimniejszym miesiącu roku – styczniu, temperatury wynoszą zwykle od 7 do 17°C w ciągu dnia, od 2 do 10°C w nocy, a średnia temperatura morza wynosi 13°C[17]. Opady śniegu są bardzo rzadkie, do kilku razy na dekadę. Średnia temperatura sześciu miesięcy letnich, od maja do października wynosi około 25°C w dzień i 16°C w nocy[15][16]. W najcieplejszym miesiącu roku – sierpniu, temperatury wynoszą zwykle od 25 do 31°C w ciągu dnia, około 20°C w nocy, a średnia temperatura morza wynosi 25°C[17]. Temperatury powyżej 30°C występują w kilkunastu dniach rocznie, głównie w lipcu i sierpniu. Dwa miesiące – kwiecień i listopad mają charakter przejściowy, ze średnią temperaturą 18°C w ciągu dnia i 9°C podczas nocy[15][16], pod względem temperatury i nasłonecznienia przypominają maj i wrzesień w północnej połowie Europy.

Najwyższa odnotowana temperatura w mieście to 37.4°C, która miała miejsce 27 sierpnia 2010 roku, natomiast najniższą zanotowaną temperaturą było −8.0°C w nocy 27 grudnia 1962 roku[18].

Barcelona ma tylko nieco ponad 50 dni deszczowych rocznie, ze średnią kilka dni deszczowych w miesiącu, od 2 dni deszczowych w lipcu do 6 dni w październiku. Średnia roczna wilgotność wynosi 72%, od 69% w lipcu do 75% w październiku. Miasto ma ponad 2500 godzin czystej słonecznej pogody rocznie, od 138 h (średnio 4,5 godziny dziennie, ponad 5 razy więcej niż w Polsce) w grudniu do około 300 h (średnio 10 godzin czystego słońca na dobę) w lipcu[15][16].

Średnia temperatura i opady dla Barcelony (2001–2010)
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
Średnie najwyższe temperatury [°C] 13.7 13.9 16.1 18.3 21.5 26.0 28.4 28.9 26.2 22.6 17.6 13.8 20,6
Średnia dobowa temperatura [°C] 9.4 9.8 11.9 14.4 17.6 22.1 24.8 24.9 22.2 18.5 13.1 9.5 16,5
Średnie najniższe temperatury [°C] 5.1 5.6 7.8 10.4 13.7 18.2 21.1 21.0 18.1 14.4 8.6 5.2 12,4
Opady [mm] 33 41 33 37 54 11 25 64 75 87 34 35 529
Średnia liczba dni z opadami 3.3 4.7 4.1 5.1 4.7 2.2 1.9 4.7 5.3 5.9 3.7 5.0 50,6
Średnie nasłonecznienie (w godzinach) 158 171 206 239 258 287 293 264 229 200 153 138 2590
Źródło: Agencia Estatal de Meteorología[16] 2014-09-06

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Panorama Barcelony (kliknij aby powiększyć)
Panorama Barcelony (kliknij aby powiększyć)

Miasto Barcelona liczy 1 620 943 mieszkańców wewnątrz granic administracyjnych na powierzchni 101.9 km² (2012)[1]. Strefa miejska Barcelony (en: Urban Zone) ma 4 440 629 mieszkańców według danych Eurostatu[19]. Zespół miejski liczy 4 656 000 mieszkańców będąc szóstym co do wielkości zespołem miejskim w Unii Europejskiej po Paryżu, Londynie, Zagłębiu Ruhry, Madrycie i Mediolanie[2]. Cała metropolia Barcelony (obszar metropolitalny) ma około 5 milionów mieszkańców, według różnych źródeł: według Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju - 4 900 000 mieszkańców[4]; według Idescat, instytutu statystycznego Katalonii - 5 029 181[20]; według World Gazetteer - 5 068 252[21]; według Departamentu Spraw Gospodarczych i Społecznych ONZ - 5 083 000[3]; według Europejskiego Urzędu Statystycznego (Eurostat) - 5 375 774[5].

Populacja samego miasta stanowi 3.4% populacji Hiszpanii, natomiast populacja całej metropolii stanowi 10.1% wszystkich mieszkańców Hiszpanii[22]. Gęstość zaludnienia miasta Barcelony to 15 813 osób na kilometr kwadratowy, natomiast gęstość zaludnienia całej metropolii to 1 473 osób na kilometr kwadratowy[22]. Barcelona jest głównym zespołem miejskim megalopolis o liczbie ludności wynoszącej 25 milionów mieszkańców położonego na wschodnim wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego[22].

Ponad 280 tysięcy mieszkańców co stanowi 17.4% populacji Barcelony to osoby urodzone poza Hiszpanią. Wśród osób urodzonych w Europie, najwięcej imigrantów pochodzi z Włoch (22 909 osób), Francji (11 922 osób), Rumunii (6 906 osób), Niemiec (6 582 osób) i Wielkiej Brytanii (5 753 osób). Łącznie z Europy pochodzi 87 193 osób czyli 30.9% wszystkich imigrantów. Z Ameryki pochodzi 39.4% imigrantów, głównie z Ameryki Łacińskiej. Z pozostałych części świata pochodzi łącznie 29.6% imigrantów[22].

W 1900 roku Barcelonę zamieszkiwało 533 tys. ludzi[11]. Liczba ta rosła powoli do 1950 roku, kiedy do Barcelony zaczęli przyjeżdżać ludzie z mniej uprzemysłowionych regionów Hiszpanii. Najwięcej mieszkańców Barcelona miała w 1979 roku: 1 906 998 osób.

Ekonomia[edytuj | edytuj kod]

Centrum finansowe 22@Barcelona
Centrum finansowe 22@Barcelona

Informacje ogólne[edytuj | edytuj kod]

Barceloński obszar metropolitalny obejmuje 63.4% mieszkańców jednego z najbogatszych regionów w Południowej Europie - Katalonii, gdzie produkt krajowy brutto (PKB) wynosi 207 miliardów euro (1/3 PKB Polski), natomiast PKB na mieszkańca wynosi €28 400 (13% więcej niż średnia w UE)[23]. Barcelona jest jedną z największych potęg gospodarczych w Unii Europejskiej, jej produkt miejski brutto (PMB) wynosił w 2008 roku 177 miliardów dolarów natomiast w 2012 wynosił 171 miliardów dolarów[24][25]. W Barcelonie działa 174 926 firm co stanowi 5.4% wszystkich firm działających na terenie Hiszpanii, w prowincji Barcelona działa 453 485 firm, co stanowi 14% wszystkich firm działających na terenie Hiszpanii. Procentowy podział gospodarczy: agroturystyka - 0% w mieście i 0.1% w obszarze metropolitalnym, przemysł odpowiednio 8.8% i 16.1%, budownictwo odpowiednio 3.5% i 4.8%, usługi odpowiednio 87.7% i 79.1%[22].

W badaniach dotyczących jakości życia, Barcelona uplasowała się na 21 miejscu wśród miast świata w 2014 roku[26]. W 2009 roku Barcelona była czwartym najlepszym miastem dla biznesu i najszybciej rozwijającą się europejską metropolią ze wzrostem gospodarczym wynoszącym 17% rocznie[27]. W tym roku Barcelona była także trzynastym najbardziej innowacyjnym miastem na świecie[28]. Barcelona została uznana za Miasto Przyszłości Południowej Europy 2014/15, w oparciu o jej potencjał gospodarczy[29].

Targi i wystawy[edytuj | edytuj kod]

World Trade Center Barcelona

Borsa de Barcelona to giełda papierów wartościowych znajdująca się w Barcelonie.

World Trade Center Barcelona to centrum handlu światowego.

Fira de Barcelona to jedno z największych centrów targowo-wystawienniczych i kongresowych w Europie. Odbywa się tu kilkadziesiąt imprez rocznie, w tym Mobile World Congress. Całkowita powierzchnia wystawowa wynosi 405 000 m2 (41 ha), nie licząc wieżowców w centrum finansowym Gran Via.

W Barcelonie dwa razy odbyła się wystawa światowa Expo - w 1888 i 1929 roku a także światowej klasy konferencje takie jak Universal Forum of Cultures 2004 czy World Urban Forum 2004.

Miasto jest na piątym miejscu na świecie w ilości organizowanych co roku międzynarodowych spotkań kongresowych[30].

Od 2005 do 2009 roku miasto było gospodarzem prestiżowego pokazu mody Bread and Butter tradeshow[31]. Od 2009 roku w mieście dwa razy w roku organizowane są międzynarodowe pokazy mody The Brandery. Obecnie Barcelona jest piątą najważniejszą stolicą mody, po Nowym Jorku, Paryżu, Londynie i Los Angeles[32].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Barcelona to międzynarodowe centrum turystyczne, z licznymi terenami rekreacyjnymi, rozwiniętą infrastrukturą turystyczną, najlepszymi plażami miejskimi na świecie[33][34], z łagodnym i ciepłym klimatem śródziemnomorskim, wieloma zabytkami z różnych epok, w tym dziewięcioma obiektami światowego dziedzictwa UNESCO[35][36]. W 2009 roku Barcelona była szesnastym najbardziej odwiedzanym miastem na świecie i czwartym w Europie po Londynie, Paryżu i Rzymie, z kilkoma milionami turystów rocznie[37]. W 2011 roku Barcelonę odwiedziło 7 390 777 turystów[22].

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

Fabryka SEATa.

Sektor przemysłowy obejmuje 8.8% wszystkich pracowników w mieście, 16.1% w obszarze metropolitalnym Barcelony i 17.8% w regionie. W obszarze metropolitalnym Barcelony znajduje się 65.9% wszystkich zakładów przemysłowych Katalonii. Głównymi gałęziami przemysłowymi w Barcelonie są: przemysł samochodowy, farmaceutyczny, chemiczny, spożywczy, elektryczny, papierniczy oraz przetwarzania odpadów[22].

Barcelona była i jest dużym ośrodkiem przemysłu motoryzacyjnego. Od początku XX wieku w Barcelonie działało kilkadziesiąt producentów motoryzacyjnych[38][39], do największych należały m.in. Ebro, Hispano-Suiza i Pegaso. Obecnie w obrębie rejonu Barcelony działa największy hiszpański producent motoryzacyjny SEAT, fabryka Nissana[40] oraz Montesa Honda - jednostka zależna Hondy, fabryka skuterów, motorowerów, motocykli i quadów Derbi[41] oraz fabryka motocykli Sherco. Znajduje się tu również Galactic Suite Limited, przedsiębiorstwo przemysłu kosmicznego.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Transport lotniczy[edytuj | edytuj kod]

Terminal 1 lotniska Barcelona–El Prat

Barcelona jest dużym międzynarodowym węzłem transportu lotniczego, lotniska obsługujące miasto i jej obszar metropolitalny przyjęły w 2013 roku prawie 40 milionów pasażerów[9]. Port lotniczy Barcelona–El Prat jest głównym lotniskiem Barcelony i Katalonii, leży około 10 km od centrum miasta. W 2013 obsłużył ponad 35 milionów pasażerów[9]. Drugim największym portem lotniczym w regionie jest Port lotniczy Girona, położony na północ od Barcelony, w 2013 roku obsłużył 2.7 miliona pasażerów[9]. Trzecim największym portem lotniczym w regionie jest Port lotniczy Reus, położony na południe od Barcelony, w 2013 roku obsłużył prawie 1 milion pasażerów[9]. Innym lotniskiem jest Port lotniczy Sabadell, położony na przedmieściach, obsługuje małe samoloty, w 2013 roku obsłużył około 3 tysiące pasażerów[9].

Transport wodny[edytuj | edytuj kod]

Widok na port handlowy

Port Barcelona to największy port Katalonii i jeden z największych portów w Europie oraz w basenie Morza Śródziemnego, przeładowujący ponad 40 milionów ton towarów[42] i prawie 2 miliony kontenerów rocznie[42]. Port Barcelona jest największym portem wycieczkowym Europy[43], obsługuje 3.6 miliona pasażerów rocznie[42]. Powierzchnia portu wynosi ponad 10 km²[44] i obejmuje port handlowy, kilka portów jachtowych, terminale pasażerskie oraz obiekty usługowe, handlowe i kulturalne.

Transport kolejowy[edytuj | edytuj kod]

Siemens Velaro, pociąg wysokich prędkości na dworcu kolejowym Barcelona-Sants.

Barcelona jest największym (wraz z Madrytem) hubem głównego hiszpańskiego przewoźnika kolejowego RENFE. Barcelonę przecinają trzy trasy AVE - kolei wysokich prędkości przystosowanych do prędkości ponad 300 km/h. Barcelona ma szybkie połączenie kolejowe z głównymi miastami w Hiszpanii takimi jak Saragossa i Madryt na zachodzie (z tego połączenia korzysta 2.6 mln pasażerów rocznie[22]), Malaga i Sewilla na południowym-zachodzie, Walencja na południu (część trasy jest wciąż modernizowana) oraz szybkie połączenie z Francją na północy, gdzie łączy się z francuską siecią szybkich kolei TGV[45][10].

Oprócz kolei dalekobieżnej, w mieście i aglomeracji działa także sieć szybkiej kolei podmiejskiej Rodalies Barcelona. Połowa linii obsługiwana jest przez RENFE (w ramach Renfe Cercanías) a druga połowa jest obsługiwana przez FGC.

Główny dworzec kolejowy miasta to Barcelona Sants. Drugim co do wielkości dworcem kolejowym Barcelony jest Barcelona Estació de França. Obecnie w budowie jest Barcelona-Sagrera, która ma przejąć wiele nowych połączeń międzynarodowych, otworzenie stacji planowane jest na 2016 rok[46].

Transport drogowy[edytuj | edytuj kod]

Barcelonę przecinają trzy trasy międzynarodowe: E15 (Wielka Brytania <-> Francja <-> Hiszpania), E90 (Turcja <-> Grecja <-> Włochy <-> Hiszpania <-> Portugalia) i E9 (Hiszpania <-> Francja). Barcelona jak i jej obszar miejski posiada rozbudowaną sieć autostrad i dróg ekspresowych, m.in. A-2, A-7/AP-7, C-16, C-17, C-31, C-32, C-33, C-60 rozchodzących się we wszystkich kierunkach.

Centrum miasta jest otoczone trzema obwodnicami w kształcie pierścienia: Ronda de Dalt (B-20), Ronda del Litoral (B-10) i Ronda del Mig (podzielone na dwie części: Travessera de Dalt i Gran Via de Carles III)[47].

Transport miejski[edytuj | edytuj kod]

Taksówka w Barcelonie
Tramwaj linowy Montjuïc
Taksówka i tramwaj linowy Montjuïc w Barcelonie

Barcelona i jej obszar miejski ma rozbudowaną sieć transportu publicznego, który obejmuje metro, sieć autobusów, sieci tramwajowe, kilka linii kolei linowej, sieć szybkiej kolei podmiejskiej oraz sieć korporacji taksówek. Wiele z tych sieci i linii tworzą system koordynowany przez konsorcjum Autoritat del Transport Metropolità (ATM). Transports Metropolitans de Barcelona (TMB) to główny operator komunikacyjny który operuje większością linii metra, połową linii autobusowych, jedną linią tramwajową oraz dwoma kolejami linowymi[48].

Metro w Barcelonie powstało w 1924 roku i cały czas jest rozbudowywane. Obecnie ma ponad 123 km długości, 165 stacji i 11 linii. Większość linii obsługiwana jest przez TMB, kilka linii działa pod kontrolą przewoźnika kolejowego FGC.

Tramwaj w Barcelonie

Barcelona ma trzy sieci tramwajowe. Dwie główne to Trambaix i Trambesòs mające łącznie około 30 km długości i 50 przystanków, obsługiwane są przez TramMet. Inną siecią jest Tramvia Blau (Niebieski Tramwaj), wykorzystujący historyczny tabor i jest obsługiwany przez TMB. Barcelona posiada także rozbudowaną sieć linii autobusowych o długości 2242 km, korzysta z nich 263.3 mln pasażerów rocznie[49]. Istnieje 215 linii, oraz 11 głównych przewoźników. Największym przewoźnikiem autobusowym jest TMB mający łącznie 102 linie oraz Barcelona Bus Turístic[48] który obwozi pasażerów po wszystkich najważniejszych atrakcjach miasta, zatrzymując się na 44 przystankach, na których można kończyć lub zaczynać podróż.

Barcelona i jej aglomeracja posiada kilka linii kolei linowo-terenowej np. Funicular de Montjuïc, Funicular de Vallvidrera, Funicular de Sant Joan, Funicular de la Santa Cova oraz Funicular del Tibidabo. Ponadto kilka linii kolei linowej np. Teleférico del puerto, Teleférico de Montjuïc, Kolej linowa w Montserrat, Teleférico Olesa-Esparraguera.

Miejskie taksówki mają czarno-żółte barwy i można je zatrzymać na ulicy lub zamawiać telefonicznie. W Barcelonie działa usługa bike-sharing jako część transportu publicznego. Użytkownik mając swoją kartę użytkownika, może wziąć rower z jednej z ponad 400 stacji rozsianych po mieście i korzystać z niego i pozostawić go na innej stacji[50].

Zabytki i atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Lista światowego dziedzictwa UNESCO[edytuj | edytuj kod]

Barcelona ma dziewięć obiektów z listy światowego dziedzictwa UNESCO: siedem dzieł architektonicznych Antoniego Gaudí[35][51] oraz Szpital św. Pawła i Pałac Muzyki Katalońskiej[36]. Ponadto, w prowincji Barcelona znajduje się pięć innych obiektów światowego dziedzictwa UNESCO z grupy Śródziemnomorska sztuka skalna Półwyspu Iberyjskiego (ang. Rock Art of the Mediterranean Basin on the Iberian Peninsula) oznaczone kodami od 874-001 do 874-005[52].

Nazwa i opis Zdjęcie Nazwa i opis Zdjęcie
Park Güell (kod 320-001) - duży ogród z elementami architektonicznymi, zaprojektowany przez katalońskiego architekta Antonio Gaudíego. Park jest otoczony murem. Znajduje się w nim kilka budynków wzniesionych w latach 1900-1914. Parc Güell (Barcelona) - 58.jpg Palau Güell (kod 320-002) - pałac zaprojektowany przez Antonio Gaudíego dla inżyniera i przedsiębiorcy Eusebi Güella. Został zbudowany w latach 1886-1890. Palau Güell (2).jpg
Casa Milà (kod 320-003) - budynek powstały w latach 1906-1910 zaprojektowany przez Antonio Gaudíego, wygląda jakby został zrobiony z jednego skalnego bloku. Casa Milà - Barcelona, Spain - Jan 2007.jpg Casa Vicens (kod 320-004) - budynek powstały w latach 1883-1888 zaprojektowany przez Antonio Gaudíego, wykazuje połączenie stylu neogotyckiego z neomauretańskim (arabskim). Casa Vicens (Barcelona) - 3.jpg
Sagrada Família (kod 320-005) - secesyjny kościół budowany od 1882 roku. Jeden z symboli Barcelony. W 2010 roku papież Benedykt XVI konsekrował świątynię podnosząc ją do godności bazyliki mniejszej. Obecnie ma wysokość 115 metrów i jest jednym z najwyższych kościołów świata. Docelowo ma mieć wysokość 170 metrów i być najwyższym kościołem[53][54]. 050529 Barcelona 026.jpg Casa Batlló (kod 320-006) - budynek powstały w XIX wieku, przebudowany w latach 1904–1906 przez Antoniego Gaudíego. Jest bogato zdobiony, a na jego fasadę składają się liczne elementy nawiązujące do motywów zwierzęcych, takich jak: kości (forma balkonów), łusek (dach), rybie łuski (płytki pokrywające ściany). CasaBatllo 0170.JPG
Cripta de la Colonia Güell (kod 320-007) - mały kościółek zaprojektowany przez Antoniego Gaudíego zbudowany dla ludzi pracy z przedmieścia Barcelony. Z powodu braku funduszy nigdy nie został ukończony. Cripta Güell02.jpg Śródziemnomorska sztuka skalna Półwyspu Iberyjskiego (kod 874-001/2/3/4/5) - pięć miejsc w prowincji Barcelona, gdzie istnieją prehistoryczne rysunki kopalniane. Abric de Can Castellví (Olèrdola) - 1.jpg
Pałac Muzyki Katalońskiej (kod 804-001) - budynek z salą koncertową, jeden z najważniejszych zabytków katalońskiej secesji, zaprojektowany przez Lluís Domènech i Montaner. Zbudowany w latach 1905-1908. Palau de la Música Catalana, the Catalan Concert Hall.jpg Szpital św. Pawła (kod 804-002) - kompleks szpitalny budowany w latach 1902-1930 obejmujący budynek administracji i kilkanaście innych budynków połączonych podziemnymi korytarzami. Hospital de la Santa Creu i Sant Pau 16-05-2009 13-33-12.JPG

Pozostałe atrakcje[edytuj | edytuj kod]

Oprócz obiektów z listy światowego dziedzictwa UNESCO oraz wielu obiektów kulturalnych takich jak muzea, galerie sztuki, teatry czy opery, Barcelona ma wiele innych atrakcji turystycznych:

Nazwa i opis Zdjęcie Nazwa i opis Zdjęcie
Plaça d'Espanya (Plac Hiszpański) - główny plac w Barcelonie, powstał w 1715 roku, przebudowany w 1915 roku. Znajdują się tu m.in. dwie 47-metrowe wieże weneckie[55], fontanna z rzeźbami Miquela Blaya oraz powstała w 1900 roku Plaça de toros de les Arenes, dawna arena byków obecnie działająca jako centrum handlowe. Plaça Espanya.jpg Plaça de Catalunya (Plac Kataloński) - jeden z głównych placów w mieście i ważny węzeł komunikacyjny. W budynkach dookoła placu mieszczą się dziś hotele, eleganckie sklepy oraz siedziby ważnych instytucji finansowych. Catalunya Barcelona1 tango7174.jpg
Katedra w Barcelonie - gotycka katedra wzniesiona w kilku etapach w latach 1298-1420 na miejscu starszej świątyni wybudowanej przez Rzymian. Siedziba archidiecezji barcelońskiej. Cathedral of the Holy Cross and Saint Eulalia.jpg Sagrat Cor - bazylika mniejsza budowana w latach 1902-1961 na górze Tibidabo. Na szczycie istnieje posąg Jezusa spoglądający na miasto. Temple del Sagrat Cor vist des de la Talaia del Tibidabo.JPG
Kościół Santa Maria del Mar - gotycki kościół wzniesiony w latach 1329-1383. Santa Maria del Mar9.JPG Kościół Santa María del Pí - gotycki kościół wzniesiony w latach 1319-1320. 050529 Barcelona 099.jpg
Bazylika La Mercé - barokowa bazylika wzniesiona w latach 1765-1775. Basílica de la Mercè - Barcelona (Catalonia).jpg Palau Reial Major (Pałac Królewski) - średniowieczny kompleks, był rezydencją hrabiów Barcelony, a później królów Aragonii. Składa się z trzech odrębnych budowli: Saló del Tinell zbudowany przez króla Piotra IV Aragońskiego w latach 1359-1362, Kaplica św. Agaty zbudowana przez Jakuba II Sprawiedliwego w latach 1302-1316 oraz Palau del Lloctinent zbudowany przez Karola V Habsburga w latach 1549-1557. Capella de Santa Àgata.JPG
Zamek Montjuïc - zamek na wzgórzu Montjuïc, którego początki sięgają 1640 roku. Barcelona, entrada del castell de Montjuïc.jpg Palau Reial de Pedralbes - pałac z XVII wieku. W latach 1919-1931 był zamiejscową rezydencją hiszpańskiej rodziny królewskiej. Obecnie w pałacu znajduje się siedziba Unii Śródziemnomorskiej. Palau Reial Pedralbes.jpg
Poble Espanyol (Hiszpańskie Miasteczko) - muzeum architektury obejmujące całą przecznicę budynków zbudowanych wokół rynku, tworzy klimat starego hiszpańskiego miasteczka. A Square in Baercelona.jpg Barri Gòtic - średniowieczna dzielnica, centrum barcelońskiego Starego Miasta. Barcelona - Carrer del Bisbe.jpg
Pomnik Krzysztofa Kolumba - pomnik Krzysztofa Kolumba o wysokości 60 metrów znajdujący się pomiędzy deptakiem La Rambla a Port Vell. Barcelona Columbussäule.JPG Torre de Collserola - wieża radiowo-telewizyjna położona na wzgórzu Tibidabo. Łączna wysokość wieży wraz z anteną wynosi 288 metrów. Wieża służy głównie do obioru sygnału radiowo-telewizyjnego jednakże na 152 metrze budynku zbudowano dostępną publicznie platformę obserwacyjną z której rozciąga się panorama Barcelony. Barcelona.Tibidabo.Torre.Collserola.jpg
Obserwatorium Fabra (Observatori Fabra) - obserwatorium astronomiczne położone na wzgórzu Tibidabo na wysokości 415 m n.p.m. Zostało zbudowane w 1904 roku. Observatori Fabra - Vista des del Tibidabo - 1.jpg Castell dels Tres Dragons (Zamek Trzech Smoków) - budynek w kształcie zamku zbudowany w latach 1887-1888. Jeden z głównych budynków Expo 1888. Barcelona - Castell dels Tres Dragons (1).JPG
Pawilon barceloński - dawny pawilon niemiecki autorstwa Miesa van der Rohe zbudowany na wystawę światową Expo 1929 odbywającą się w Barcelonie. Jest demonstracją modernistycznego kształtowania przestrzeni, korzystającą z zasady wolnego planu oraz kontinuum przestrzennego. Barcelona mies v d rohe pavillon weltausstellung1999 03.jpg Font màgica - zespół fontann powstały w 1929 roku. Jest to miejsce widowiskowych spektakli artystycznych: woda - światło - dźwięk. Podczas pokazu w takt muzyki, z setek dysz fontanny wydobywają się strumienie wody o zmiennym ciśnieniu, tworząc rozmaite przestrzennie ukształtowane elementy i figury. Font Màgica de Montjuïc.jpg
La Monumental - arena walk byków otwarta w 1914 roku. Ma pojemność 20 000 osób. Arena dei tori a Barcellona.JPG Arc de Triomf - łuk triumfalny, zbudowany w 1888 roku. Został zbudowany dla wystawy światowej Expo 1888, która odbyła się w Barcelonie. Arc de Triomf Barcelona 2013.jpg
La Rambla – najsłynniejsza aleja Barcelony, łącząca pl. Kataloński (Plaça de Catalunya) z portem. Jest to szeroka, obsadzona platanami promenada. Znajduje się tu wiele barów i restauracji na wolnym powietrzu. 050529 Barcelona 113.jpg La BoqueriaXIX wieczna kryta hala targowa, będąca jedną z większych atrakcji miasta. Boqueria - Estructura.JPG
  • Plaça Reial / Plaza Real – to placyk, gdzie pod arkadami znajduje się wiele kawiarenek. Plac zdobią centralnie położona fontanna i latarnie projektu Gaudiego, na placu znajduje się wiele palm.
  • Passeig de Gràcia – pasaż Gracia jest jedną z głównych ulic handlowych i biznesowych miasta, na której zlokalizowanych jest kilka znanych projektów architektury.

W okolicach miasta na wzgórzu Montserrat znajduje się sławny klasztor. Wzdłuż wybrzeża Katalonii rozciągają się plaże Costa Brava (prowincja Girona) – jeden z głównych regionów wypoczynkowych Europy.

Plaże[edytuj | edytuj kod]

Plaża Barceloneta

Plaże w Barcelonie zostały skwalifikowane przez National Geographic[33] oraz Discovery Channel[34] jako najlepsze plaże miejskie na świecie. Barcelona ma dziewięć plaż o łącznej długości 4.4 km.

Barceloneta to najbardziej popularna plaża w mieście, ma długość 400 metrów. Innymi plażami są Bogatell o długości 700 metrów, Sant Sebastià o długości 660 metrów, Somorrostro o długości 500 metrów, Mar Bella również o długości 500 m, Sant Miquel o długości 440 metrów, Nova Mar Bella również o długości 420 m, Nova Icària o długości 400 m oraz Llevant o długości 375 m[56].

Parki[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Parki miejskie w Barcelonie.
Parc de la Ciutadella

Barcelona ma 85 parków o łącznej powierzchni 559,5 ha[57] Ponadto, w mieście i na obrzeżach miasta rozciąga się Parc de Collserola[58], naturalny park leśny o powierzchni 8295 ha[59], z czego w samym granicach administracyjnych miasta znajduje się 1795 ha[60].

Do największych parków miejskich należą: Parc de Montjuïc (196 ha), Parc de la Ciutadella (31 ha), Parc del Guinardó (19 ha), Park Güell (17.2 ha), Parc del Castell de l'Oreneta (17.2 ha), Parc de Diagonal Mar (14.3 ha), Parc Central de Nou Barris (13.2 ha), Parc del Poblenou (11.9 ha), Parc Esportiu de Can Dragó (11.9 ha) i Jardí Botànic de Barcelona (Barceloński Ogród Botaniczny, 10.9 ha)[57]. Jednym z ciekawszych parków jest Parc del Laberint d'Horta, w formie labiryntu.

W Barcelonie znajduje się również ogród zoologiczny[61] oraz największe akwarium i oceanarium w Europie - L'Aquarium de Barcelona, zawierające 8000 ryb w tym 11 rekinów w basenach wypełnionych 4 milionami litrów wody morskiej, które można oglądać m.in. z 80 metrowego podwodnego szklanego tunelu[62].

Parc d'Atraccions del Tibidabo (Park Atrakcji Tibidabo) obejmuje m.in. wesołe miasteczko, kino i muzeum automatów[63]. Godzinę jazdy od Barcelony znajduje się największe wesołe miasteczko w Hiszpanii i szóste w Europie - Port Aventura, które odwiedza ponad 3.5 mln osób rocznie[64]. Na obrzeżach miasta znajduje się także park miniatur Catalunya en Miniatura.

Administracja[edytuj | edytuj kod]

Budynek rady miejskiej Barcelony.

Jako stolica wspólnoty autonomicznej Katalonii, Barcelona jest siedzibą Generalitat de Catalunya, rządu katalońskiego - władzy wykonawczej, parlamentu i Sądu Najwyższego Katalonii. Miasto jest także stolicą prowincji Barcelona i comarki Barcelonés.

Rada miasta i burmistrz[edytuj | edytuj kod]

Barcelona jest zarządzana przez radę miasta składającą się z 41 radnych, wybieranych na czteroletnią kadencję w wyborach powszechnych. Jako jeden z dwóch największych miast w Hiszpanii, Barcelona ma specjalne prawa regulowane przez Carta Municipal. Karta ta daje szersze uprawnienia burmistrza, rozszerza kompetencje rady miejskiej w takich dziedzinach jak telekomunikacja, ruch miejski, bezpieczeństwo drogowe czy bezpieczeństwo publiczne a także daje Radzie Miasta prawo weta w sprawach, które zostaną ustalone przez rząd centralny Hiszpanii.[65][66][67] Burmistrzem Barcelony jest Xavier Trias.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Dzielnice Barcelony

Od 1997 roku Barcelona jest podzielona na 10 dzielnic (hiszp. distrito, kat. districte):

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Teatr, muzyka i kino[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze teatro-opery Gran Teatre del Liceu.

W Barcelonie znajduje się wiele teatrów, w tym światowej sławy teatro-opera Gran Teatre del Liceu otwarty w 1847 roku. Innymi ważniejszymi teatrami są Teatre Nacional de Catalunya (Kataloński Teatr Narodowy), Teatre Lliure, Coliseum czy Teatre Grec (teatr na wolnym powietrzu). Teatre Principal (Teatr Główny) jest jednym z najstarszych teatrów nowożytnych w Europie, początki teatru sięgają 1596 roku[68], jednakże przez lata zmieniała się siedziba teatru.

W Barcelonie znajduje się wiele kin, w tym kino trójwymiarowe IMAX[69].

Barcelona jest siedzibą dla Orquestra Simfònica de Barcelona i Nacional de Catalunya (skrótowo znana jako OBC) - największej orkiestry symfonicznej w Katalonii wykonującej około 75 koncertów w sezonie. Co roku w Pałacu Muzyki Katalońskiej odbywa się Międzynarodowy Konkurs Muzyczny im. Marii Canals. Na Stadionie Olimpijskim o pojemności 55 000 widzów rozegrano kilkadziesiąt większych koncertów muzycznych gwiazd światowej klasy. Największą halą koncertową jest Palau Sant Jordi mogąca pomieścić na koncertach 20 000 widzów, na której również odbyło się kilkadziesiąt koncertów muzycznych gwiazd światowej klasy. W Barcelonie obywa się regularnie kilka większych festiwali muzycznych np. Primavera Sound na który w 2013 roku przyjechało 170 000 osób[70], Sónar (trzydniowy festiwal muzyki elektronicznej i nie tylko)[71], Festival Cruïlla Barcelona na który w 2014 roku przyjechało 30 000 osób[72] czy Telecogresca.

Muzea i galerie[edytuj | edytuj kod]

W Barcelonie znajduje się wiele muzeów, które dotyczą różnych dziedzin i epok. Jednym z największych jest Museu Nacional d'Art de Catalunya (Muzeum Narodowe Katalonii), które posiada m.in. kolekcję sztuki romańskiej, gotyckiej, renesansu i baroku. Museu d'Art Contemporani de Barcelona koncentruje się na sztuce katalońskiej i hiszpańskiej po 1945 roku. Muzea sztuki takie jak Fundació Joan Miró, Museu Picasso czy Fundació Antoni Tàpies wystawiają kolekcje tych znanych na całym świecie artystów. Kilka muzeów obejmuje dziedziny historii i archeologii, takie jak jak Museu Barbier-Mueller d'Art Precolombí wystawiające kolekcję sztuki pierwotnych (prekolumbijskich) mieszkańców Ameryki Łacińskiej oraz inne np. Museu d'Història de Barcelona (Muzeum Historii Barcelony) czy Museu d'Arqueologia de Catalunya (Muzeum Archeologiczne Katalonii). Znajduje się tu także Museo Marítimo – muzeum morskie, które ukazuje 700-letnią historię barcelońskiej żeglugi oraz Museu de Ciències Naturals de Barcelona - muzeum nauk przyrodniczych. Muzeum nauki CosmoCaixa Barcelona w 2006 uzyskało tytuł najlepszego muzeum Europy[73]. W aglomeracji Barcelony znajduje się kilka muzeów, m.in. Museo de Montserrat posiadające zabytki z całej 1000 letniej historii klasztoru oraz bogatą kolekcje dzieł hiszpańskich i europejskich mistrzów malarstwa oraz Biblioteca Museu Víctor Balaguer czy Museo Cau Ferrat.

Edukacja i nauka[edytuj | edytuj kod]

Historyczny budynek Uniwersytetu Barcelońskiego.

Barcelona jest jednym z największych ośrodków akademickich w Południowej Europie. Na samych tylko uniwersytetach studiuje prawie ćwierć miliona studentów[22]. Znajduje się tu Uniwersytet Barceloński - jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, założony w 1450 roku. Znajduje się tu także szereg innych publicznych uniwersytetów np. Uniwersytet Pompeu Fabry, Politechnika Katalońska, Uniwersytet Autonomiczny, Królewska Katalońska Akademia Sztuk Pięknych założona w 1775 roku, Universidad Abierta de Cataluña (The Open University) czy uniwersytetów prywatnych np. Universidad Internacional de Cataluña, Uniwersytet Rajmunda Llulla, Universidad Abad Oliva CEU.

Istnieje także wiele uczelni nie będących uniwersytetami. IESE Business School oraz ESADE Business School zaliczane są do najlepszych uczelni ekonomicznych na świecie. Istnieją także uczelnie kierunkowe np. uczelnia muzyczna Escola Superior de Música de Catalunya.

W rankingu najlepszych miast dla studentów, Barcelona uplasowała się na 24 miejscu na świecie[74].

Biblioteca de Catalunya jest biblioteką narodową powstałą w 1907 roku, mającą 1500 metrów półek z otwartym dostępem dla ludzi, około 20,000 woluminów i około 3 mln dokumentów[75].

Institut d'Estudis Catalans (IEC) jest instytutem / akademicką korporacją naukową kulturalną prowadzącą badania naukowe dotyczące wszystkich elementów katalońskiej kultury.

Barcelona jest jednym z centrów Węzła Wiedzy i Innowacji (Sustainable Energy) Europejskiego Instytutu Technologicznego[76]. W projekcie uczestniczą też uczelnie i przedsiębiorstwa z Niemiec, Holandii, Francji, Polski i Szwecji. Udział w projekcie pozwala na tworzenie zupełnie nowych technologii i ich transfer do biznesu. Na badania wykorzystywane w biznesie przypadnie 120 mln euro rocznie. Dzięki pieniądzom z EIT pojawia się możliwość transferu technologii do biznesu na ogromną skalę.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Obiekty sportowe[edytuj | edytuj kod]

Stadion Olimpijski wybudowany dla nieodbytych w Barcelonie Igrzysk Olimpijskich w 1936 roku, główna arena Igrzysk Olimpijskich w 1992 roku.

Barcelona posiada bogatą infrastrukturę sportową, w postaci stadionów, hal sportowych, kortów tenisowych, basenów oraz innych obiektów sportowych jak również licznych terenów rekreacyjnych. Największym stadionem Barcelony, jak również Hiszpanii i Europy jest Camp Nou o pojemności prawie 100 000 osób. Rozgrywa tu swoje mecze FC Barcelona, zarówno w lidze hiszpańskiej jak i europejskiej Lidze Mistrzów. Stadion ma najwyższą klasę według klasyfikacji UEFA. Drugim największym stadionem jest Estadi Olímpic Lluís Companys o pojemności 56 000 widzów. Jest to stadion typu olimpijskiego dla imprez lekkoatletycznych jak i piłkarskich. Stadion został wybudowany dla nieobytych Igrzysk Olimpijskich w 1936 roku nazwanych Olimpiadą Ludową jako alternatywa do igrzysk w nazistowskim Berlinie. Stadion ten również ma najwyższą klasę według klasyfikacji UEFA. Estadi Cornellà-El Prat to stadion klubu RCD Espanyol Barcelona o pojemności ponad 40 000 widzów. Mini Estadi to stadion zapasowy FC Barcelony, ma pojemność 15 000 osób. Mniejszymi stadionami są Estadi de la Nova Creu Alta, Estadi Olímpic de Terrassa, Camp del Centenari, znajdujące się na przedmieściach o pojemności około 10 000-12 000 widzów a także Camp Municipal Narcís Sala, Nou Sardenya i Estadio La Feixa Llarga, o pojemności około 7 000 widzów. Palau Sant Jordi jest największą halą sportową, jej pojemność wynosi 13 000-17 000 podczas imprez sportowych i 20 000 podczas koncertów. Drugą największą halą sportową jest Palau Blaugrana, arena sekcji koszykarskiej, piłki ręcznej, hokeja na rolkach oraz futsalu klubu FC Barcelony, ma pojemność 7 500 widzów. W aglomeracji Barcelony znajduje się tor Formuły 1 - Circuit de Barcelona-Catalunya o pojemności 107 000 widzów[77].

Kluby sportowe[edytuj | edytuj kod]

Camp Nou - stadion klubu FC Barcelona, największy stadion Europy.

Największym klubem piłkarskim miasta jest FC Barcelona, założona w 1899 roku. Jest to m.in. 22-krotny mistrz i 24-krotny wice-mistrz Hiszpanii, 26-krotny zdobywca Pucharu Hiszpanii, 11-krotny zdobywca Superpucharu Hiszpanii, 4-krotny mistrz i 3-krotny wice-mistrz Ligi Mistrzów UEFA, 4-krotny zdobywca Pucharu Zdobywców Pucharów oraz Superpucharu Europy. Drugim największym klubem jest RCD Espanyol Barcelona, powstały w 1900 roku. Kilka razy zdobył Puchar Hiszpanii i wielokrotnie był finalistą. Dwukrotny finalista Ligi Europy. Jednokrotny mistrz Hiszpanii w piłce nożnej kobiecej. Czterokrotnie był na trzecim miejscu w Primera División, hiszpańskiej ekstraklasie. Innym klubem piłkarskim w mieście jest CE Europa, założony w 1907 roku. Występuje w czwartej lidze. Dwa razy grał w finałach Pucharu Hiszpanii. Oprócz klubów piłki nożnej, w mieście funkcjonuje wiele klubów innych dyscyplin sportowych. Klub koszykarski FC Barcelona to 18-krotny Mistrz Hiszpanii, 23-krotny zdobywca Pucharu Hiszpanii, dwukrotny mistrz Ligi Europejskiej oraz zdobywca Pucharu Interkontynentalnego. Klub piłki ręcznej FC Barcelona jak również inne np. klub hokejowy FC Barcelona, klub rugby FC Barcelona, klub futsalowy FC Barcelona, klub hokeja na rolkach FC Barcelona również mają osiągnięcia w rozgrywkach krajowych i europejskich. Barcelona Dragons to były utytułowany klub futbolu amerykańskiego, obecnie w rejonie Barcelony funkcjonują trzy kluby: Barcelona Búfals, Badalona Dracs i L'Hospitalet Pioners.

Imprezy sportowe[edytuj | edytuj kod]

W Barcelonie odbyły się Letnie Igrzyska Olimpijskie 1992 oraz kilkadziesiąt innych imprez o znaczeniu Europejskim lub światowym, m.in. Igrzyska Śródziemnomorskie 1955, Mistrzostwa Europy w judo 1958, Mistrzostwa Europy w Pływaniu 1970, Mistrzostwa świata w hokeju na trawie mężczyzn 1971, Mistrzostwa Świata w Kolarstwie Szosowym 1973, Mistrzostwa świata w kolarstwie torowym 1984, Mistrzostwa Świata w Kolarstwie Szosowym 1984, Mistrzostwa Świata w Szermierce 1985, Puchar Świata w Chodzie Sportowym 1989, Puchar Świata w Lekkoatletyce 1989, Mistrzostwa świata w judo 1991, Halowe Mistrzostwa Świata w Lekkoatletyce 1995, Mistrzostwa Świata w Futsalu 1996, Mistrzostwa Świata w Pływaniu 2003, Mistrzostwa Europy w Lekkoatletyce 2010, Mistrzostwa Świata w Snowboardzie 2011, Mistrzostwa Świata w Pływaniu 2013 a także Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 1964, Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 1982, Mistrzostwa Europy U-21 w piłce nożnej 1996, Meridian Cup 2007, Mistrzostwa Świata w Piłce Ręcznej Mężczyzn 2013 oraz finały UEFA, w tym Ligii Mistrzów. W 2014, barcelońska Palau Sant Jordi będzie jedną z aren Mistrzostw Świata w Koszykówce Mężczyzn.

Co rok w mieście organizowanych jest wiele imprez sportowych o znaczeniu międzynarodowym, w tym kilka biegów ulicznych, np. Maratón de Barcelona (Maraton Barceloński) o dystansie 42.195 km, w 2012 wystartowało 16 216 uczestników; Cursa de Bombers o dystansie 10 km, w 2010 roku wystartowało 18 014 uczestników, wyścig ma status IAAF Bronze Label Road Race[78]; Cursa El Corte Inglés o dystansie 11 km, w 2013 roku wystartowało 83 410 uczestników [79]. Barcelona Open to coroczny międzynarodowy turniej tenisowy z cyklu ATP World Tour 500. Na torze Circuit de Barcelona-Catalunya co roku odbywają się zawody mistrzostw świata Formuły 1 i kilka mniejszych zawodów. W prowincji Barcelona co roku odbywa się Aerosport, air show na którym pokazywane są akrobacje lotnicze. Barcelona World Race to międzynarodowy wyścig jachtów dookoła ziemi, rozpoczynający się i kończący się w Barcelonie.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Torre Diagonal ZeroZero siedziba Telefónica, symbol nowoczesnej Barcelony

Miasta partnerskie Barcelony w kolejności chronologicznej[80]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Demografía y población. Indicadores demográficos. 2012 - Ajuntament de Barcelona
  2. 2,0 2,1 Demographia: World Urban Areas - Demographia, Maj 2014
  3. 3,0 3,1 World Urbanization Prospects - Department of Economic and Social Affairs, United Nations, 2007
  4. 4,0 4,1 Competitive Cities in the Global Economy, OECD Territorial Reviews - Organization for Economic Cooperation and Development, 2006
  5. 5,0 5,1 "Population by sex and age groups on 1 January" - Eurostat, 2012
  6. The World According to GaWC 2010.
  7. Inventory of World Cities.
  8. Global Power City Index 2013 - Institute for Urban Strategies at The Mori Memorial Foundation, Tokyo, Japan
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 2013 Annual Traffic Report.
  10. 10,0 10,1 Superszybka kolej połączyła Hiszpanię i Francję - TVP Info
  11. 11,0 11,1 Gran Enciclopèdia Catalana - Barcelona, 1971, strony 193–229
  12. Climatic map by Istituto Geografico De Agostini
  13. Die Klimatypen der Erde - Pädagogische Hochschule in Heidelberg
  14. World Map of Köppen−Geiger Climate Classification.
  15. 15,0 15,1 15,2 15,3 15,4 15,5 Standard Climate Values. Barcelona Aeropuerto - Agencia Estatal de Meteorología
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 16,4 16,5 Valores climatológicos normales y estadísticos de estaciones principales - Agencia Estatal de Meteorología
  17. 17,0 17,1 Weather2Travel.com: Barcelona Climate Guide.
  18. "Valores Extremos for Barcelona" (pdf) (wersja www) – Agencia Estatal de Meteorología
  19. Eurostat: Urban Audit.
  20. Àmbit Metropolità. Sèrie temporal
  21. Europe: metropolitan areas - World Gazetteer, 2012
  22. 22,0 22,1 22,2 22,3 22,4 22,5 22,6 22,7 22,8 Barcelona Datasheet 2012 - Ajuntament de Barcelona
  23. GDP per capita in the EU in 2011 - Eurostat
  24. Global city GDP rankings 2008-2025 - Pricewaterhouse Coopers
  25. Global city GDP 2011-2012 - Brookings Institution, 2012
  26. Quality of Life Survey 2014 - Monocle, 2014
  27. Europe's best business cities - City Mayors Foundation, 2009
  28. Innovation Cities Global Index 2009 - Innovation Cities Program, 2009
  29. European Cities and Regions of the Future 2014/15 - FDi magazine, 2014
  30. Country and City Rankings 2012. International Association Meetings Market - International Congress and Convention Association, 2012
  31. La feria de moda urbana Bread and Butter deja Barcelona - elmundo.es, 2009
  32. The Top Global Fashion Capital Rankings - Global Language Monitor, 2014
  33. 33,0 33,1 Top 10 Beach Cities - National Geographic.
  34. 34,0 34,1 Movie "Worlds Best Beaches", Discovery Channel 2005 Wideo, zasób filmowy w serwisie YouTube
  35. 35,0 35,1 Works of Antoni Gaudí, Multiple Locations - UNESCO
  36. 36,0 36,1 Palau de la Música Catalana and Hospital de Sant Pau, Barcelona - UNESCO
  37. Top City Destination Ranking 2009 - Euromonitor International, 2009
  38. Die große Automobil-Enzyklopädie" - Harald H. Linz, Halwart Schrader, BLV, Munich 1986, ISBN 978-3-405-12974-3
  39. The Beaulieu Encyclopedia of the Automobile" - Nick Georgano, Fitzroy Dearborn Publishers, Chicago 2001, ISBN 978-1-57958-293-7
  40. CORPORATE INFORMATION; Outline of Company; Facilities Overseas; Europe - Nissan-global.com
  41. Cómo llegar - derbi.com
  42. 42,0 42,1 42,2 Port of Barcelona traffic statistics 2013 - Port de Barcelona, 2014
  43. BCN logra los principales premios a los mejores puertos de crucero - elPeriodico
  44. General information - Port de Barcelona
  45. Barcelona estrena TGV - El Punt Avui, 2013
  46. La estación de La Sagrera no estará finalizada antes de 2016, según la Generalitat - lavanguardia.com
  47. The covered Rondes (by-pass) - bcn.es
  48. 48,0 48,1 Datos básicos del transporte. Transportes en cifras - Transports Metropolitans de Barcelona
  49. Transport en autobús. Any 2011.
  50. Notícies.
  51. Works of Antoni Gaudí, description - UNESCO
  52. Rock Art of the Mediterranean Basin on the Iberian Peninsula, Multiple Locations - UNESCO
  53. " 100 katedr świata" (oryg. "Die 100 schönsten Kathedralen der Welt") - Anne Benthues, Warszawa 2003, s. 33. ISBN 83-7265-052-7
  54. Sagrada Familia zostanie ukończona w 2026 r. - historia.org.pl
  55. Barcelona restaurarà les torres venecianes de plaça Espanya - europepress.cat
  56. Guies estadístiques. Barcelona en xifres 2012: Territori, Dades generals - Ajuntament de Barcelona
  57. 57,0 57,1 Guies estadístiques. Barcelona en xifres 2012: Territori, Parcs urbans - Ajuntament de Barcelona
  58. Parc de Collserola official page
  59. El parque natural de Collserola incluirá el sector de Torre Negra - lavanguardia.com
  60. Guies estadístiques. Barcelona en xifres 2012: Territori, Verd forestal - Ajuntament de Barcelona
  61. ZOO Barcelona oficjalna strona
  62. L'Aquarium de Barcelona - oficjalna strona internetowa
  63. Tibidabo - sunnycompany.com
  64. The Global Attractions Attendance Report - Themed Entertainment Association, 2012
  65. BOE – LEY 1/2006, de 13 de marzo, por la que se regula el Régimen Especial del municipio de Barcelona.
  66. Ajuntament de Barcelona> Ajuntament> El Govern de la Ciutat.
  67. Ajuntament de Barcelona: Organització política.
  68. "Las calles de Barcelona" - Víctor Balaguer. Barcelona 1866, tom II, strony 355-356
  69. IMAX Port Vell - imaxportvell.com
  70. Primavera Sound sigue desafiando a la crisis - elperiodico.com
  71. What is Sónar - Oficjalna strona internetowa festiwalu Sónar
  72. Festival Cruilla 2014 Barcelona - barcelonayellow.com
  73. Top European Museum Prize Goes to Spain - blouinartinfo.com
  74. Best Student Cities ranking - topuniversities.com
  75. La Biblioteca de Catalunya
  76. [http://eit.europa.eu/sites/default/files/Summary_InnoEnergy.pdf Sustainable Energy. KIC InnoEnergy]
  77. Circuit de Catalunya Barcelona, Spain - ESPN F1
  78. Menjo blazes - 27:04 10Km in Barcelona - IAAF news, 2010
  79. Segunda victoria y nuevo récord para El Jaafari en la Cursa El Corte Inglés - lavanguardia.com
  80. Miasta partnerskie, na stronie miasta Barcelona.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]