Dańdówka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Herb Sosnowca Dańdówka
dzielnica Sosnowca
Dańdówka prochownia.JPG
Ruiny Prochowni
Miasto Sosnowiec
Status dzielnica
W granicach Sosnowca 1953
Położenie na mapie Sosnowca
Mapa lokalizacyjna Sosnowca
Dańdówka
Dańdówka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dańdówka
Dańdówka
Ziemia 50°15′55″N 19°10′30″E/50,265278 19,175000Na mapach: 50°15′55″N 19°10′30″E/50,265278 19,175000
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Dańdówka to duża dzielnica Sosnowca, miejsce ulokowania Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej - Podstrefy Sosnowiecko-Dąbrowskiej, Obszar Dańdówka.

Graniczy od północnego zachodu z Sielcem, od północnego wschodu z Klimontowem, od południowego wschodu z Niwką, a od zachodu z Dębową Górą.

Przecięta torowiskiem historycznej Kolei Iwangorodzko-Dąbrowskiej, posiadającym tutaj stację, jednak rzadko już używaną na tym odcinku. Wschodnim obrzeżem przepływa rzeka Bobrek, przy której przebiega droga ekspresowa S1 nieposiadająca tutaj węzła.

W dzielnicy wyodrębnia się:

  • Dańdówka (Stara)- rejon skrzyżowania ulic: 11 Listopada, Jedności, Daniłowskiego
  • tzw. Alcatraz - osiedle przy ul. 11 Listopada, Rozjazdowa
  • os. im. Mariana Maliny (Walcownia)
  • Kamionka - rejon cmentarza przy ul. Gen. W. Andersa
  • os. im. Romualda Traugutta (dawna Szuwałówka)
  • os. Robotnicze "Przyszłość" (Wrzosowa, Jodłowa)
  • os. Kalinowa, w tym tzw. Nowe Osiedle
  • Pastwiska (ul. Traugutta od rogu z Kalinową do rogu z Leona Okulickiego)
  • Upadowa płn. część ul. Leona Okulickiego

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość powstała w I połowie XVIII w., pierwotnie jako pd-zach przysiółek Klimontowa. Z czasem zaczął się rozwijać w oparciu nie tylko o funkcje rolnicze, ale także górnicze. na początku XIX w. powstaje tu odkrywkowa kopalnia węgla (teren w rejonie działek, domu parafialnego i ul. Andersa), a także kopalnia glinki na północ od ul. Daniłowskiego. Kopalnia glinki związana była natomiast z hutą cynku, zamknięta w II połowie XIX, ale której budynek przetrwał do połowy XX wieku. Na początku XX wieku powstała walcownia Renarda, a przy niej jedno z najlepiej zachowanych dziś osiedli patronackich w Zagłebiu Dąbrowskim - Walcownia. Do początków XX wieku zabudowany został rejon przy ulicach: Daniłowskiego, 11 Listopada, Jedności. Powstają liczne kolonie robotnicze (patrz: zabytki). W latach 50. XX wieku powstaje osiedle przy ulicy Jodłowej i Wrzosowej. od lat 70. XX wieku rozbudowuje sie rejon ul. Kalinowej. Rozbudowa osiedla trwała tu do lat. 90. XX wieku. Nowe bloki powstają także w latach 70. i 80. na Walcowni, a w 80. i 90. XX wieku w centrum Dańdówki (m.in. tzw. Alcatraz). W latach 90. XX wieku wybudowano także nowe osiedle mieszkaniowe w ciągu ul. Wojska Polskiego, zagospodarowując konstrukcje niedokończonych wieżowców biurowych dawnej Huty Cedler. Huta Cedler jest w dzielnicy jednym z największych pracodawców.

W latach 60-70. XX wieku powstają nowe zakłady pomiędzy ul. Niwecką a Wojska Polskiego - m.in. zakłady mleczarskie (obecnie Jogser), baza SPBP i inne. Przy ulicy Jedności na "starej" Dańdówce powstała tzw. fabryka domów, której pozostałości są widoczne także współcześnie. W latach 90. na terenach starszej eksploatacji górniczej oraz upadłej tzw. fabryki domów przy ul. Jedności zorganizowane została nowa przestrzeń gospodarcza Dańdówki. Głównie w ramach KSSE - Obszar Inwestycyjny "Dańdówka"(Bitron, Nadwozia Partner, Plastic Components and Fuel Systems, Process Electronic), ale nie tylko w ramach KSSE, np. Caterpillar, Geiger Technik.. Ważnym punktem na mapie dzielnicy i miasta stał się również nowoczesny Wydział Farmacji Sląskiego Uniwersytetu Medycznego. Aktywizowany jest także obszar na lewym brzegu Bobrka w rejonie tzw. Upadowej wybudowano w 2012 r. całkiem nową droge do terenów inwestycyjnych na obszarze dawnej kopalni piasku (ul. Kujawska i jej przedłużenie).

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Kolejowa[edytuj | edytuj kod]

Przez Dańdówkę przebiega Linia kolejowa nr 62 stanowiąca część historycznej Kolei Iwanogrodzko-Dąbrowskiej. Na jej trasie zlokalizowana jest tu stacja Sosnowiec Dańdówka, na której obecnie zatrzymują się pociągi relacji Katowice - Sławków- pociągami spółki Koleje Śląskie i dalej w Sławkowie na Tunel/Kozłów/Sędziszów/Kielce.

Tramwajowa[edytuj | edytuj kod]

Autobusowa[edytuj | edytuj kod]

Wszystkie linie autobusowe na terenie tej dzielnicy są obsługiwane przez PKM Sosnowiec

  • Codzienne 18, 904, 160, 690, 835 oraz prywatny przewoźnik świadczy usługi linią "K"
  • Od poniedziałku do piątku (oprócz wakacji) linie 618, 902

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  1. System bunkrów i umocnień z okresu II wojny światowej znajdujących się na terenach leśnych przy ul. Kalinowej i Bronowej.
  2. Ruiny tzw. Prochowni w sąsiedztwie basenów przy ul. Kalinowej okres przed I wojną światową
  3. Pozostałości dawnej cynkowni obecnie niewidoczne, znajdują się m.in. pod dzwonnicą przy kościele przy ul. 11 Listopada,
  4. Osiedle patronackie przy ul. Traugutta i Wojska Polskiego zachowała się ponad połowa budynków. Wzdłuż ulicy Wojska Polskiego fragment najbardziej reprezentacyjny (aczkolwiek nieco zaniedbany) tzw. domów francuskich. Najwięcej budynków z omawianego kompleksu zburzono pomiędzy linią kolejową a ul. Traugutta oraz przy ul. Wojska Polskiego na obszarze dzisiejszego Parku przy ul. Kalinowej,
  5. Dawny trakt komunikacyjny Niwka - Henryków (Huta) do Dąbrowy Górniczej (Huta Bankowa). Trakt (dziś m.in. ul. Wojska Polskiego i 11 Listopada) w pierwotnym trawersie; w podłożu pierwotne i późniejsze utwardzenie m.in. kostka klinkierowa. Trakt powstał w latach 30. XIX wieku.
  6. Osiedle patronackie Walcowni Renard z pierwszego 10. - lecia XX wieku - tzw. Walcownia. W większości zachowane. w latach 80. XX wieku częściowo zniszczono układ urbanistyczny osiedla. Wyburzono m.in. tzw. łaźnię vis a vis dzisiejszej szkoły.
  7. Pozostałości dawnych biedaszybów na terenie Dańdówki w sąsiedztwie KSSE oraz w lesie przy ul. Kalinowa,
  8. Zabytkowe domy przy ul. 11 Listopada w tym część w ramach zabudowy patronackiej kon. XIX-pocz. XX wieku.
  9. Budynek dawnej szkoły na rogu ulic Wojska Polskiego i Niwecka w stronę szkoły. Budynek z końca XIX w. - ceglano-kamienny. W późniejszym okresie podwyższony o 1 kondygnację.
  10. Pojedyncze stare domy z pocz. XX wieku w rejonie ul. Daniłowskiego. W większości bez wartości architektonicznej.

Inne obiekty i miejsca[edytuj | edytuj kod]

Basen i park przy ul. Kalinowej Strefa przemysłowa KSSE

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]