Dai Li (generał)

Dai Li (chin.: 戴笠; pinyin: Dài Lì; Wade-Giles: Tai Li; ur. 28 maja 1897, zm. 17 marca 1946), generał porucznik, funkcjonariusz chińskich służb specjalnych, m.in. szef wywiadu w rządzie Czang Kaj-szeka w latach II wojny światowej. Dai Li był organizatorem i szefem Biura Analiz i Statystyki, organu wywiadowczego Narodowej Rady Wojskowej nacjonalistycznych Chin w latach 1932-1946.

Należał do żandarmerii Czanga w latach dwudziestych i awansował do stopnia kapitana w 1927 roku. Początki jego kariery są niejasne, prawdopodobnie kilkakrotnie skutecznie infiltrował organizacje chińskich komunistów. Mówiono, że chcąc ukryć swoją przeszłość, spalił wszystkie dokumenty z młodości i wymordował znających go wcześniej ludzi. Dai Li nazwany był rzeźnikiem.

Richard Deacon w swojej książce pt. The Chinese Secret Service, wydanej w 1974 roku, opisuje jedną z technik Dai Li - Ustawiał na bocznicy kilka lokomotyw, rozkazywał rozpalić pod kotłami, otwierał drzwiczki pieców, blokował lewarki gwizdków, żeby głuszyły krzyki i wrzucał po kolei ofiary żywcem na rozpalone do czerwoności paleniska.

Spalił podobno tysiące przywódców związkowych, intelektualistów i studentów, których uważał za wrogów Czang Kaj-szeka. Alkohol i kobiety uważał za narzędzia, za pomocą których można kontrolować mężczyzn. Podkomendnym oficerom i służbie kazał się żenić, gdyż był przekonany, iż małżonkowie zawsze dzielą się ze sobą tajemnicami. Kiedy w 1941 roku kraje zachodnie przystąpiły do wojny z Japonią, Dai Li współpracował z nowymi sojusznikami Chin, organizując oddziały partyzanckie i siatki wywiadowcze. Od 1942 do 1945 roku pełnił również funkcję dyrektora Organizacji Współpracy Chińsko-Amerykańskiej (Sino-American Cooperative Organization - SACO). Liczyła ona w Chinach do 3 tysięcy osób, które przekazywały informacje meteorologiczne, wywiadowcze, oraz o przebiegu działań wojennych. Dzięki pracy w SACO, Dai Li poznał nazwiska agentów pracujących dla wywiadu amerykańskiego, wówczas Biura Służb Strategicznych.

Oficer OSS współpracujący z siatką Dai Li wspominał - To była niebywała organizacja. W całych Chinach nie było wioski z której szpieg nie donosiłby o każdym przejawie działalności wywrotowej. Terroryzując rodzinę, łatwo trzymać ludzi w posłuchu.

Dai Li i jego ludzie wymordowali nieznaną liczbę osób. Wedle pogłosek, zabójcy używali pistoletów z tłumikami, dostarczonych przez Amerykanów.
Dai Li zginął w wypadku lotniczym 17 marca 1946 roku. Był wówczas w stopniu generała porucznika, zgodnie z wersją oficjalną samolot, którym leciał, rozbił się w górach z powodu fatalnych warunków atmosferycznych. Według niektórych wersji został zamordowany przez swoich wrogów.

Zobacz też

• Centralne Biuro Analiz i Statystyki
• Kuomintang
• Niebieskie Koszule
• Kang Sheng (szef wywiadu KPCh w latach 1939-1946)