Kuomintang

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kuomintang
Nazwa chińska
Hanyu pinyin Zhōngguó Guómíndǎng
Wade-Giles Chung-kuo Kuo-min-tang
Zn. tradycyjne 中國國民黨
Zn. uproszczone 中国国民党

Kuomintang (KMT) lub Guomindang (GMD) (po polsku "Chińska Partia Narodowa") – partia (pierwotnie reprezentująca tzw. chiński socjalizm) utworzona w Chinach w 1912 przez Song Jiaorena. Wygrała wybory do parlamentu w lutym 1913. W październiku tegoż roku prezydent Chin Yuan Shikai nakazał rozwiązanie Kuomintangu i usunięcie jego członków z parlamentu. (zobacz Historia Chin).

Flaga Kuomintangu przedstawiająca białe słońce na niebieskim tle. Dwanaście promieni symbolizuje postęp. W latach 1928-1949 była umieszczona w lewym górnym rogu (jako kanton) flagi państwowej Republiki Chińskiej (obejmującej wówczas Chiny kontynentalne, zaś po przegranej wojsk Kuomintangu podczas chińskiej wojny domowej i ewakuacji ich sił na Tajwan stała się flagą marynarki wojennej mieszczącej obecnie na tej wyspie Republiki Chińskiej a flaga państwowa została taka jak przed ewakuacją na Formozę (Tajwan)

Okres międzywojenny[edytuj | edytuj kod]

Kuomintang został reaktywowany 10 października 1919 r. przez Sun Yat-Sena. Odrodzona partia nie była uznawana za suwerena Chin przez państwa zachodnie, przez co musiała się zwrócić o pomoc do Związku Radzieckiego. Efektem tej prośby było wysłanie misji radzieckiej w 1923 r., pod przewodnictwem Michaiła Borodina, mającej pomóc w transformacji Kuomintangu w partię o leninowskim typie organizacji (podporządkowanie wodzowi, nacisk na jedność partyjną). Komintern zmusił chińskich komunistów do podporządkowania się Kuomintangowi. Po śmierci Sun Yat-Sena dwa lata później doszło do walk frakcyjnych, z których zwycięsko wyszedł Czang Kaj-Szek, komendant Akademii Whampoa, głównej szkoły oficerskiej w ówczesnych Chinach.

Czang Kaj-Szek znacząco zreformował i ukształtował Kuomintang. W przeciwieństwie do Sun Yat-Sena dążył do zjednoczenia Chin siłą. Był także o wiele mniej pro-zachodni niż jego poprzednik. Partia do 1937 r. stała się partią w pełni autorytarną, dążącą do stworzenia scentralizowanego państwa jednopartyjnego.

Udział sił nacjonalistycznych w II wojnie chińsko-japońskiej[edytuj | edytuj kod]

Wojna domowa i utrata Chin[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Chińska wojna domowa.

Choć lokalne walki trwały przez cały czas, wojna domowa na pełną skalę z wspieranymi przez Związek Radziecki komunistami wybuchła dopiero w 1945. Do 1949 komuniści opanowali większość Chin, Kuomintang został u władzy jedynie w prowincji Tajwan.

Powstanie ludności na Tajwanie przeciwko Kuomintangowi w 1947 r.[edytuj | edytuj kod]

W 1945 roku wyspa Tajwan zajmowana od 1895 roku przez Japonię powróciła pod panowanie chińskie. KMT ustanowiło administrację, na czele której stanął generalny gubernator Chen Yi. Przybyli z kontynentu urzędnicy dość szybko dali się poznać od złej strony pogardzając miejscową ludnością i dyskryminując m.in. w dziedzinie ekonomicznej. Skonfiskowane Japończykom setki zakładów przemysłowych i kopalni oraz dziesiątki tysięcy domów trafiały do rodzin lub znajomych urzędników i wojskowych. Powszechny nepotyzm i korupcja lokalnych władz opanowanych całkowicie przez KMT oraz brutalność policji dodatkowo zaogniały sytuację.

27 lutego 1947 roku chińscy agenci z Biura Monopolu Tytoniowego w Tajpej podczas akcji przeciwko nielegalnym handlarzom ciężko pobili kobietę sprzedającą papierosy. Kiedy wzburzony wydarzeniem tłum Tajwańczyków ruszył przeciwko agentom ci otworzyli ogień zabijając jedną osobę i raniąc wiele innych. W dniu 28 lutego 1947 wielotysięczna grupa demonstrantów udała się pod siedzibę gubernatora domagając się aresztowania sprawców. Jednak w odpowiedzi policja i żandarmeria użyła broni strzelając do zgromadzonych ludzi z karabinów maszynowych. Gubernator Chen Yi na obszarze całej wyspy wprowadził stan wyjątkowy.

Tajwańczycy spontanicznie zorganizowali oddziały, które zdobyły broń z magazynów wojskowych i przystąpili do walki ze znienawidzonym reżimem Kuomintangu. Przestraszony obrotem sytuacji Czang Kaj-szek wysłał na wyspę dodatkowe oddziały wojska i rozkazał bezwzględne rozprawienie się z buntownikami. Żołnierze szybko poradzili sobie z uzbrojonymi powstańcami i zaczęła się masakra miejscowej ludności cywilnej często nie mającej nic wspólnego ze zbrojnym buntem. Otwierano ogień z ciężarówek do każdego podejrzanego człowieka zabijając w ten sposób wiele osób. Schwytani powstańcy i cywile uznani za sympatyków rebelii byli rozstrzeliwani w masowych egzekucjach bez sądu. Ofiarą tortur, egzekucji i uwięzienia bez sądu padło 140 000 Tajwańczyków. Z tej liczby zostało z rąk żołnierzy reżimu Kuomintangu zamordowanych około 30 000 ludzi.

Wydarzenia te często określane mianem "incydentu 28 lutego" doprowadziły do ustanowienia całkowitego zdominowania Tajwanu przez Chińczyków z kontynentu, którzy zasilali kadry miejscowego Kuomintangu kontrolującego nie tylko życie polityczne, armię, policję, sądownictwo i administrację ale i takie dziedziny jak gospodarka, media, edukacja i kultura. Doprowadziło to do wywołania trwałego podziału między stanowiącymi mniejszość (12% ogółu) Chińczykami kontynentalnymi, a zepchniętą na margines większością (86%) Chińczyków tajwańskich (rodowici Tajwańczycy wywodzący się z chińskich osadników przybyłych na wyspę w XVII i XVIII wieku). Stopniowa liberalizacja reżimu KMT w latach 80. pozwoliła na powolną emancypację tajwańskich Chińczyków aż do pełnego równouprawnienia w początkach lat 90. Demokratyzacja przyniosła ze sobą nie tylko wolność polityczną, ale i otworzyła zakazaną wcześniej dyskusję na temat niepodległości Tajwanu (obecnie w dalszym ciągu Republika Chińska).

Kuomintang obecnie[edytuj | edytuj kod]

Kuomintang do dzisiaj jest jedną z największych partii Republiki Chińskiej. Wchodzi w skład koalicji Niebieskich. Przewodniczącym partii jest od 2009 Ma Ying-jeou.

Przewodniczący Kuomintangu[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Znani działacze

historyczne siły zbrojne

Pozostałe

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]