1897

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

rok 1897 / MDCCCXCVII XVIII wiek · XIX wiek · XX wiek
1895 « 1896 « 1897 » 1898 » 1899

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Zobacz też
6 Święta ruchome

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

24 czerwca – premiera „Stepu” Zygmunta Noskowskiego – pierwszego polskiego poematu symfonicznego.
Lipiec – pierwsze kobiety uzyskały stopień magistra farmacji na UJ.
18 lipca – otwarto schronisko Beskidenvereinu na Szyndzielni, istniejące do dziś jako schronisko PTTK na Szyndzielni.
22 lipca – w Warszawie została otwarta pierwsza stacja pogotowia ratunkowego.
6 sierpnia – Adam Asnyk został pochowany w Krypcie Zasłużonych na Skałce.
7 października – Wilno: został założony Bund – międzynarodowy żydowski związek robotniczy.
17 października – oddano do użytku ratusz w Bielsku-Białej.
Założono miejscowość Konstancin.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

10 lutego – na Madagaskarze proklamowano wolność religijną.
28 lutego – ostatnia królowa Madagaskaru Ranavalona III została zmuszona przez Francuzów do zrzeczenia się tronu i emigracji.
14 marca – odbyło się pierwsze wykonanie hymnu Gwatemali.
1 kwietnia – japońskie Nagano otrzymało prawa miejskie.
19 kwietnia – I Maraton Bostoński wygrał Amerykanin John J.McDermott w czasie 2:55.10 s. (dystans 38,2 km był o ok. 4 km krótszy niż klasyczny maraton).
4 maja – Paryż: 121 osób zginęło w pożarze spowodowanym zapaleniem się taśmy filmowej podczas pokazu kinowego.
18 maja – opublikowano Drakulę, powieść irlandzkiego pisarza Brama Stokera.
2 czerwca
- Guglielmo Marconi uzyskał patent na radio.
- Mark Twain w odpowiedzi na pogłoski o swojej śmierci opublikował na łamach New Your Journal sprostowanie "Wiadomości o mojej śmierci są przesadzone", które stało się słynnym powiedzeniem.
12 czerwca – opatentowano szwajcarski nóż oficerski.
14 czerwca – Matthias Zurbriggen zdobył najwyższy szczyt Ameryki - Aconcagua (6 962 m n.p.m.).
11 lipca – rozpoczęła się nieudana szwedzka wyprawa balonem wodorowym na biegun północny, w czasie której zginęła cała trzyosobowa załoga.
13 lipca – Guglielmo Marconi otrzymał w USA patent na telegraf bez drutu (No. 586,193).
17 lipca – rozpoczęła się Gorączka złota nad Klondike.
18 lipca – otwarto stadion Parc des Princes w Paryżu.
10 sierpnia – niemiecki chemik Felix Hoffmann otrzymał w laboratorium kwas acetylosalicylowy, który wszedł do handlu jako lek przeciwbólowy Aspiryna.
16 sierpnia – rozpoczęła się belgijska wyprawa antarktyczna, w której wzięli udział Henryk Arctowski i Antoni Bolesław Dobrowolski.
21 sierpnia – Felix Hoffmann (chemik w firmie Bayer AG) stworzył substancję o nazwie dwuacetylomorfina, wprowadzoną na rynek pod nazwą "heroina" bez testów klinicznych jako nowy "rewelacyjny środek na kaszel", zdelegalizowano ją w 1931.
30 sierpnia – Madagaskar: w bitwie pod Ambiky Francuzi pokonali wojowników z plemienia Sakalava.
Wrzesień – powstał Bund (Ogólnożydowski Związek Robotniczy w Polsce i Rosji).
10 września – w Pensylwanii w USA oddział policyjny zastrzelił dziewiętnastu nieuzbrojonych górników.
1 listopada – założono klub piłkarski Juventus F.C..
5 listopada – podpisano układ między Włochami a Austro-Węgrami dot. uzgodnienia wpływów kulturalnych i ekonomicznych obu państw w Albanii.
14 listopada – niemiecka piechota morska zajęła Jiaozhou.
23 listopada – Auguste Charlois odkrył planetoidę Lotis.
28 listopada – Kazimierz Badeni został zdymisjonowany ze stanowiska premiera Austrii.
4 grudnia – wojna grecko-turecka: Grecja po klęsce zapłaciła 4 mln funtów tureckich odszkodowania i odstąpiła Turcji pas graniczny (pow. 55 km²) dla celów wojskowych.
Początek budowy wschodniochińskiej linii kolejowej przez terytorium Rosji. Napływ do Mandżurii Rosjan i Polaków.
Nasilenie buntów niezależnych plemion afgańskich przeciwko Wielkiej Brytanii z powodu próby zmiany granicy ustanowionej w 1893.
IV zjazd Szwedzkiej Partii Socjaldemokratycznej.
Założenie amerykańskiej Partii Socjaldemokratycznej z E. Debsem na czele.
Pierwszy kongres syjonistyczny w Bazylei.
Pierwszy kongres pszczelarski Apimondia (Bruksela, Belgia).
Rosja zajęła Port Arthur, opuszczony przez Japończyków. Początek podziału Chin na główne strefy wpływów pomiędzy Wielką Brytanię, Japonię, USA, Niemcy i Rosję.
W.J.Dibdin zastosował bakterie do oczyszczania ścieków.
Joseph John Thomson odkrył istnienie elektronów.
Rudolf Diesel skonstruował pierwszy w pełni udany silnik wysokoprężny.
W Europie Zachodniej opanowano i zastosowano w praktyce proces elektrolizy wodoru z wody, co obniżyło koszty pozyskania tego gazu (np. balony napełniane wodorem).
Pierwsze w Niemczech wyścigi samochodowe na trasie Berlin-Lipsk wygrał F. Held w samochodzie Benz.
Pierwszy górski wyścig samochodowy rozegrano na 233 km trasie Marsylia-Nicea-la Turbie. Triumfował Francuz, ks. de Chasseloup-Laubat, na parowym pojeździe De Dion.
Ludność Szwecji przekroczyła 5 mln osób (5009,6 tys.).

[edytuj] Urodzili się

3 stycznia - Pola Negri, polska aktorka, jedna z najsławniejszych gwiazd kina niemego (zm. 1987)
7 lutego - Romuald Adam Cebertowicz, inżynier hydrotechnik (zm. 1981)
10 lutego - John Franklin Enders, bakteriolog amerykański (zm. 1985)
20 lutego - Wanda Pieniężna, polska dziennikarka, działaczka narodowa, polityk (zm. 1967)
22 lutego - Karol Świerczewski, generał Armii Czerwonej i Wojska Polskiego (zm. 1947)
18 maja – Frank Capra, amerykański reżyser filmowy włoskiego pochodzenia (zm. 1991)
22 maja - Stanisław Ossowski, polski socjolog, współtwórca Polskiego Towarzystwa Socjologicznego (zm. 1963)
10 czerwca - Tatiana Romanowa, wielka księżna rosyjska, córka cara Mikołaja II, święta prawosławna (zm. 1918)
22 czerwca - Henryk Dobrzański, pseudonim Hubal, polski pułkownik, olimpijczyk (zm. 1940)
12 lipca - Maria Scholastyka Rivata, pierwsza przełożona Uczennic Boskiego Mistrza, Sługa Boża. (zm. 1987)
20 lipca - Tadeusz Reichstein, szwajcarski biochemik, laureat Nagrody Nobla w 1950 roku (zm. 1996)
24 lipca - Amelia Earhart, amerykańska pilotka, dziennikarka, pierwsza kobieta, która pokonała Atlantyk (zm. 1937)
28 lipca - Henryk Reyman, działacz sportowy, podpułkownik Wojska Polskiego (zm. 1963)
12 września - Irene Joliot-Curie, francuska fizyk jądrowy (zm. 1956)
25 września - William Faulkner, pisarz amerykański (zm. 1962)
26 września – Paweł VI, papież (zm. 1978)
9 listopada – Ronald Norrish, brytyjski chemik, noblista (zm. 1978)
11 listopada - Aleksander Drzewiecki polski skrzypek, trębacz, wachmistrz zawodowy Wojska Polskiego, altowiolista Filharmonii Pomorskiej w Bydgoszczy, powstaniec wielkopolski (zm. 1960)
17 grudnia - Władysław Broniewski, polski poeta (zm. 1962)

[edytuj] Zmarli

19 marca – Antoine Thomson d'Abbadie, francuski astronom, geograf, fizyk (ur. 1810)
3 kwietnia – Johannes Brahms, kompozytor niemiecki (ur. 1833)
7 maja - Ion Ghica, rumuński rewolucjonista, polityk i dyplomata, dwukrotny premier Rumunii (ur. 1816)
21 maja – Fritz Müller, niemiecki biolog (ur. 1821)
4 czerwca – Theodor Sixt, niemiecki przedsiębiorca, działacz społeczny i filantrop (ur. 1834)
6 lipca – Henri Meilhac, francuski dramaturg i librecista (ur. 1831)
2 sierpnia – Adam Asnyk, polski poeta i dramatopisarz (ur. 1838)
19 września – Kornel Ujejski, polski poeta (ur. 1823)
30 września – Teresa z Lisieux, francuska karmelitanka, święta katolicka (ur. 1873)
19 października – George Pullman, konstruktor wagonów (ur. 1831)
11 grudnia - Gardiner Greene Hubbard - amerykański prawnik, finansista i filantrop, jeden z założycieli Bell Telephone Company i pierwszy przewodniczący National Geographic Society (ur. 1822)
16 grudnia – Alphonse Daudet, francuski pisarz, piewca Prowansji (ur. 1840)