Dicynodonty
| Dicynodonty | |
| Dicynodontia | |
| Owen, 1859 | |
 Placeriasy |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | synapsydy |
| Rząd | terapsydy |
| Podrząd | anomodonty |
| Infrarząd | dicynodonty |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Dicynodonty (Dicynodontia) – infrarząd synapsydów z rzędu terapsydów (Therapsida, tzw. „gady ssakokształtne”).
Żyły od późnego permu na wszystkich kontynentach, głównie w południowej Afryce. Większość z nich wyginęła w późnym triasie, wraz z pojawieniem się dinozaurów. W Polsce kości dicynodonta z późnego triasu, sprzed około 205 mln lat, odkryto w Lisowicach na Śląsku[1]; dicynodont z Lisowic jest obecnie najmłodszym znanym zwierzęciem, które z pewnością było przedstawicielem tego infrarzędu. W 2003 roku doniesiono o odkryciu enklawy dicynodontów w Australii (w północnej części stanu Queensland), gdzie miały one żyć one jeszcze 105 mln lat temu[2][3]; jednak Agnolin i współpracownicy (2010) podali w wątpliwość pozycję filogenetyczną domniemanego australijskiego dicynodonta, zwracając uwagę na podobieństwo jego skamieniałości do kości krokodylomorfów z rodziny Baurusuchidae, jak Baurusuchus pachecoi[4].
Dicynodonty były pierwszymi powszechnie zamieszkującymi Ziemię lądowymi zwierzętami roślinożernymi. Dominowały na lądach do czasu pojawienia się dinozaurów. Zamieszkiwały środowiska błotne, część z nich prowadziła ziemnowodny tryb życia. Miały dwa duże kły w szczęce (stąd pochodzi ich nazwa), pozostałe zęby w zaniku – zastąpione rogowym dziobem. Dicynodonty osiągały zróżnicowane rozmiary – od 20 cm do 5 m długości.
Do dicynodontów zalicza się m.in. następujące rodzaje: lystrozaur, Placerias, Dicynodon, Endothiodon, Eodicynodon, Kannemeyeria, Kingoria, Moghreberia, Wadiasaurus.
Przypisy
- ↑ Wojciech Mikołuszko. Potwór z Lisowic. „National Geographic Polska”. 8 (107), s. 2–19, 2008.
- ↑ Tony Thulborn, Susan Turner. The last dicynodont: an Australian Cretaceous relict. „Proceedings: Biological Sciences”. 270 (1518), s. 985–993, 2003 (ang.).
- ↑ Dicynodonty żyły o 110 mln lat dłużej. [dostęp 8 lutego 2008].
- ↑ Federico L. Agnolin, Martín D. Ezcurra, Diego F. Pais, Steven W. Salisbury. A reappraisal of the Cretaceous non-avian dinosaur faunas from Australia and New Zealand: evidence for their Gondwanan affinities. „Journal of Systematic Palaeontology”. 8 (2), s. 257-300, 2010 (ang.).
