Duchoburcy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy herezji z IV w.,. Zobacz też: rosyjska grupa religijna z przełomu XVII-XVIII w. Duchoborcy.

Duchoburcy (pneumatomachowie)herezja z IV wieku nie uznająca prawdy wiary o Duchu Świętym jako współistotnym Ojcu i Synowi. Według nich Duch Święty jest sługą Syna i został przez niego stworzony. Swoje stanowisko argumentowali tym, iż biblijne teksty nigdzie bezpośrednio nie określają Ducha Świętego terminem Bóg[1].

Duchoburcy spotykani są w dwóch oddzielnych grupach, których wzajemny związek nie jest udowodniony - w Azji Mniejszej, gdzie zwani są macedonianami od biskupa Konstantynopola Macedoniusza I i w Egipcie, gdzie nazywano ich tropikami, od figury (tropos). Obydwie grupy w swej argumentacji odwołują się szczególnie do dwóch fragmentów Biblii: Am 4,12-13 oraz 1 Tm 5,21.

Poglądy duchoburców na temat Ducha Świętego podzielali także skrajni arianie, na czele z Eunomiuszem z Kizyku - czołowym ideologiem anomejczyków.

Przeciw tej herezji występowali m.in. Atanazy Wielki, Teodor z Mopsuestii i Bazyli Wielki. Ich nauczanie doprowadziło do potępienia poglądów duchoburców na Soborze Konstantynopolskim I i dodania do Credo artykułów o Duchu Świętym.

Z poglądami duchoburców próbowano kojarzyć stanowisko Kościoła zachodniego w sporach o Filioque. Było to jednak jedno z wielu nieporozumień, wynikających z powierzchownych skojarzeń.

Przypisy

  1. Henryk Pietras, Początki Teologii Kościoła, WAM, 2000, s.266

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Macedoniusz I, w: Słownik wczesnochrześcijańskiego piśmiennictwa, oprac. J. M. Szymusiak SJ, M. Starowieyski, Poznań 1971, s. 270.
  • Józef Naumowicz, Wstęp, w: Bazyli Wielki, O Duchu Świętym, przeł. Alina Brzóstkowska, Warszawa 1999 IW PAX, s. 5-67.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]