Dzwonek boloński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dzwonek boloński
Campanula bononiensis Sturm59.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina dzwonkowate
Rodzaj dzwonek
Gatunek dzwonek boloński
Nazwa systematyczna
Campanula bononiensis L.
Sp. pl. 1:165. 1753
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Dzwonek boloński (Campanula bononiensis L.) – gatunek rośliny należący do rodziny dzwonkowatych.

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Rośnie dziko w Azji Zachodniej i Środkowej, na Kaukazie i Syberii oraz na większej części Europy (bez Skandynawii, Wysp Brytyjskich, Hiszpanii, Portugalii, Islandii). W Polsce gatunek rodzimy, rzadki[2]. Występuje głównie w pasie wyżyn południowych oraz w Wielkopolsce i na Wysoczyźnie Siedleckiej. Nie występuje w górach.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina do 50 cm wysokości.
Łodyga
Sztywna, słabo bruzdkowana, dołem obła, wyżej nieco kanciasta. Kutnerowato owłosiona. Ulistniona gęsto, skrętolegle.
Liście
Na spodniej stronie gęściej owłosione, szarozielone. Liście odziomkowe i dolne łodygowe z oskrzydlonymi ogonkami oraz blaszką jajowatą, w nasadzie uciętą, zaokrągloną lub sercowatą. Brzeg blaszki karbowanopiłkowany. Wyższe liście siedzące i nasadą obejmujące łodygę, ku górze łodygi coraz mniejsze i węższe.
Kwiaty
Kwiatostan kłosokształtny, wydłużony, utworzony z licznych kwiatków na krótkich szypułkach, wspartych lancetowymi listkami, zwykle krótszymi od kwiatów. Działek kielicha pięć, lancetowate, nieco odstające od korony. Korona niebieska, stożkowato dzwonkowata, długości 1,5–2,5 cm. Rozcięta co najmniej do 1/3 na pięć ostrych i dość wąskich łatek. Pręcików pięć. Słupek dolny z szyjką o trzech znamionach.
Owoc
Zwieszona torebka otwierająca się trzema dziurkami blisko nasady. Nasiona liczne, drobne.
Korzeń
Cienki, rozgałęziony.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Siedlisko: suche murawy kserotermiczne, trawiaste zbocza, wzgórza, obrzeża zarośli. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla związku (All.) Cirsio-Brachypodion pinnati oraz All. Geranion-sanguinei (tutaj przynależność wymaga dalszych badań)[3]. Liczba chromosomów 2n= 34[4].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Należy do gatunków zagrożonych regionalnie. W województwie opolskim uznany za krytycznie zagrożony. Zanika wskutek sukcesji roślinności krzewiastej oraz ekspansji niektórych bylin. Od 2004 roślina w Polsce objęta ścisłą ochroną gatunkową.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-14].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-06-29].
  3. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  4. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Wyd. Wyd.2 zm. i rozszerz. Warszawa: Multico, 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.