Dzwonek (roślina)
| Dzwonek | |
|---|---|
 Morfologia (dzwonek boloński)
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | astrowe |
| Rząd | astrowce |
| Rodzina | dzwonkowate |
| Rodzaj | dzwonek |
| Nazwa systematyczna | |
| Campanula L. Sp. Pl. 163. 1 Mai 1753 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Dzwonek (Campanula) – rodzaj roślin z rodziny dzwonkowatych (Campanulaceae) występujący w naturze w strefie klimatu umiarkowanego na półkuli północnej, z największym zróżnicowaniem gatunkowym w rejonie Morza Śródziemnego i liczący ponad 200 gatunków. Gatunkiem typowym jest Campanula latifolia L.[2].
Morfologia [edytuj]
Wszystkie należące tu gatunki to rośliny zielne, głównie byliny, ale jest też kilka gatunków roślin jednorocznych lub dwuletnich[3]. Korona kwiatów jest dzwonkowatego kształtu, u niektórych gatunków jednak kwiaty są bardziej wydłużone, w kształcie urny lub gwiaździste. Najczęściej kwiaty są w różnych odcieniach koloru granatowego lub purpurowego, u niektórych gatunków są także różowe lub białe.
Systematyka [edytuj]
- Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)
Należy do podrodz. Campanuloideae, rodziny dzwonkowatych (Campanulaceae), rzędu astrowców (Asterales), wchodzącego w skład kladu astrowych w obrębie dwuliściennych właściwych[1].
- Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist, podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa astrowe (Asteridae Takht.), nadrząd Campanulananae Takht. ex Reveal, rząd dzwonkowce (Campanulales Rchb.f.), podrząd Campanilineae Raf., rodzina dzwonkowate (Campanulaceae Juss.), podrodzina Campanuloideae Burnett, plemię Campanuleae Dumort., podplemię Campanulinae R. Schönland in Engl. & Prantl, rodzaj dzwonek (Campanula L.)[4].
- Gatunki flory Polski[5]
- dzwonek alpejski (Campanula alpina Jacq.)
- dzwonek boloński (Campanula bononiensis L.)
- dzwonek brodaty (Campanula barbata L.)
- dzwonek brzoskwiniolistny (Campanula persicifolia L.)
- dzwonek drobny (Campanula cochleariifolia Lam.)
- dzwonek jednostronny (Campanula rapunculoides L.)
- dzwonek karkonoski, dz. Baumgartena (Campanula bohemica Hruby in Polivka, Domin & Podp., syn. C. baumgartenii Becker)
- dzwonek okrągłolistny (Campanula rotundifolia L.)
- dzwonek piłkowany, dz. lancetowaty (Campanula serrata (Kit.) Hendrych, syn. C. napuligera Schur)
- dzwonek pokrzywolistny (Campanula trachelium L.)
- dzwonek rapunkuł (Campanula rapunculus L.) – antropofit lokalnie zadomowiony[6]
- dzwonek rozłogowy (Campanula abietina Griseb.)
- dzwonek rozpierzchły (Campanula patula L.)
- dzwonek Scheuchzera (Campanula scheuchzeri Vill.)
- dzwonek skupiony (Campanula glomerata L.)
- dzwonek syberyjski (Campanula sibirica L.)
- dzwonek szczeciniasty (Campanula cervicaria L.)
- dzwonek szerokolistny (Campanula latifolia L.)
- dzwonek wąskolistny (Campanula polymorpha Witasek)
- Gatunki uprawiane[5]
- dzwonek Auchera (Campanula aucheri A.DC.)
- dzwonek bladożółty (Campanula ochroleuca Kem.Nath.)
- dzwonek ciemny (Campanula pulla L.)
- dzwonek cienkołodygowy (Campanula filicaulis L.)
- dzwonek czosnaczkolistny (Campanula alliariaefolia Willd.)
- dzwonek dalmatyński (Campanula portenschlagiana Roem. & Schult.)
- dzwonek darniowy (Campanula caespitosa Scop.)
- dzwonek gargański (Campanula garganica Ten.)
- dzwonek istryjski (Campanula istriaca Feer)
- dzwonek karpacki (Campanula carpatica Jacq.)
- dzwonek Kemularii (Campanula kemulariae Fom.)
- dzwonek kłosowy (Campanula spicata L.)
- dzwonek kremowy (Campanula lactiflora M.Bieb.)
- dzwonek kropkowany (Campanula punctata Lem.)
- dzwonek Makaszwilego (Campanula makaschvilii E.Busch)
- dzwonek Malejewa (Campanula maleevii Fedtsch.)
- dzwonek miotełkowaty (Campanula thyrsoidea L.)
- dzwonek ogrodowy (Campanula medium L.)
- dzwonek pierwiosnkolistny (Campanula primulaefolia Brot.)
- dzwonek piramidalny (Campanula pyramidalis Gilib.)
- dzwonek Poszarskiego (Campanula poscharskyana Degen)
- dzwonek Raddego (Campanula raddeana Trautv.)
- dzwonek równolistny (Campanula isophylla Moretti)
- dzwonek sarmacki (Campanula sarmatica Ker.-Gawl.)
- dzwonek skalnicowy (Campanula saxifraga Bieb.)
- dzwonek tracki (Campanula lanata Friv.)
- dzwonek wielkokwiatowy (Campanula grandiflora)
- dzwonek wyprostowany (Campanula incurva Auch.)
- Campanula hofmannii (Pant.) Greuter & Burdet[7].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-14].
- ↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-22].
- ↑ Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Campanula (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-22].
- ↑ 5,0 5,1 Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
- ↑ B. Tokarska-Guzik, Z. Dajdok, M. Zając, A. Zając, A. Urbisz, W. Danielewicz: Rośliny obcego pochodzenia w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem gatunków inwazyjnych. Warszawa: Generalna Dyrekcja Ochrony Srodowiska, 2012. ISBN 978-83-62940-34-9.
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-10].
