Eqrem Çabej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Eqrem Çabej (ur. 7 sierpnia 1908 w Eskişehir, Imperium Osmańskie, zm. 13 sierpnia 1980 w Rzymie) - albański językoznawca i etnolog.

W dzieciństwie przeniósł się wraz z rodziną do Gjirokastry. W 1921 ukończył tam szkołę elementarną, W 1923 wyjechał do Austrii, gdzie podjął studia z zakresu filologii i językoznawstwa. Studiował w Klagenfurcie, Grazu i w Wiedniu. W Wiedniu zetknął się z czołówką ówczesnych slawistów i historyków - Paulem Kretschmerem, Karlem Patschem i Norbertem Joklem. Pod kierunkiem Jokla, Çabej poświęcił się badaniom nad ewolucją języka albańskiego i zbierał materiały wśród mieszkających na Sycylii Arboreszy.

Pierwszy tekst, który opublikował w 1929 dotyczył poezji Lasgusha Poradeciego. 7 października 1933 obronił pracę doktorską, opublikowaną później w piśmie Italoalbanische Studien, wydawanym w Wiedniu. Rok później powrócił do Albanii i podjął pracę nauczyciela języka albańskiego w Szkodrze, a następnie w Elbasanie i w liceum w Tiranie. Po agresji włoskiej na Albanię w 1939, wyjechał z kraju i do 1944 przebywał w Rzymie.

W 1942 odmówił propozycji pracy w Instytucie Studiów Albańskich, działającym pod egidą włoską. Nie wyraził też zgody na objęcie urzędu ministra edukacji w 1943. W 1944 powrócił do kraju, gdzie został jednym z organizatorów Instytutu Nauk - organizacji, która przygotowała utworzenie pierwszego w dziejach Albanii uniwersytetu. W 1952 otrzymał tytuł profesora. Był specjalistą w zakresie fonetyki języka albańskiego, ale także literatury albańskiej i etnologii. W 1972 był członkiem komisji, przygotowującej nowy, ujednolicony standard współczesnego języka albańskiego.

Imię Çabeja nosi uniwersytet w Gjirokastrze. W 2003 (pośmiertnie) został uhonorowany orderem Zasłużony dla Narodu (Nderi i Kombit).

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • 1958: Hyrje në historinë e gjuhës shqipe (Wprowadzenie do historii języka albańskiego).
  • 1968: "Meshari" i Gjon Buzukut (Mszał Gjona Buzuku)
  • 1968: Fonetika historike e shqipes (Fonetyka historyczna języka albańskiego)
  • 1976, 1999: Studime etimologjike në fushë të shqipes (Studia etymologiczne nad językiem albańskim)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zbigniew Wąsik, Profesor Dr Eqrem Çabej (1908-1980), wybitny filolog, twórca współczesnego językoznawstwa albańskiego, Acta Universitatis Wratislaviensis 1985/IX, s.99-114.
  • Edwin Jacques: The Albanians: an ethnic history from prehistoric times to the present. McFarland: 1995, s. 34-35. ISBN 0899509320. (alb.)
  • Robert Elsie: A Biographical Dictionary of Albanian History. I.B.Tauris: 2012, s. 68. ISBN 9781780764313.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]