Tirana

	Tirana
	; Główny plac miasta
Herb Tirany	Flaga Tirany
Państwo	Albania
Okręg	Tirana
Burmistrz	Lulzim Basha
Powierzchnia	41,8 km²
Wysokość	110 m n.p.m.
Populacja (2011); • liczba ludności; • gęstość	; 421 286; 14 746 os./km²
Nr kierunkowy	+355(0)4
Tablice rejestracyjne	TR
	Położenie na mapie Albanii ; Tirana
	41°19′N 19°49′E / 41.316666666667, 19.816666666667Na mapach: 41°19′N 19°49′E / 41.316666666667, 19.816666666667
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Tirana w Wikipodróżach
	Hasło Tirana w Wikisłowniku
	Strona internetowa

Tirana (alb. Tiranë lub Tirana) – stolica i największe miasto Albanii (616,4 tys. mieszkańców) położone nad 3 rzekami: Lanë, Tiranë i Tërkuzë. Jest to największy ośrodek przemysłowy i centrum kulturalne kraju.

W mieście znajduje się 7 szkół wyższych, z których najważniejszą jest założony w 1957 Uniwersytet Tirański. Głównym zabytkiem miasta jest meczet Etehem Bey z XVIII wieku. Znajdują się tu także Teatr Narodowy oraz Teatr Opery i Baletu. 17 km na północny zachód położony jest port lotniczy Rinas im. Matki Teresy. Burmistrzem jest Lulzim Basha. W mieście znajduje się stacja kolejowa Tirana.

Historia [edytuj]

Za datę założenia Tirany uważa się rok 1614. Wtedy to Sulejman Pasza Bargjini postawił szereg budowli użyteczności publicznej. W XVII wieku miasto stało się ośrodkiem handlowym, ale tak naprawdę nigdy nie zyskało większego znaczenia gospodarczego.

Tirana stała się stolicą Albanii 8 lutego 1920 roku na mocy decyzji rządu tymczasowego, ustanowionego na kongresie w Lushnjë. Miasto liczyło wtedy 17 000 mieszkańców. Od tego momentu rozpoczął się jego rozwój. 30 marca 1939 roku Tirana została, tak jak i reszta kraju, zajęta przez Zjednoczone Królestwo Włoch. 17 listopada 1944 po zaciekłej walce między wspieranymi przez komunistów mieszkańcami miasta a siłami nazistowskimi miasto zostało wyzwolone. Wkrótce potem w mieście powstał komunistyczny rząd, na którego czele stanął Enver Hodża. W 1957 roku w mieście założono pierwszy w Albanii uniwersytet, Uniwersytet Tirański.

Na przełomie lat 80. i 90. przez miasto przetoczyła się fala gwałtownych demonstracji, które ostatecznie doprowadziły do załamania się komunistycznego reżimu w 1991 roku.

Dane [edytuj]

Tirana leży 110 m powyżej poziomu morza,
Średnia temperatura lipca wynosi 24 °C, a stycznia 7 °C,
Roczna średnia opadów wynosi 1200 mm.
W Tiranie mieszka 518 143 osób (grudzień 2003), spośród których 257 550 to kobiety, a 260 593 to mężczyźni.
Bezrobotnych jest 18 103 osób