Esma Redżepowa
| Esma Redżepowa | |
| Imię i nazwisko | Esma Redżepowa |
| Data i miejsce urodzenia | 8 sierpnia 1943 Jugosławia Skopje |
| Pochodzenie |  Macedonia Romowie |
| Gatunek | pop, folk |
| Zawód | piosenkarka, kompozytorka |
| Aktywność | od 1956 |
| Wytwórnia płytowa | Monitor Records |
| Zespół | |
| Stevo Teodosievski Ansambl Teodosievski |
|
| Strona internetowa | |
Esma Redżepowa (lub Redžepova, mac. Есма Реџепова; ur. 8 sierpnia 1943 w Skopje) – macedońska piosenkarka i kompozytorka pochodzenia romskiego.
Spis treści |
Biografia [edytuj]
Pochodziła z mieszanej wyznaniowo rodziny romskiej, mieszkającej w skopijskiej dzielnicy Szuto Orizari. Jej ojciec Ibrahim był katolikiem, a matka Czanija - muzułmanką. Ojciec Esmy imał się różnych zajęć (pracował w cyrku, był śpiewakiem i pucybutem), aby szóstka jego dzieci mogła ukończyć szkołę podstawową.
W wieku 9 lat Esma rozpoczęła występy w romskim zespole muzycznym, gdzie wkrótce ujawniła swój niezwykły talent. Dzięki staraniom matki, wraz z bratem uczyła się w szkole muzycznej. Momentem przełomowym w jej życiu był konkurs dla młodych talentów, które w 1957 roku zorganizowało Radio Skopje. Esma wygrała konkurs, otrzymując nagrodę w wysokości 9000 dinarów. Jej talent docenił obecny na widowni muzyk i kompozytor - Stewo Teodosiewski, późniejszy mąż artystki. Po uzyskaniu zgody rodziców Esma wyjechała z zespołem Teodosiewskiego w swoją pierwszą trasę koncertową. W 1961 roku po raz pierwszy wyjechała na zagraniczne tournee, śpiewając na scenach bułgarskich. W tym samym roku jej śpiew towarzyszył spotkaniu Josipa Broz Tity z Ahmedem Sukarno. W 1971 roku zaśpiewała nieoficjalny hymn Romów Dżelem, Dżelem na otwarcie I Światowego Kongresu Romów w Londynie[1].
Po zaśpiewaniu w 2004 roku koncertu wraz z Toše Proeskim stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych pieśniarek bałkańskich. Singiel Čaje Šukarije Redżepowej osiągnął w 2006 roku szczyty macedońskich list przebojów, umożliwił jej także występy na scenach amerykańskich.
W ciągu swojego życia zaśpiewała 8000 koncertów w 30 krajach. W jej dorobku artystycznym znajduje się ponad 600 utworów (20 albumów), wystąpiła w 6 filmach. Znana jest także ze swojej działalności dobroczynnej na rzecz dzieci, którą prowadziła razem z mężem, do jego śmierci w 1997 roku. Jest także aktywnym politykiem, początkowo związana z Alternatywą Demokratyczną (Демократска алтернатива), a po jej rozpadzie z konserwatywną WMRO-DPMNE. Z ramienia tej partii zasiadała w radzie miasta Skopje.
W 2001 roku wystąpiła w Poznaniu, jako gwiazda XI Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego "Malta"[2].
28 grudnia 2012 ogłoszono, że Esma wystąpi w Konkursie Piosenki Eurowizji 2013 w barwach Macedonii. Na scenie towarzyszyć jej będzie Włatko Łozanoski[3][4].
Dyskografia [edytuj]
- Salute to Israel
- 1994: Songs of the Macedonian Gypsy
- 1997: Queen of the Gypsies, World Connection Nl
- 1998: Gypsy Queens, Network Medien D
- 1999: Chaje Shukarije, World Connection Nl
- 2006: Gypsy Crpet, Network Medien D
- 2007: Mon histoire, Accords Croises F
- 2007: Between the two lifes, Mister Company MKD
- 2008: Thu me duj dzene, Mister Company MKD
Filmografia [edytuj]
- 1962: Krst Rakoc
- 1968: Zapej Makedonijo - piosenkarka
- 1971: Jugovizija
- 2002: Im Herzen des Lichts - Die Nacht der Primadonnen
- 2006: When the Road Bends: Tales of a Gypsy Caravan
- 2008: Rromani Soul
Bibliografia [edytuj]
- Garth Cartwright: Princes amongst men: journeys with gypsy musicians. Serpent's Tail: 2005. ISBN 9781852428778.
Przypisy
- ↑ Ian Hancock, We are the Romani People, Univ of Hertfordshire Press 2002, s.135
- ↑ 120 tys. widzów obejrzało tegoroczną "Maltę"- Onet.pl - Wiadomości -01.07.2001
- ↑ Sensacja w Macedonii!| Eurowizja.org
- ↑ Откриено кој ќе ја претставува Македонија на Евровизија! | PrimeTime
