11 grudnia jest 345. (w latach przestępnych 346.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 20 dni.
- Imieniny obchodzą: Artur, Damazy, Daniel, Gościwit, Hieronim, Maria, Poncjan, Sabin, Stefan, Waldemar, Walenty, Walentyn, Wilburga i Wojmir
- Burkina Faso – Proklamacja Republiki
- Międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Terenów Górskich (ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2002)
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
Wydarzenia na świecie [edytuj]
- 361 – Julian Apostata wkroczył do Konstantynopola, zapewniając sobie w ten sposób władzę nad całym Imperium rzymskim.
- 969 – Jan I został cesarzem bizantyjskim.
- 1098 – I wyprawa krzyżowa: krzyżowcy zdobyli Maarrat.
- 1282 – W bitwie pod Orewin Bridge zginął Llewelyn ap Gruffydd, ostatni książę niepodległej Walii.
- 1474 – Izabela I Katolicka została królową Kastylii i Leónu.
- 1648 – W Kijowie wybuchło kozackie powstanie.
- 1688 – Chwalebna Rewolucja: Król Anglii i Szkocji Jakub II Stuart został pojmany w Faversham w czasie próby ucieczki do Francji, co jego przeciwnicy uznali za akt abdykacji.
- 1694 – Franciszek I został księciem Parmy.
- 1708 – Wojna o sukcesję hiszpańską: skapitulowała twierdza Lille.
- 1785 – Cesarz Józef II Habsburg wydał patent legalizujący loże masońskie i zarazem ograniczający ich ilość oraz poddający je kontroli policyjnej.
- 1789 – Został założony Uniwersytet Karoliny Północnej.
- 1792 – Rewolucja francuska: rozpoczął się proces Ludwika XVI.
- 1813 – VI koalicja antyfrancuska: Napoleon Bonaparte zawarł separatystyczny pokój z Hiszpanią w Valençay.
- 1816 – Indiana jako 19. stan dołączyła do Unii.
- 1829 – W Madrycie odbył się ślub króla Hiszpanii Ferdynanda VII z księżniczką sycylijską Marią Krystyną.
- 1852 – Papież Pius IX ustanowił metropolię zagrzebską.
- 1862 – Wojna secesyjna: rozpoczęła się I bitwa pod Fredericksburgiem.
- 1865 – Wenizelos Rufos został po raz trzeci premierem Grecji.
- 1868:
- Przedstawiciele 19 państw podpisali Deklarację petersburską, zakazującą stosowania broni powodującej niepotrzebne cierpienie żołnierzy przeciwnika i odmawiania zakwaterowania pokonanym żołnierzom.
- Wojna paragwajska: zwycięstwo wojsk brazylijskich nad paragwajskimi w bitwie pod Avaí.
- 1886 – Arsenal F.C. (wówczas występujący pod nazwą Dial Square) rozegrał swój pierwszy mecz, pokonując 6:0 drużynę Eastern Wanderers.
- 1892 – Práxedes Mateo Sagasta został po raz trzeci premierem Hiszpanii.
- 1895 – Paul Mauser uzyskał niemiecki patent na pistolet Mauser C96.
- 1899 – II wojna burska: zwycięstwo wojsk burskich w bitwie pod Magersfontein.
- 1900 – Garretson Gibson został prezydentem Liberii.
- 1904 – Aleksander Sauli i Gerard Majella zostali kanonizowani przez papieża Piusa X.
- 1905 – W argentyńskim mieście Rivadavia odnotowano rekordowo wysoką temperaturę na kontynencie południowoamerykańskim (+48,9 °C).
- 1907 – Spłonął gmach parlamentu Nowej Zelandii.
- 1909:
- 1911:
- 1917 – Litwa ogłosiła niepodległość (od Rosji Radzieckiej).
- 1920 – Władze brytyjskie wprowadziły stan wojenny w Irlandii.
- 1925:
- 1931:
- 1932 – Na sesji Ligi Narodów ogłoszono wspólną (Wielka Brytania, USA i Francja) deklarację o równouprawnieniu Niemiec w rozbudowie sił morskich.
- 1936 – Po abdykacji swego brata Edwarda VIII, Jerzy VI został królem Wielkiej Brytanii.
- 1937 – Włochy wystąpiły z Ligi Narodów.
- 1941 – Niemcy i Włochy wypowiedziały wojnę Stanom Zjednoczonym.
- 1946 – Powstał UNICEF.
- 1948 – W zachodnioniemieckim Heppenheim powstała Wolna Partia Demokratyczna (FDP).
- 1949 – W czasie mszy w kościele we wsi Číhošť w Czechach kilka razy poruszył się na boki półmetrowy krzyż ołtarzowy (tzw. cud cíhostki).
- 1950 – Francuski chemik Paul Charpentier zsyntetyzował lek psychotropowy chloropromazynę.
- 1954:
- 1958 – Górna Wolta (dzisiejsza Burkina Faso) stała się autonomiczną republiką w ramach Wspólnoty Francuskiej.
- 1970 – 31 osób zginęło, a 18 zostało rannych w wyniku zderzenia pociągu ekspresowego z wykolejonymi wagonami pociągu towarowego pod Řikonínem w Czechach. Wśród ofiar śmiertelnych było 30 Polaków.
- 1972 – Moduł księżycowy z dwoma członkami załogi Apollo 17 wylądował na Księżycu.
- 1973 – RFN i Czechosłowacja podpisały układ o wzajemnych stosunkach.
- 1980 – Premiera 1. odcinka serialu kryminalnego Magnum.
- 1981:
- 1982 – W brytyjskim programie telewizyjnym po raz ostatni wystąpiła szwedzka grupa ABBA.
- 1987 – Abp Michel Sabbah został łacińskim patriarchą Jerozolimy.
- 1988 – Podczas podchodzenia do lądowania na lotnisku w Leninakanie (Giumri) rozbił się radziecki wojskowy samolot Ił-76, transportujący pomoc humanitarną dla ofiar trzęsienia ziemi w Armenii; zginęło 78 osób.
- 1994:
- Bomba wniesiona na pokład filipińskiego Boeinga 747 przez terrorystę Ramzi Yousefa eksplodowała podczas ostatniej fazy lotu do Tokio, zabijając jednego pasażera oraz uszkadzając systemy sterowania. Piloci zdołali wylądować awaryjne na Okinawie.
- Rozpoczęła się I wojna czeczeńska.
- 1996 – Zakończono negocjacje ws. traktatu nt. zmian klimatycznych (Protokołu z Kioto).
- 1998:
- 2000 – Podpisano Traktat nicejski.
- 2001 – Chiny wstąpiły do Światowej Organizacji Handlu.
- 2005 – W miejscowości Leverstock Green na północ od Londynu doszło do serii silnych eksplozji w składzie paliw Buncefield należącym do spółki Total Texaco. Ranne zostały 43 osoby, ponad 2 tysiące ewakuowano.
- 2007 – 45 osób zginęło w wybuchach dwóch samochodów-pułapek przed budynkami sądu konstytucyjnego i biura ONZ w Algierze.
- 2008:
- 55 osób zginęło w samobójczym zamachu bombowym w Kirkuku w północnym Iraku.
- Amerykański finansista Bernard Madoff został aresztowany przez FBI pod zarzutem wielomiliardowych nadużyć finansowych.
- 2009:
- 2011:
- Były dyktator Panamy Manuel Noriega, po 22 latach pobytu w amerykańskim a następnie francuskim więzieniu, został przewieziony do ojczyzny, gdzie jest oskarżony o zabójstwa i zaginięcia opozycjonistów w czasie swych rządów.
- Oscar Valdés został premierem Peru.
Urodzili się [edytuj]
- 1445 – Eberhardt I Wirtemberski, książę Wirtembergii (zm. 1496)
- 1475 – Leon X, papież (zm. 1521)
- 1781 – sir David Brewster, szkocki fizyk (zm. 1868)
- 1803 – Hector Berlioz, francuski kompozytor (zm. 1869)
- 1810 – Alfred de Musset, francuski pisarz (zm. 1857)
- 1830 – Kamehameha V, król Hawajów (zm. 1872)
- 1843 – Robert Koch, niemiecki lekarz, bakteriolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 1910)
- 1845 – Zofia Kowerska, polska pisarka, krytyk literacki (zm. 1929)
- 1856 – Gieorgij Plechanow, rosyjski publicysta, filozof, działacz polityczny (zm. 1918)
- 1874 – Paul Wegener, niemiecki aktor, reżyser filmowy (zm. 1948)
- 1876 – Mieczysław Karłowicz, polski kompozytor, dyrygent (zm. 1909)
- 1882:
- 1883 – Stanisław Adamczewski, polski historyk literatury, krytyk literacki, profesor Uniwersytetu Łódzkiego (zm. 1952)
- 1887:
- 1890 – Carlos Gardel, argentyński śpiewak pochodzenia francuskiego (zm. 1935)
- 1893 – Alceu Amoroso Lima, brazylijski pisarz, krytyk literacki (zm. 1983)
- 1905 – Gilbert Roland, amerykański aktor (zm. 1994)
- 1908:
- Elliott Carter, amerykański kompozytor (zm. 2012)
- Amon Göth, niemiecki działacz nazistowski, zbrodniarz wojenny, komendant obozu koncentracyjnego Plaszow (zm. 1946)
- Aleksander Janta-Połczyński, polski pisarz, dziennikarz, podróżnik (zm. 1974)
- Manoel de Oliveira, portugalski reżyser filmowy
- Waldemar Preiss, polski duchowny luterański (zm. 1973)
- Ruth Weiss, chińska dziennikarka pochodzenia austriackiego (zm. 2006)
- 1910:
- 1911:
- 1912 – Carlo Ponti, włoski producent filmowy (zm. 2007)
- 1913 – Jean Marais, francuski aktor (zm. 1998)
- 1918:
- 1919:
- 1921:
- 1922:
- 1923 – Betsy Blair, amerykańska aktorka (zm. 2009)
- 1924 – Giovanni Saldarini, włoski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Turynu (zm. 2011)
- 1925 – Paul Greengard, amerykański neurobiolog, laureat Nagrody Nobla
- 1926 – Big Mama Thornton, amerykańska wokalistka bluesowa (zm. 1984)
- 1927 – Teresa Kujawa, polska tancerka, choreograf, pedagog
- 1928 – Tomás Gutiérrez Alea, kubański reżyser filmowy (zm. 1996)
- 1929 – Jerzy Cepik, polski pisarz
- 1930 – Jean-Louis Trintignant, francuski aktor
- 1931:
- Ronald Dworkin, amerykański prawnik, filozof (zm. 2013)
- Osho (Bhagwan Shree Rajneesh), indyjski guru, autorytet dla hipisów (zm. 1990)
- Bogusław Gdowski, polski matematyk (zm. 2009)
- Rita Moreno, portorykańska piosenkarka,tancerka, aktorka
- Kazimierz Wiśniak, polski malarz, scenograf
- 1932 – Dariusz Fikus, polski dziennikarz, publicysta (zm. 1996)
- 1934 – Krystyna Chimanienko, polska aktorka, piosenkarka (zm. 1972)
- 1935 – Ferdinand Porsche, niemiecki inżynier, projektant, konstruktor samochodu Porsche 911 (zm. 2012)
- 1937 – Zenon Bester, polski śpiewak operowy (bas-baryton) (zm. 2011)
- 1938:
- 1940:
- 1941 – Bronisław Przybylski, polski kompozytor (zm. 2011)
- 1942 – Maria Wilhelmi, polska aktorka
- 1943:
- 1944:
- 1946:
- 1952 – Susan Seidelman, amerykańska reżyserka filmowa
- 1953 – Janusz Dzięcioł, polski polityk, poseł na Sejm RP
- 1954:
- 1955 – Leszek Małkowski, polski fotoreporter, dziennikarz motoryzacyjny (zm. 2010)
- 1956:
- 1958:
- 1960:
- 1961:
- 1962:
- 1963 – Claudia Kohde-Kilsch, niemiecka tenisistka
- 1964 – Franco Ballerini, włoski kolarz szosowy (zm. 2010)
- 1965 – Waldemar Cudzik, polski aktor
- 1967 – DJ Yella, amerykański didżej, producent muzyczny, reżyser.
- 1968 – Dominika Wielowieyska, polska dziennikarka, publicystka
- 1969 – Viswanathan Anand, indyjski szachista
- 1970:
- 1971:
- 1972:
- 1973:
- 1974:
- 1975:
- 1976:
- 1977:
- 1979:
- 1980 – Nenad Kovačević, serbski piłkarz
- 1981:
- 1982:
- 1984 – Sandra Echeverria, meksykańska aktorka, piosenkarka
- 1985 – Melissa Gorman, australijska pływaczka długodystansowa
- 1986 – Alex House, kanadyjski aktor
- 1987:
- 1988 – Tomasz Landowski, polski hokeista
- 1989 – Kamil Poźniak, polski piłkarz
- 1995 - Dominika Tomicka, polska siatkarka
- 384 – Damazy I, święty, papież (ur. 305)
- 1121 – Al-Afdal, wezyr Fatymidów (ur. 1066)
- 1241 – Ugedej, władca Imperium mongolskiego (ur. 1185)
- 1282 – Michał VIII Paleolog, cesarz Nicei, cesarz bizantyński (ur. 1225)
- 1474 – Henryk IV, król Kastylii i Leónu (ur. 1424)
- 1582 – Fernando Álvarez de Toledo, książę Alby, namiestnik Niderlandów, wicekról Portugalii (ur. 1507)
- 1628 – Cezar d'Este, książę Ferrary i Modeny (ur. 1561)
- 1694 – Ranuccio II Farnese, książę Parmy (ur. 1630)
- 1756 – Maria Amalia Habsburg, księżna Bawarii, cesarzowa rzymsko-niemiecka, królowa Czech, żona Karola VII (ur. 1701)
- 1756 – Teodor I Neuhoff, niemiecki wojskowy, dyplomata, król Korsyki (ur. 1694)
- 1811 – Seweryn Rzewuski, hetman polny koronny (ur. 1743)
- 1817 – Maria Walewska, polska hrabina, kochanka Napoleona Bonaparte (ur. 1786)
- 1840 – Kōkaku, cesarz Japonii (ur. 1771)
- 1843 – Casimir Delavigne, francuski pisarz (ur. 1793)
- 1872 – Kamehameha V, król Hawajów (ur. 1830)
- 1891 – Ołeksandr Potebnia, ukraiński językoznawca, etnograf, pedagog, filozof, tłumacz (ur. 1835)
- 1897 – Gardiner Greene Hubbard, amerykański prawnik, finansista, filantrop (ur. 1822)
- 1906 – Amédée Mannheim, francuski matematyk (ur. 1831)
- 1911 – Prithvi, król Nepalu (ur. 1875)
- 1918 – Ivan Cankar, słoweński pisarz (ur. 1876)
- 1925 – Jan Heurich, polski architekt, polityk, minister sztuki i kultury (ur. 1873)
- 1931 – Aleksander Kraushar, polski prawnik, historyk, publicysta, poeta (ur. 1843)
- 1938 – Christian Lous Lange, norweski filolog, polityk, dyplomata, laureat Pokojowej Nagrody Nobla (ur. 1869)
- 1947 – Aleksandër Stavre Drenova, albański poeta (ur. 1872)
- 1949 – Rudolf Komorek, polski duchowny katolicki błogosławiony ksiądz salezjanin, misjonarz w Brazylii. (ur. 1890)
- 1956 – Kazimierz Szubert, polski aktor (ur. 1922)
- 1957 – Musidora, francuska aktorka (ur. 1889)
- 1963:
- 1964 – Sam Cooke, amerykański kompozytor, piosenkarz (ur. 1931)
- 1967 – Victor de Sabata, włoski dyrygent (ur. 1892)
- 1973 – Waldemar Preiss, polski duchowny luterański (ur. 1908)
- 1976 – Maria Wiercińska, polska aktorka, reżyserka teatralna (ur. 1902)
- 1978 – Vincent du Vigneaud, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1901)
- 1979 – Wincenty Granat, Sługa Boży, polski duchowny katolicki, teolog, filozof, profesor i rektor KUL (ur. 1900)
- 1983 – Szymon Laks, polski kompozytor (ur. 1901)
- 1988 – Karol Górski, polski historyk (ur. 1903)
- 1990 – Izabela Wasiak, polska nauczycielka, działaczka oświatowa, wydawca publikacji drugiego obiegu (ur. 1927)
- 1991 – Adam Ochocki, polski dziennikarz, pisarz, satyryk scenarzysta filmów animowanych (ur. 1913)
- 1994:
- 1995 – Marta Fik, polska historyk, krytyk teatralny (ur. 1937)
- 2000 – Pauline Curley, amerykańska aktorka (ur. 1903)
- 2003:
- 2004:
- 2005:
- 2007 – Nicholas Kao Se Tseien, chiński duchowny katolicki, znany z długowieczności (ur. 1897)
- 2008:
- 2009 – Katarzyna Latałło, polska malarka, grafik, ilustrator, reżyser filmów animowanych (ur. 1924)
- 2010:
- 2011:
- 2012:
Przypisy
