Euzebiusz z Cezarei

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Euzebiusz z Cezarei
Euzebiusz Pamfil
biskup Cezarei
Euzebiusz z Cezarei
Data i miejsce urodzenia ok. 264
Cezarea Nadmorska
Data i miejsce śmierci ok. 340
Cezarea Nadmorska
biskup Cezarei
Okres sprawowania ok. 313 – ok. 340
Wyznanie chrześcijańskie
Sakra biskupia ok. 313
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Euzebiusz z Cezarei w Wikicytatach

Euzebiusz z Cezarei (ur. ok. 264, zm. ok. 340) – pisarz, teolog i historyk chrześcijański, biskup Cezarei w Palestynie od 313[1]. Uczeń Pamfila z Cezarei, obrońcy twórczości Orygenesa – jako wyraz oddania dla swego mistrza przyjął przydomek syn Pamfila[2].

Działalność pisarska[edytuj | edytuj kod]

Euzebiusz jest uważany za twórcę dziejopisarstwa chrześcijańskiego. Jest autorem Historii Kościelnej (Historia Ecclesiastica, wyd. polskie, 1924) – pierwszej próby przedstawienia dziejów Kościoła od jego założenia do czasów zwycięstwa Konstantyna Wielkiego nad Licyniuszem. Po śmierci władcy napisał też obszerny utwór panegiryczny na cześć Konstantyna, którego łaciński tytuł brzmi: De Vita Constantini.

Oprócz tego jest także autorem wielu innych dzieł historycznych i dogmatycznych: Preparatio evangelica, Demonstratio evangelica. Pisał na temat rozbieżności w Ewangeliach[3]. Ważnym źródłem historycznym jest również jego Kronika; napisana w grece opisuje dzieje chaldejskie, hebrajskie, egipskie i rzymskie do roku 325. Dzieło to w języku oryginalnym zachowało się jedynie we fragmentach, całość przetrwała jednak w łacińskim i ormiańskim przekładzie Hieronima. Zachowały się też fragmenty w kronikach syryjskich i bizantyńskich.

Euzebiusz był również wybitnym politykiem. Będąc umiarkowanym arianinem, poparł jednak, dla zachowania jedności Kościoła, Credo uchwalone w Nicei (Nikea, grec.Νίκαια, Nikaia, dzisiaj Íznik) w roku 325. Jest ostatnim subordynacjonistą uważającym Syna Bożego za niższego od Ojca[4]. Zaufany cesarza Konstantyna stworzył chrześcijańską filozofię władzy, która legła u podstaw tzw. "teokracji bizantyńskiej".

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Historia Kościelna. O Męczennikach Palestyńskich. Z greckiego tłumaczył, zaopatrzył wstępem, objaśnieniami, skorowidzami ks. Arkadiusz Lisiecki. Poznań 1924 Pisma Ojców Kościoła 3, s. 632.
  • Życie Konstantyna. Wstęp, tłumaczenie, przypisy Teresa Wnętrzak. Kraków 2007, Wydawnictwo WAM Źródła Myśli Teologicznej 44, s. 248.
  • Preparatio evangelica
  • Demonstratio evangelica
  • Kronika (fragmenty)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Praca zbiorowa pod redakcja Aleksandra Krawczuka, 2005, Wielka Historia Świata Tom 3 Świat okresu cywilizacji klasycznych, ss. 433, Oficyna Wydawnicza FOGRA, ISBN 83-85719-84-9.
  2. Por. Pamfil z Cezarei, w: Słownik wczesnochrześcijańskiego piśmiennictwa. J. M. Szymusiak SJ, M. Starowieyski (oprac. ). Poznań: Księgarnia św. Wojciecha, 1971, s. 313.
  3. Eusebius of Caesarea. Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2013-06-29].
  4. Henryk Pietras, Początki Teologii Kościoła, WAM 2000, s. 192

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]