Fałdopłetwe
| Fałdopłetwe | |
| Acanthodii | |
| Owen, 1846 | |
 Climatius reticulatus |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Podkrólestwo | tkankowce właściwe |
| Nadtyp | wtórouste |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | fałdopłetwe |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Fałdopłetwe[1], akantody[1] (Acanthodii) – gromada wymarłych ryb słodkowodnych i morskich łączących cechy późniejszych ryb chrzęstnych i kostnych. Z powodu licznych kolców w płetwach i spodniej części ciała nazywane są czasem kolczastymi rekinami (gr. ákantha oznacza kolec).
Do fałdopłetwych należą najstarsze znane szczątki żuchwowców. Fałdowce pojawiły się we wczesnym sylurze, wymarły w dolnym permie. Były to zwierzęta przeważnie niewielkie, większość nie przekraczała 20 cm długości ciała, nieliczne duże osiągały długość 2 metrów[2]. Krótka głowa osłonięta była pancerzem kostnych płytek. Otwór gębowy znajdował się w położeniu dolnym. Łuk gnykowy jeszcze się u nich nie wykształcił. Ogon heterocerkalny, budowa szczęk i uzębienie upodabniały je do rekinów. Pomiędzy płetwami piersiowymi i brzusznymi dodatkowe parzyste płetwy, co sugeruje, że być może płetwy parzyste ryb powstały w wyniku podzielenia się fałdu skórnego na brzuchu. Wśród cech zbliżających fałdopłetwe do późniejszych kostnoszkieletowych wyróżnia się skostnienie czaszki, obecność pokrywy skrzelowej i romboidalnych łusek[2].
Płetwy były inaczej wykształcone niż u ryb współczesnych. Wszystkie, poza ogonową, rozpięte były na masywnych kolcach, będących prawdopodobnie zabezpieczeniem przed innymi, większymi drapieżnikami. Fałdopłetwe najpierw zamieszkiwały morza, później przystosowały się do życia w wodach słodkich.
W gromadzie wyróżnia się rzędy[3]:
Przykładowym przedstawicielem fałdopłetwych jest kopalny rodzaj Climatius.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Krystyna Kowalska, Jan Maciej Rembiszewski, Halina Rolik Mały słownik zoologiczny, Ryby, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973
- ↑ 2,0 2,1 Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2.
- ↑ Zidek, J. 1993. Acanthodii. W: Benton, M.J. (ed.) 1993. The Fossil Record 2. Chapman & Hall; London, pp. 589-592.
[edytuj] Bibliografia
- Mały słownik zoologiczny: ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.
- Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2.
|
|||||||||||
