Ryby kostnoszkieletowe
| Ryby kostnoszkieletowe | |
| Osteichthyes | |
| Huxley, 1880 | |
 Przedstawiciele ryb kostnoszkieletowych: 1 – pstrąg tęczowy (Oncorhynchus mykiss), 2 – Pontinus nematophthalmus, 3 – Aracana aurita, 4 – Peristedion gracile |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Nadgromada | kostnoszkieletowe |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Ryby kostnoszkieletowe[1], ryby kostne (Osteichthyes) – nadgromada kręgowców wodnych obejmująca promieniopłetwe i mięśniopłetwe. Najstarsza znana ryba kostnoszkieletowa, Guiyu, żyjąca w późnym sylurze, około 419 mln lat temu, należała już do mięśniopłetwych, co dowodzi, że linia rodowa kostnoszkieletowych rozeszła się na mięśniopłetwe i promieniopłetwe nie później niż 419 mln lat temu[2]. Zasiedlają wszystkie typy wód: słodkie, słone i słonawe. Obecnie znanych jest ponad 24 000[3] gatunków ryb kostnych. Szacuje się, że jest ich znacznie więcej.
Etymologia: od gr. ostéon – kość, ichthýs – ryba
Spis treści |
[edytuj] Cechy charakterystyczne
- znaczna część szkieletu skostniała, co odróżnia je od ryb chrzęstnoszkieletowych, stanowiących odrębną gromadę
- ciało pokryte łuskami lub nagie
- w większości wyposażone w pęcherz pławny, który u niektórych (dwudyszne) pełni funkcję dodatkowego narządu oddechowego
- pojedyncza szczelina skrzelowa osłonięta pokrywą skrzelową (operculum)
- brak przegród międzyskrzelowych
- brak zastawki spiralnej w jelicie
- u większości gatunków zapłodnienie zewnętrzne
[edytuj] Systematyka
ITIS dzieli ryby kostnoszkieletowe na dwie gromady:
Wcześniejsze klasyfikacje stawiały Osteichthyes w randze gromady żuchwowców i dzieliły na 4 podgromady, a te na następujące rzędy:
- dwudyszne (Dipneusti)
- trzonopłetwe (Crossopterygi)
- ramieniopłetwe (Brachiopterygii)
- wielopłetwcokształtne (Polypteriformes)
- promieniopłetwe (Actinopterygi)
Według klasyfikacji Nelsona z 1994 roku Osteichthyes w ogóle nie istnieje, ponieważ została uznana za grupę polifiletyczną, a więc grupującą organizmy pochodzące od różnych przodków.
Nowsze trendy kladystyczne plasują dwudyszne i trzonopłetwe razem z czworonogimi (Tetrapoda) w grupie mięśniopłetwych (Sarcopterygii), z tym, że uzyskują one wówczas nową rangę – gromady. Promieniopłetwe (Actinopterygii) utrzymują swój status podgromady, choć zachodzą w ich wewnętrznej klasyfikacji znaczne przetasowania, a ramieniopłetwe (Brachiopterygii) pozostają również jako niewielka podgromada ryb kostnych. Według innej klasyfikacji jedyny rząd ramieniopłetwych (wielopłetwcokształtne) zaliczany jest do promieniopłetwych, a takson Brachiopterygii w ogóle przestaje istnieć.
Kladogram współczesnych kostnoszkieletowych[4]
| Osteichthyes |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ W literaturze często spotykane jest przypisywanie terminu kostnoszkieletowe do systematycznej nazwy Teleostei obecnie tłumaczonej jako doskonałokostne.
- ↑ Min Zhu, Wenjin Zhao, Liantao Jia, Jing Lu i inni. The oldest articulated osteichthyan reveals mosaic gnathostome characters. „Nature”. 458, s. 469–474, 2009. doi:10.1038/nature07855 (ang.).
- ↑ Baza FishBase w edycji 07/2006 wykazuje 29500 gatunków ryb z czego ok. 1000 to ryby chrzęstnoszkieletowe. Baza ITIS zawiera ponad 24000 nazw klasyfikowanych w Osteichthyes.
- ↑ Teleostomi: Overview (ang.). Palaeos. [dostęp 2008-09-19].
