Fairbairn-Sykes (nóż szturmowy)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nóż szturmowy Fairbairn-Sykes
Nóż F&S wz.1941
Nóż F&S wz.1941
Dane podstawowe
Państwo  Wielka Brytania
Projektant William E. Fairbairn i Eric A. Sykes
Rodzaj nóż wojskowy
Historia
Data prototypu  ?-1940
Lata produkcji 1940-?
Dane techniczne
Masa 220 - 270 g
Długość całkowita 285 - 306 mm
Rękojeść
Jelec
Głownia
Długość głowni 160 - 178 mm
Pochwa
Użytkownicy
Wielka Brytania (Commando, SAS), Polska (1. SBS), Francja (Legia Cudzoziemska)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Nóż szturmowy Fairbairn-Sykes (nazywany także sztyletem Fairbairna-Sykesa lub po prostu Fairbairn-Sykesem, F&S) – nóż szturmowy armii brytyjskiej opracowany krótko przed II wojną światową.

Nazwany od nazwisk projektantów Williama E. Fairbairna, brytyjskiego oficera i instruktora walki wręcz policji municypalnej Szanghaju oraz Erica A. Sykesa, oficera sił specjalnych szanghajskiej policji. Opracowali oni krótko przed wojną kilka typów noży bojowych, wykonywanych początkowo z bagnetów Lee Metford M1888, znajdujących się na wyposażeniu policji, lecz zbyt nieporęcznych do walki wręcz. Ostateczną wersję noża ich projektu przyjęła w 1940 r. armia brytyjską. W 1941 i 1942 zostały opracowane kolejne wersje, różniące się drobnymi szczegółami, głównie budowy rękojeści i jelca (wz.1940 miał dłuższy jelec, lekko wygięty w kształcie S). W ramach tych modeli istniało kilkanaście odmian sztyletu, różniących się detalami wykończenia rękojeści, sposobem sygnowania i jakością. Pierwszym i głównym producentem noża była firma Wilkinson Sword Company. Ostatnia wersja noża, wz.1942, została nazwana katastrofą przez samego Fairbairna, który stwierdził, że wprowadzone zmiany zagrożą ustalonej już, dobrej reputacji broni. Nóż w tej wersji stracił między innymi dobre wyważenie, ważne przy rzucaniu nożem, a rękojeść w której drobne żłobkowanie zastąpiono 27.poprzecznymi pierścieniami, stała się śliska przy zamoczeniu w wodzie lub krwi.

nóż F&S wz.1942

Nóż charakteryzuje się obosieczną, sztyletową głownią o romboidalnym przekroju, prostym, niewielkim jelcem i okrągłą w przekroju, liściokształtną rękojeścią, zwężającą się ku końcowi.

Wykonywany był w całości ze stali węglowej, rękojeści niekiedy bywały mosiężne, aluminiowe lub drewniane. Przeznaczony był głównie dla oddziałów Commando, SAS, zwiadu i rozpoznania. Początkowo znajdował się w uzbrojeniu armii brytyjskiej, później również amerykańskiej i kanadyjskiej. W noże Fairbairna-Sykesa była wyposażona również polska 1 Samodzielna Brygada Spadochronowa. Po II wojnie światowej noże były produkowane również na zamówienie francuskiej Legii Cudzoziemskiej.

Na nożu Fairbairna-Sykesa oparty jest amerykański sztylet marines, zaprojektowany w 1942 przez kpt. Clifforda Shueya. Produkowana była również w Wielkiej Brytanii nieco mniejsza wersja noża, pod nazwą noża agentów (agents knife), przeznaczona do łatwego ukrywania w cywilnym ubraniu.

Rozmiary podstawowych wzorów noża

wzór długość całkowita długość głowni ciężar
1940 290 - 306 mm 160 - 175 mm 230 - 270 g
1941 285 - 302 mm 160 - 177 mm 220 - 240 g
1942 291 - 301 mm 171 - 177.8 mm 250 - 260 g