rok 1942 / MCMXLII
XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1940 « 1941 « 1942 » 1943 » 1944
[edytuj] Pozostałe wydarzenia w Polsce
[edytuj] Pozostałe wydarzenia na świecie
- 13 stycznia
- 20 stycznia – na konferencji w Wannsee zapadła decyzja o "ostatecznym rozwiązaniu kwestii żydowskiej".
- 1 lutego – Vidkun Quisling stanął na czele kolaboracyjnego rządu Norwegii.
- 15 lutego – siły japońskie zdobyły Singapur i Sumatrę.
- 16 lutego – niemieckie U-Booty zaatakowały rafinerię ropy na holenderskiej wyspie Aruba na Karaibach.
- 19 lutego
- 24 lutego – rozpoczęła nadawanie rozgłośnia Głos Ameryki (po niemiecku).
- 25 lutego – nalot na Zachodnie Wybrzeże: obrona przeciwlotnicza ostrzelała niezidentyfikowany obiekt latający, który pojawił się nad Los Angeles.
- 16 marca – na poligonie w Peenemünde odbył się pierwszy nieudany start rakiety V-2.
- 18 marca – rozpoczęła się ewakuacja wojsk polskich z terenu ZSRR do Iranu.
- 13 kwietnia – Władysław Sikorski przesłał Winstonowi Churchillowi memorandum w sprawie szybkiego utworzenia II frontu w Europie i skoordynowania powstań narodowych w państwach okupowanych przez III Rzeszę Niemiecką.
- 18 kwietnia – Pierre Laval został premierem kolaboracyjnego rządu Vichy.
- 3 maja – w Palestynie rozpoczęło się formowanie 3. Dywizji Strzelców Karpackich.
- 22 maja – Meksyk wypowiedział wojnę państwom osi.
- 26 maja – w Moskwie podpisano Traktat radziecko-brytyjski.
- 21 czerwca – w kibucu Tirat Zvi odnotowano temperaturę powietrza +53,9 °C (najwyższa temperatura w Azji).
- 9 lipca – holokaust: rodzina Anne Frank zaczęła ukrywać się w dawnej narzędziowni w Amsterdamie.
- 14 lipca – holokaust: rozpoczęły się wywózki Żydów z Amsterdamu do obozu koncentracyjnego w Westerbork.
- 17 lipca – w Sztokholmie, Szwed Gunder Hägg ustanowił rekord świata w biegu na 1 500 m wynikiem 3:45,8 s.
- 18 lipca – Messerschmitt Me 262 Schwalbe, niemiecki pierwszy (i w ogóle pierwszy w historii) myśliwiec odrzutowy, odbył swój dziewiczy lot.
- 28 lipca – Józef Stalin wydał Rozkaz Nr 227, znany też jako "Ani jednego kroku wstecz".
- 8 sierpnia
- 9 sierpnia
- 22 sierpnia – Brazylia wypowiedziała wojnę Niemcom i Włochom.
- 28 sierpnia – w chorwackim obozie koncentracyjnym Jasenovac strażnicy urządzili zawody w mordowaniu więźniów. Zwycięzca Petar Brzica poderżnął gardła 1360 osobom.
- 12 września – z rozkazu Naczelnego Wodza PSZ, gen. broni Władysława Sikorskiego została utworzona Armia Polska na Wschodzie.
- 17 września – Grossadmiral Karl Dönitz wydał słynny rozkaz Triton Null znany również jako Laconia Befehl.
- 20 września – w Göteborgu, Szwed Gunder Hägg ustanowił rekord świata w biegu na 5 000 m wynikiem 13:58,2 s.
- 24 września – w Ugandzie spadł meteoryt Maziba.
- 2 października – u północnych wybrzeży Irlandii liniowiec pasażerski RMS Queen Mary przypadkowo staranował krążownik HMS Curacoa z własnej eskorty. Zginęło 338 marynarzy.
- 3 października – pierwszy udany start i lot pocisku rakietowego V-2 (konstrukcja Wernera von Brauna).
- 9 października – Wiedeń został sklasyfikowany jako wolny od Żydów (Judenfrei).
- 10 października – Australia i ZSRR nawiązały stosunki dyplomatyczne.
- 14 października – powstała Ukraińska Powstańcza Armia.
- 16 października – około 40 tysięcy osób zginęło wskutek uderzenia cyklonu na tereny leżące nad Zatoką Bengalską.
- 10 listopada – w Khánaqín, w Iraku rozpoczęto formowanie 8 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej Ciężkiej - jednostki Armii Polskiej na Wschodzie.
- 21 listopada – otwarto Autostradę Alaskańską.
- 26 listopada
- premiera filmu Casablanca.
- w Bihaciu w Bośni z inicjatywy komunistów powstała Antyfaszystowska Rada Wyzwolenia Narodowego Jugosławii (AVNOJ).
- 27 listopada – w australijskim Brisbane wybuchły dwudniowe zamieszki między żołnierzami australijskimi i amerykańskimi.
- 28 listopada – 491 osób zginęło w pożarze klubu nocnego w Bostonie.
- 2 grudnia
- 7 grudnia
- 30 grudnia – na Morzu Karaibskim zatonął SS Paderewski storpedowany przez U-214.
- Początek realizacji projektu Manhattan.
[edytuj] Urodzili się
- 1 stycznia
- 2 stycznia
- 3 stycznia
- 5 stycznia - Maurizio Pollini, włoski pianista
- 7 stycznia - Wasilij Aleksiejew, rosyjski sztangista (zm. 2011)
- 8 stycznia
- 10 stycznia - Grzegorz Kowalski, polski rzeźbiarz
- 13 stycznia - Carol Cleveland, brytyjska aktorka komediowa
- 14 stycznia - Krzysztof Klenczon, polski kompozytor, wokalista i gitarzysta (zm. 1981)
- 17 stycznia - Muhammad Ali, amerykański bokser
- 19 stycznia - Michael Crawford, brytyjski śpiewak i aktor
- 25 stycznia - Eusébio, portugalski piłkarz
- 31 stycznia - Daniela Bianchi, włoska aktorka
- 1 lutego
- 2 lutego - Graham Nash, brytyjski muzyk
- 5 lutego - Andrzej Wohl, polski reżyser i aktor (zm. 2009)
- 7 lutego
- 9 lutego - Carole King, amerykańska autorka piosenek, pianistka i piosenkarka
- 12 lutego - Ehud Barak, izraelski polityk
- 14 lutego
- 20 lutego - Mitch McConnell, amerykański polityk
- 21 lutego - Margarethe von Trotta, niemiecka aktorka, reżyser i autorka scenariuszy filmowych
- 22 lutego - Katarzyna Gärtner, polska kompozytorka i pianistka
- 24 lutego - Joe Lieberman, amerykański polityk
- 25 lutego - Karen Grassle, amerykańska aktorka
- 27 lutego
- 28 lutego
- 2 marca
- 5 marca - Felipe González, hiszpański polityk, wieloletni premier
- 8 marca - Ignacio Rodriguez-Iturbe, amerykański hydrolog
- 9 marca - John Cale, walijski muzyk, kompozytor i piosenkarz
- 11 marca - Marek Kotański, polski psycholog terapeuta, działacz społeczny, twórca Monaru i Markotu (zm. 2002)
- 14 marca - Jerzy Trela, polski aktor
- 21 marca - Ali Abdullah Salih, jemeński polityk
- 25 marca
- 26 marca - Erica Jong, amerykańska poetka i powieściopisarka
- 27 marca
- 28 marca
- 30 marca - Zbigniew Bizoń, polski kompozytor, saksofonista tenorowy, organista; także wokalista i aranżer.
- 2 kwietnia - Mirosław Pawlak, polski polityk
- 3 kwietnia
- 5 kwietnia
- 6 kwietnia - Barry Levinson, amerykański reżyser, scenarzysta, aktor i producent
- 12 kwietnia - Jacob Zuma, prezydent RPA
- 13 kwietnia - Waldemar Marszałek, polski motorowodniak
- 14 kwietnia - Walentin Lebiediew, kosmonauta radziecki
- 18 kwietnia - Jochen Rindt, kierowca wyścigowy, mistrz świata Formuły 1 (zm. 1970)
- 19 kwietnia - Jolanta Lothe, polska aktorka
- 20 kwietnia - Arto Paasilinna, fiński dziennikarz i pisarz
- 23 kwietnia - Étienne Balibar, francuski filozof, współautor Czytania "Kapitału"
- 24 kwietnia - Barbra Streisand, amerykańska aktorka i piosenkarka
- 25 kwietnia
- 26 kwietnia - Claudine Auger, francuska aktorka
- 2 maja
- 3 maja
- 6 maja
- 9 maja - John Ashcroft, amerykański polityk
- 17 maja - Taj Mahal, amerykański muzyk bluesowy
- 18 maja - Nobby Stiles, angielski piłkarz
- 19 maja - Robert Kilroy-Silk, brytyjski polityk i prezenter telewizyjny
- 22 maja - Theodore Kaczynski, amerykański matematyk i terrorysta
- 23 maja - Witold Feliks Gładkowski, Senator RP V Kadencji (zm. 2006)
- 24 maja - Ichirō Ozawa, japoński polityk
- 28 maja
- 31 maja - Franck Touzet, francuski duchowny katolicki
- 2 czerwca - Eduard Małofiejew, białoruski piłkarz
- 5 czerwca - Teodoro Obiang Nguema Mbasogo, prezydent Gwinei Równikowej
- 7 czerwca - Adam Massalski, polski historyk
- 12 czerwca - Bert Sakmann, cytofizjolog niemiecki, laureat Nagrody Nobla
- 16 czerwca
- Ryszard Kacynel, białoruski inżynier i działacz mniejszości polskiej, radny Grodna, wiceprzewodniczący Związku Polaków na Białorusi (1990-2000)
- Margaret Smith Court, tenisistka austalijska
- 17 czerwca - Mohamed ElBaradei, egipski polityk i prawnik, laureat Pokojowej Nagrody Nobla
- 18 czerwca
- 20 czerwca - Brian Wilson, amerykański muzyk
- 24 czerwca - Michele Lee, amerykańska piosenkarka, tancerka i aktorka
- 26 czerwca
- 1 lipca - Geneviève Bujold, kanadyjska aktorka
- 2 lipca - Vicente Fox, meksykański ekonomista i polityk
- 9 lipca - Richard Roundtree, amerykański aktor
- 10 lipca
- 11 lipca - Tomasz Stańko, polski trębacz jazzowy
- 13 lipca - Harrison Ford, amerykański aktor
- 18 lipca - Adolf Ogi, szwajcarski polityk
- 22 lipca - Henryk Gołębiewski, polski polityk
- 24 lipca - Chris Sarandon, amerykański aktor
- 27 lipca - Dennis Ralston, amerykański tenisista
- 28 lipca - Kaari Utrio, pisarka fińska
- 29 lipca - Tony Sirico, amerykański aktor
- 1 sierpnia - Jerry Garcia, amerykański muzyk, gitarzysta i wokalista (zm. 1995)
- 2 sierpnia
- 3 sierpnia - Jaroslav Holík, czeski hokeista
- 5 sierpnia - Barbara Sołtysik, polska aktorka
- 7 sierpnia - Tobin Bell, amerykański aktor
- 19 sierpnia - Fred Thompson, amerykański polityk
- 28 sierpnia - José Eduardo dos Santos, polityk angolski
- 1 września - C. J. Cherryh, amerykańska pisarka fantasy i science-fiction
- 5 września - Werner Herzog, niemiecki reżyser
- 11 września - Lola Falana, amerykańska aktorka i tancerka
- 15 września - Wen Jiabao, chiński polityk
- 22 września - David Stern, amerykański prawnik
- 25 września - Thaddée Ntihinyurwa, rwandyjski duchowny katolicki
- 28 września - Marshall Bell, amerykański aktor
- 29 września
- 30 września - Frankie Lymon, amerykański piosenkarz (zm. 1968)
- 1 października
- 4 października - Zdzisław Chmielewski, polski polityk
- 6 października
- 11 października - Amitabh Bachchan, indyjski aktor filmowy
- 14 października - Zbigniew Dworak, polski naukowiec i pisarz science fiction
- 17 października - Jerzy Cnota, polski aktor
- 20 października - Christiane Nüsslein-Volhard, niemiecka biolog, laureatka Nagrody Nobla
- 22 października - Annette Funicello, amerykańska piosenkarka i aktorka
- 23 października - Michael Crichton, amerykański pisarz, scenarzysta, reżyser i producent filmowy (zm. 2008)
- 25 października - Andrzej Bogaj, polski pedagog, prof. dr hab. nauk humanistycznych
- 26 października - Bob Hoskins, brytyjski aktor i reżyser
- 27 października
- 1 listopada - Larry Flynt, amerykański wydawca
- 2 listopada - Stefanie Powers, amerykańska aktorka i piosenkarka polskiego pochodzenia
- 3 listopada - Gerard Bernacki, biskup
- 10 listopada
- 15 listopada - Daniel Barenboim, argentyński pianista i dyrygent
- 17 listopada
- 18 listopada
- 20 listopada - Joe Biden, amerykański polityk
- 24 listopada - Billy Connolly, brytyjski aktor i komik
- 27 listopada
- 4 grudnia - Gemma Jones, brytyjska aktorka
- 6 grudnia - Peter Handke, austriacki pisarz i tłumacz
- 9 grudnia - Henryk Zomerski, polski muzyk, gitarzysta basowy, współzałożyciel formacji Niebiesko-Czarni (zm. 2011)
- 17 grudnia - Andrzej Zaorski, polski aktor
- 21 grudnia - Hu Jintao, chiński polityk
- 23 grudnia - Krystyna Kofta, polska pisarka
- 26 grudnia - Lech Borski, polski pisarz (zm. 2002)
- 30 grudnia - Janko Prunk, słoweński historyk
- 31 grudnia - Andy Summers, brytyjski gitarzysta i kompozytor
- Hissène Habré, czadyjski polityk
- Muammar al-Kaddafi, przywódca Libii (zm. 2011)
- 12 marca - Robert Bosch, niemiecki inżynier, przemysłowiec (ur. 1861)
- 6 maja - Kazimierz Gostyński, ksiądz, pedagog, opiekun harcerstwa, błogosławiony Kościoła katolickiego (ur. 1884)
- 16 maja - Bronisław Malinowski, polski podróżnik i antropolog (ur. 1884)
- 4 czerwca
- 8 czerwca - Franc Drozg, słoweński Świadek Jehowy rozstrzelany w Ptuj za odmowę wstąpienia do Wehrmannschaft (ur. 1904).
- 1 lipca - Bolesław Wieniawa-Długoszowski, polski generał i dyplomata, adiutant Józefa Piłsudskiego (ur. 1881)
- 7 lipca - Ludwik Pudło, lokalny działacz społeczno-polityczny, przedwojenny burmistrz Żelechowa (ur. 1893)
- 23 lipca - Krystyn Gondek, polski błogosławiony, męczennik II wojny światowej (ur. 1909)
- 28 lipca - William Flinders Petrie, brytyjski archeolog i egiptolog (ur. 1853)
- 29 lipca - Wojciech Kossak, polski malarz batalista (ur.1856)
- 3 sierpnia - Richard Willstätter, niemiecki chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1872)
- 5 sierpnia - Janusz Korczak, polski pisarz (ur.1878)
- 9 sierpnia
- 21 sierpnia
- 27 sierpnia - Camillo Perini, włoski pilot, pułkownik Wojska Polskiego (ur. 1887)
- 31 sierpnia - Stanisław Sokołowski, pionier polskiego leśnictwa, rzecznik utworzenia Tatrzańskiego Parku Narodowego (ur. 1865)
- 14 września - Amelia Rotter-Jarnińska, aktorka polska (ur. 1879)
- 1 października - Antoni Rewera, polski ksiądz, męczennik, błogosławiony katolicki (ur. 1869)
- 9 października - Símun av Skarði, farerski poeta, polityk i nauczyciel, twórca Hymnu Wysp Owczych (ur. 1872)
- 16 października - Antoni Dobiszewski, słynny polski nauczyciel konspiracyjny z czasów wojny. Jego działalność została wykryta przez hitlerowców za co został stracony. Jest patronem XLIV Liceum Ogólnokształcące w Warszawie (ur.1895)
- 3 listopada - Carl Sternheim, niemiecki pisarz (ur. 1878)
- 19 listopada - Bruno Schulz, polski prozaik, krytyk literacki, grafik i rysownik, (ur. 1892)
- 26 listopada - Ignacy Fik, polski pisarz, poeta i działacz polityczny, rozstrzelany (ur. 1904)
- 6 grudnia - Grzegorz Peradze, gruziński duchowny, święty prawosławny, teolog, zabity w obozie Auschwitz (ur. 1899)
- 14 grudnia
- 17 grudnia - Stanisław Kołodziej, Sługa Boży Kościoła katolickiego, polski ksiądz, męczennik, zabity w obozie KL Dachau (ur. 1907)
- 21 grudnia - Franz Boas, amerykański antropolog i językoznawca (ur. 1858)
- 25 grudnia - Odo Feliks Kazimierz Bujwid, pierwszy polski bakteriolog, pionier higieny i profilaktyki lecznictwa, jeden z pierwszych polskich naukowców zajmujących się wytwórczością szczepionek leczniczych (ur. 1857)
- Aleksander Marten, polski aktor filmowy i teatralny oraz reżyser filmowy (ur. 1898) (zm. - dokładna data nieznana)
[edytuj] Nagrody Nobla
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Święta ruchome
|
|