Folgierz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Typowy folgerz. Zabytek na zamku Carisbrooke, wyspa Wight

Folgerz, folgierz[1] – mała, najczęściej odprzodowa, armata o niewielkim zasięgu strzału. Umieszczana była na obracanym forkiecie lub stojaku, co umożliwiało strzelanie w różnych kierunkach i pod różnym kątem[potrzebne źródło]. Używana była od przełomu XV/XVI do XIX w. W Polsce armata ta często jest mylona z falkonetem, który miał podobne zastosowanie, ale był większy i cięższy do folgerza[potrzebne źródło]. Broni tej nie należy także mylić z inną armatą – foglerzem[potrzebne źródło].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Wojskowe[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na swoje niewielkie rozmiary i względnie dużą szybkostrzelność, folgerz był popularnym wyposażeniem okrętów, zwłaszcza w okresie renesansu. Spełniał on rolę krótkodystansowej broni pomocniczej. Najczęściej używano go w czasie abordażu do odparcia napastników lub osłabienia obrońców atakowanej jednostki. W tym wypadku dodatkowym atutem folgerza była jego niewielka waga, co pozwalało go łatwo przenosić w zależności od aktualnych potrzeb. W małych jednostkach handlowych, folgerze stanowiły często podstawową lub nawet jedyną artylerię. Na lądzie szczególnie popularne były w Ameryce Północnej jako wyposażenie fortów oraz w armiach cesarstwa chińskiego i koreańskiego Królestwa Chosŏn, odpowiednio od 1520 i od lat 60. XVI w.

Pozostałe[edytuj | edytuj kod]

Folgerze wykorzystywano także do innych celów. Były popularnym rodzajem artylerii przy oddawaniu salw honorowych. Stanowiły także wyposażenie statków wielorybniczych oraz statków śródlądowych, takich jak szkuta. W 1804 jedną tego typu armatkę zabrali na swoją ekspedycję Meriwether Lewis i William Clark.

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Chase Kenneth, Firearms: A Global History to 1700, Cambridge 2003;
  • Haynes Michael, Lewis & Clark Tailor Made, Trail Worn: Army Life, Clothing & Weapons of the Corps of Discovery, Helena 2003

Przypisy

  1. Krzysztof Wasilewski: Poradnik modelarza szkutnika - Uzbrojenie artyleryjskie (pol.). [dostęp 2012-06-02]. s. 7.