Armata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy broni. Zobacz też: pieśń Armata w Wikisource.
Benfold, niszczyciel typu Arleigh Burke, strzela z armaty MK45 kalibru 127 mm
armaty wymierzone w morze w twierdzy Christiansholm w Kristiansand
Armata ładowana od przodu
Armata 105 mm wz. 29 wyprodukowana w Starachowicach w 1938
XIX-wieczne armaty na zamku w Kwidzynie

Armata była dawniej bronią miotającą pociski za pomocą prochu. Współcześnie terminem tym określa się działo o bliskim płaskiemu torze lotu pocisku, służące do ostrzeliwania celów będących na linii pola widzenia.

Wynaleziona przed 1280 rokiem w Chinach w postaci metalowej rury (lufy), wyrzucającej pociski w stronę wroga za pomocą prochu strzelniczego. W Europie znana od 1326 jako bombarda.

Z armat wyodrębniły się:

Najpotężniejszymi pod względem kalibru działami były: okrętowe (np. japońskie pancerniki „Yamato” i „Musashi” miały działa kalibru 460 mm), kolejowe (np. niemiecka Dora miała kaliber 800 mm) i obrony wybrzeża (były to najczęściej działa kolejowe lub okrętowe zamontowane na wybrzeżu). Historycznie największy kaliber ma nie, przechowywane do dziś na kremlu moskiewskim, działo "Car Puszka" z 1586 r. (890 mm), lecz amerykańskie działo doświadczalne Little David (zwane w niektórych źródłach moździerzem) o kalibrze 914 mm.

Obecnie działa kalibru ponad 240 mm są wielką rzadkością, a w praktyce najczęściej stosuje się działa do 155 mm (na lądzie) oraz 130 mm (na okrętach).

Typowa armata współczesna składa się z następujących elementów:

Niektóre armaty posiadają również przedmuchiwacz lufy (najczęściej eżektorowy, rzadziej na sprężone powietrze).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]