GJ 1214 b

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
GJ 1214 b
Artystyczna wizja tranzytu GJ 1214 b przed tarczą gwiazdy.
Artystyczna wizja tranzytu GJ 1214 b przed tarczą gwiazdy.
Parametry orbity
Półoś wielka (a) 0,0143 ± 0,0019 j.a.
Mimośród (e) <0,27
Okres orbitalny (P) 1,58040482 ± 0,00000024 d
Inklinacja (i) 88,8+0,25−0,2°
Epoka 2 454 980,7487955 ± 4,5e-05 JD
Charakterystyka fizyczna


Masa 0,0200 ± 0,0027 MJ
6,36 ± 0,86 MZ
Promień 0,245 ± 0,0054 RJ
2,688 ± 0,059 RZ
Gęstość 1870 ± 400 kg/
Temperatura 393–555 K
Odkrycie
Odkrywcy David Charbonneau i in.
Data 16 grudnia 2009

GJ 1214 b – planeta pozasłoneczna typu superziemia, krążąca wokół gwiazdy GJ 1214 znajdującej się w gwiazdozbiorze Wężownika w odległości 13 parseków (40 ly) od Ziemi. Została odkryta w 2009 roku przez naukowców w Projekcie MEarth. Jej masa szacowana jest na 5,5-7,2 M, ma ona średnicę ok. 2,7 raza większą niż Ziemia[1]. W znacznej części składa się z wody[2] oraz prawdopodobnie wodoru [3]. GJ 1214 b jest uważana za najlepszą kandydatkę na planetę oceaniczną.

Odkrycie[edytuj | edytuj kod]

Planeta została odkryta metodą tranzytową, kiedy przechodząc przed tarczą gwiazdy (z punktu widzenia Ziemi) zaćmiła ją nieco. Jej masa została wyznaczona dzięki obserwacji zmiany spektrogramu gwiazdy GJ 1214 w wyniku efektu Dopplera, wywołanego zmianą prędkości radialnej gwiazdy wskutek przyciągania planety[4].

Budowa planety[edytuj | edytuj kod]

Porównanie wielkości Ziemi, GJ 1214 b i Neptuna.

Gęstość tej planety to około 2 g/cm3 co sugeruje, że składa się ona ze znacznie większej ilości wody (gęstość 1 g/cm3) niż Ziemia (gęstość 5,5 g/cm3). Budową wewnętrzną planeta zapewne znacznie różni się od Ziemi. Przy wysokich temperaturach i wysokim ciśnieniu woda może występować tam w formach niespotykanych na Ziemi (tzw. „gorącego lodu”, wysokociśnieniowej odmiany polimorficznej lodu czy też w stanie nadkrytycznym, bez granicy faz między cieczą a gazem)[2].

Modele budowy planet o tej średnicy sugerowały dwa warianty budowy wewnętrznej. Przy założeniu, że planeta posiada pierwotną otoczkę wodorowo-helową jak Neptun, woda może stanowić ok. 75% jej masy. Atmosfera takiej planety może mieć grubość nawet 200 km[5] i składać się z wodoru z dużymi obłokami pary wodnej[6][7]. Jeżeli atmosferę GJ 1214 b tworzyłaby tylko para, woda może stanowić nawet 88% masy planety[8].

Atmosfera[edytuj | edytuj kod]

W grudniu 2010 istnienie wody w atmosferze planety zostało potwierdzone obserwacyjnie[9][10]. Planeta ta prawdopodobnie powstała dalej od gwiazdy niż znajduje się obecnie i dopiero później przeniosła się na obecną, bliższą orbitę. Obserwacje światła przechodzącego przez atmosferę planety, wykonane przy użyciu Teleskopu Hubble'a, ujawniły, że spektrum atmosfery w szerokim zakresie fal jest płaskie. Do uzyskanych danych obserwacyjnych najlepiej pasuje model atmosfery złożonej z substancji o dużej masie cząsteczkowej, najprawdopodobniej pary wodnej[2]. Badacze zaznaczają, że żaden z modeli nie wyjaśniał wyników pomiarów w pełni, ale za najbardziej prawdopodobny uznają atmosferę zawierającą ponad 50% pary wodnej[11].

Przypisy

  1. P. Kundurthy, E. Agol: APOSTLE Observations of GJ 1214b: System Parameters and Evidence for Stellar Activity. 2010-12-06. [dostęp 2012-02-01].
  2. 2,0 2,1 2,2 Hubble Reveals a New Class of Extrasolar Planet. ScienceDaily, 2012-02-21. [dostęp 2012-02-22].
  3. Johanna K. Teske, Jake D. Turner, Matthias Mueller, Caitlin A. Griffith: Optical Observations of the Transiting Exoplanet GJ 1214b (ang.). arxiv.org, luty 2013. [dostęp 2013-02-26].
  4. A super-Earth transiting a nearby low-mass star (ang.). [dostęp 2010-12-01].
  5. Neue Supererde mit mächtiger Atmosphäre entdeckt. [dostęp 2011-07-05].
  6. Atmosphäre einer Supererde untersucht. [dostęp 2011-07-05].
  7. Astronomen untersuchen Atmosphäre einer Super-Erde (niem.). 2010-12-01. [dostęp 2014-09-07].
  8. L.A. Rogers, S. Seager. Three Possible Origins for the Gas Layer on GJ 1214b. „The Astrophysical Journal”, 2009-12-16. 
  9. Super-Earth Has an Atmosphere, but Is It Steamy or Gassy?. Science Daily, 2010-12-01. [dostęp 2010-12-01].
  10. Water world found in deep space?. [dostęp 2010-12-01].
  11. Zachory K. Berta, David Charbonneau, Jean-Michel Désert, Eliza Miller-Ricci Kempton i inni. The Flat Transmission Spectrum of the Super-Earth GJ1214b from Wide Field Camera 3 on the Hubble Space Telescope. „Astrophysical Journal”. [dostęp 2012-02-22]. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]