Gwiazdozbiór Wężownika

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wężownik
Wężownik
Nazwa łacińska Ophiuchus
Dopełniacz łaciński Ophiuchi
Skrót nazwy łacińskiej Oph
Dane obserwacyjne (J2000)
Rektascensja 17 h
Deklinacja -8°
Charakterystyka
Powierzchnia 948 stopni kw.
Liczba gwiazd o obserwowanej wielkości gwiazdowej < 3 5
Najjaśniejsza gwiazda Ras Alhague (2,08m)
Gwiazdozbiory sąsiadujące
Widoczny na szerokościach geograficznych
pomiędzy 90° S a 90° N.

Wężownik (łac. Ophiuchus, dop. Ophiuchi, skrót Oph) – wyraźny gwiazdozbiór znajdujący się w rejonie równika niebieskiego. Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem: około 100. W Polsce widoczny latem. Jest jedną z 48 konstelacji ptolemejskich.

Mity i legendy[edytuj | edytuj kod]

Wężownik jest utożsamiany z Asklepiosem, greckim bogiem sztuki lekarskiej, który miał moc wskrzeszania zmarłych. Hades, bóg świata zmarłych, bał się,że ta umiejętność jest zagrożeniem dla jego podziemnego państwa i poprosił Zeusa o interwencję. Zeus zabił Asklepiosa, ale umieścił wielkiego uzdrowiciela pośród gwiazdozbiorów jako Wężownika. Przedstawiany z ogromnym wężem towarzyszącym mu w zbieraniu ziół. Wąż ten jest oddzielnym gwiazdozbiorem, rozdzielonym na dwie części, Głowę Węża oraz Ogon Węża, właśnie przez gwiazdozbiór Wężownika.

Mimo że przez obszar gwiazdozbioru przebiega ekliptyka, Wężownika nie zalicza się w astrologii do gwiazdozbiorów zodiakalnych. Wynika to z tego, że granice tego gwiazdozbioru przecinają ekliptykę od stosunkowo niedługiego czasu – od standaryzacji gwiazdozbiorów w roku 1930. Przez gwiazdozbiór przebiega obecnie 18,6° ekliptyki – ponad 3/5 znaku Strzelca. Słońce wędruje na tle konstelacji pomiędzy 29 listopada a 18 grudnia.

Wybrane obiekty[edytuj | edytuj kod]

Messier skatalogował siedem gromad kulistych. M 10 i M 12 leżą blisko środka gwiazdozbioru i obie można zobaczyć przez lornetkę. Lepszy widok to dwie wielkie i rozproszone gromady otwarte NGC 6633 i IC 4665.
Ro (ρ) Ophiuchi to gwiazda wielokrotna leżąca niedaleko Antaresa. Przez lornetkę można zobaczyć składnik A piątej wielkości i dwóch towarzyszy siódmej wielkości po obu jego stronach, składniki D i E można dostrzec przez mały teleskop.
Gwiazda podwójna 70 Ophiuchi składa się z żółtego i pomarańczowego karła, czwartej i szóstej wielkości gwiazdowej. Z kolei 36 Ophiuchi to para pomarańczowych karłów piątej wielkości gwiazdowej.
Gwiazda Barnarda to najsłynniejsza gwiazda w Wężowniku – druga pod względem odległości od Słońca. Jest to czerwony karzeł o jasności 9,5m. Mimo iż jest oddalony od Ziemi o zaledwie 5,9 lat świetlnych jest za słaba, by można ją zobaczyć bez teleskopu. Gwiazda Barnarda porusza się tak szybko na tle dalszych gwiazd (10,3″ na rok – czyli o 1° w ciągu 350 lat), że zmiany jej położenia są widoczne w ciągu kilku lat. Stąd pochodzi inna nazwa gwiazdy: Strzała.

Supernowa[edytuj | edytuj kod]

W 1604 roku w gwiazdozbiorze nastąpił ostatni z trzech wybuchów supernowej zaobserwowanych w naszej Galaktyce, opisany m.in. przez niemieckiego astronoma Johannesa Keplera.Przyćmiewała ona wtedy wszystkie inne gwiazdy. Gwiazda obecnie 19m, nazwana na jego cześć Supernową Keplera, wówczas rozbłysła do -2,5m.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Wężownik w Wikisłowniku