Gać (dopływ Pilicy)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Gać
Lokalizacja Europa
 Polska
Źródło Tarnowska Wola
186 m n.p.m.
Ujście Pilica
Spała
146 m n.p.m.
Długość 18 km
Powierzchnia zlewni 91 km²
Rzeki Polski

Gaćrzeka w Polsce płynąca na Równinie Piotrkowskiej, lewy dopływ Pilicy. Jej długość wynosi ok. 18 km, a powierzchnia dorzecza ok. 91 km².

Źródła rzeki znajdują się na północ od Tomaszowa Mazowieckiego, w pobliżu wsi Tarnowska Wola, na wysokości ok. 186 m n.p.m. Ujście do Pilicy znajduje się na terenie Spały na wysokości ok. 146 m n.p.m. Jest to jeden z najkrótszych, a zarazem najlepiej zapisanych w historii dopływów tej rzeki. Gać nazywana była dawniej Guźnicą (od staropolskiej nazwy błot i bagien). Wypływa z okolic Tarnowskiej Woli i Walentynowa na wododziale Pilicy i Bzury. Płynie przez główny kompleks Puszczy Pilickiej, a jej bieg jest przegrodzony czterema spiętrzeniami: Szczurek, Wojcieszek, Konewka i Spała.

Wody Gaci od dawna używano do celów gospodarczych. Do historii przeszła zwłaszcza młynarska rodzina Spałów. Na przełomie XVII i XVIII wieku nad Gacią, niedaleko jej ujścia do Pilicy, stał drewniany młyn wodny, w którym pracował młynarz Bartłomiej Spała. Po nim młyn objął jego syn Marcin, który urządził dodatkowo przy młynie folusz. Około 1820, po śmierci Marcina Spały, który utopił się, jego syn Kacper uruchomił obok młyna tartak o jednym kole wodnym i jednej pile. Spałowie musieli opuścić to miejsce w związku z budową w 1884 rezydencji myśliwskiej i urządzeniem zwierzyńca dla cara Aleksandra III. Pozostałością tamtych czasów jest staw w Spale, użytkowany obecnie do rekreacji i hodowli ryb. Gać wpływa do Pilicy nieco poniżej Spały.

Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia