Województwo łódzkie
| województwo łódzkie | |||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
województwo łódzkie na mapie Polski |
|||||||||||||||||||
| Siedziba wojewody Siedziba sejmiku |
|||||||||||||||||||
| Urząd Wojewódzki | Łódź, ul. Piotrkowska 104 | ||||||||||||||||||
| Wojewoda | Jolanta Chełmińska | ||||||||||||||||||
| Urząd Marszałkowski | Al. Piłsudskiego 8, 90-051 Łódź | ||||||||||||||||||
| Marszałek | Witold Stępień | ||||||||||||||||||
| Powierzchnia | 18 218,96 km² | ||||||||||||||||||
| Ludność | 2 534 357[1] mieszk. (2010) |
||||||||||||||||||
| Gęstość zaludnienia | 139[1] mieszk./km² | ||||||||||||||||||
| Urbanizacja | 64,4% | ||||||||||||||||||
| Tablica rejestracyjna | E | ||||||||||||||||||
| TERYT | 10 | ||||||||||||||||||
| Kod ISO | PL-LD | ||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
| Adres urzędu wojewódzkiego |
Piotrkowska 104 90-926 Łódź |
||||||||||||||||||
| Łódzki Urząd Wojewódzki | |||||||||||||||||||
| Oficjalna strona województwa łódzkiego | |||||||||||||||||||
Województwo łódzkie - jedno z 16 województw Polski, jest położone w centralnej części kraju – geometryczny środek Polski znajduje się we wsi Piątek w powiecie łęczyckim (ok. 35 km od Łodzi, w kierunku północnym).
Utworzone w 1999 roku z województw poprzedniego podziału administracyjnego:
- miejskiego łódzkiego (w całości)
- sieradzkiego (w całości)
- piotrkowskiego (oprócz gmin Fałków i Kluczewsko)
- skierniewickiego (oprócz gmin powiatów sochaczewskiego i żyrardowskiego)
- płockiego (tylko gminy powiatów kutnowskiego i łęczyckiego oraz gmina Kiernozia)
- kaliskiego (tylko gminy powiatu wieruszowskiego)
- częstochowskiego (tylko 5 gmin powiatów pajęczańskiego i radomszczańskiego)
- konińskiego (tylko gminy Uniejów, Grabów i Świnice Warckie)
- radomskiego (tylko gmina Drzewica)
Spis treści |
[edytuj] Geografia
[edytuj] Położenie
Województwo łódzkie znajduje się na pograniczu dwóch dużych jednostek geomorfologicznych: Niżu Środkowoeuropejskiego i Wyżyn Polskich. W północnej części województwa dominują więc rozległe i prawie płaskie równiny, natomiast w południowej pagórki.
Pod względem fizycznogeograficznym przeważającą część województwa zajmuje Wysoczyzna Łódzka ograniczona od zachodu doliną Warty, od wschodu doliną Pilicy, od północy pradoliną Warszawsko-Berlińską, zaś od południa łącząca się ze strefą wyżyn Polski (Wzgórza Radomszczańskie).
Województwo łódzkie graniczy z województwami: wielkopolskim, kujawsko-pomorskim, mazowieckim, świętokrzyskim, śląskim i opolskim.
[edytuj] Miasta
W województwie łódzkim są 44 miasta, w tym 3 miasta na prawach powiatów. Miasta zostały uszeregowane według liczby mieszkańców. Liczba ludności i powierzchnia wg GUS z 31 grudnia 2010 r.[1]
| Miasto | Populacja | Powierzchnia [km²] |
|---|---|---|
| 737.098 | 293,25 | |
| 77.383 | 67,24 | |
| 68.550 | 32,99 | |
| 65.210 | 41,3 | |
| 60.768 | 34,64 | |
| 57.900 | 42,33 | |
| 49.044 | 34,88 | |
| 48.220 | 51,43 | |
| 46.221 | 33,59 | |
| 43.854 | 24,57 | |
| 43.286 | 51,22 | |
| 29.567 | 23,42 | |
| 23.731 | 16,87 | |
| 22.685 | 24,75 | |
| 20.809 | 13,82 | |
| 20.189 | 15,46 | |
| 18.457 | 15,49 | |
| 17.688 | 27,25 | |
| 17.508 | 13,86 | |
| 15.113 | 8,95 | |
| 14.940 | 19,84 | |
| 13.399 | 9,90 | |
| 12.309 | 21,58 | |
| 8.595 | 5,97 | |
| 8.430 | 8,68 | |
| 7.952 | 10,75 | |
| 7.781 | 5,87 | |
| 7.118 | 23,25 | |
| 6.723 | 20,23 | |
| 6.418 | 26,26 | |
| 6.099 | 4,94 | |
| 4.603 | 2,96 | |
| 3.946 | 4,81 | |
| 3.721 | 6,05 | |
| 3.530 | 8,15 | |
| 3.449 | 13,79 | |
| 3.416 | 16,26 | |
| 3.357 | 10,85 | |
| 3.101 | 9,53 | |
| 2.922 | 12,23 | |
| 2.867 | 11,99 | |
| 2.282 | 15,18 | |
| 2.070 | 1,61 | |
| 2.002 | 17,93 |
[edytuj] Podział administracyjny
| lp. | Herb | Powiat | stolica | powierzchnia (km²) |
ludność | gęstość zaludnienia (osób/km²) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | bełchatowski | Bełchatów | 967,64 | 113076 | 116,86 | |
| 2 | brzeziński | Brzeziny | 358,56 | 30625 | 85,41 | |
| 3 | kutnowski | Kutno | 886,86 | 101279 | 114,20 | |
| 4 | łaski | Łask | 618,23 | 50874 | 82,29 | |
| 5 | łęczycki | Łęczyca | 772,75 | 52113 | 67,44 | |
| 6 | łowicki | Łowicz | 988,17 | 80878 | 81,85 | |
| 7 | łódzki wschodni | Łódź | 499,76 | 67398 | 134,86 | |
| 8 | opoczyński | Opoczno | 1040,19 | 78268 | 75,24 | |
| 9 | pabianicki | Pabianice | 492,18 | 119012 | 241,81 | |
| 10 | pajęczański | Pajęczno | 803,77 | 52531 | 65,36 | |
| 11 | piotrkowski | Piotrków Trybunalski | 1428,77 | 90624 | 63,43 | |
| 12 | poddębicki | Poddębice | 881,21 | 41562 | 47,17 | |
| 13 | radomszczański | Radomsko | 1442,48 | 116815 | 80,98 | |
| 14 | rawski | Rawa Mazowiecka | 646,19 | 48898 | 75,67 | |
| 15 | sieradzki | Sieradz | 1490,82 | 119550 | 80,19 | |
| 16 | skierniewicki | Skierniewice | 755,11 | 37639 | 49,85 | |
| 17 | tomaszowski | Tomaszów Mazowiecki | 1024,79 | 119742 | 116,84 | |
| 18 | wieluński | Wieluń | 926,47 | 77650 | 83,81 | |
| 19 | wieruszowski | Wieruszów | 577,21 | 42166 | 73,05 | |
| 20 | zduńskowolski | Zduńska Wola | 369,24 | 67605 | 183,09 | |
| 21 | zgierski | Zgierz | 855,18 | 162527 | 190,05 | |
| 22 | Łódź | - | 293,25 | 737098 | 2513,55 | |
| 23 | Piotrków Trybunalski | - | 67,24 | 77383 | 1150,85 | |
| 24 | Skierniewice | - | 34,88 | 49044 | 1406,08 | |
| Razem | - | 24 | 21 | 18 218,96 | 2 534 357 | 139,11 |
[edytuj] Demografia
Dane z 31 grudnia 2009 r.[2]:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 2 541 832 | 100 | 1 333 045 | 52,4 | 1 208 787 | 47,6 |
| powierzchnia | 18 218,96 km² | |||||
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) |
139,52 | 73,17 | 66,35 | |||
[edytuj] Struktura wyznaniowa
[edytuj] Gospodarka
W 2008 r. produkt krajowy brutto woj. łódzkiego wynosił 79,5 mld zł, co stanowiło 6,2% PKB Polski. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosił 93,1% średniej krajowej, co plasowało łódzkie na 6. miejscu względem innych województw[3].
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. łódzkiego w 1. kwartale 2011 r. wynosiło 3183,78 zł, co lokowało je na 8. miejscu względem wszystkich województw[4].
W końcu czerwca 2011 r. liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała ok. 132,7 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 12,0% do aktywnych zawodowo[5].
[edytuj] Zasoby surowców mineralnych
- węgiel brunatny – Bełchatów (największa kopalnia w Europie),
- surowce skalne (wapienie, margle, piaski, żwiry, iły...),[potrzebne źródło]
- wody mineralne (z okresu kredy górnej)[potrzebne źródło]
[edytuj] Przemysł
Największe ośrodki:
- Łódzki Okręg Przemysłowy (dawniej włókienniczy)
- Piotrkowsko-Bełchatowski Okręg Przemysłowy (Bełchatów – energetyka, górnictwo, Piotrków Trybunalski - przemysł precyzyjny, logistyka)
Największe przedsiębiorstwa przemysłowe (wg przychodów ogółem):
- Elektrownia Bełchatów w Rogowcu
- Zakład Energetyczny Łódź – Teren SA (obecnie część PGE)
- Dalkia Łódź SA (dawniej Zespół Elektrociepłowni w Łodzi)
- Łódzki Zakład Energetyczny SA (obecnie część PGE)
Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna jest silnym magnesem dla nowych inwestycji.
[edytuj] Transport
[edytuj] Transport drogowy
Na terenie województwa przebiega 1179 km dróg wojewódzkich, 7975 km powiatowych i 13380 km gminnych (2008 rok)[7].
[edytuj] Transport kolejowy
Czynne linie kolejowe na obszarze województwa:
- 1 Warszawa Centralna → Katowice
- 3 Warszawa Zachodnia → Frankfurt nad Odrą

- 4 Grodzisk Mazowiecki) → Zawiercie
- 11 Skierniewice (stacja kolejowa) → Łowicz Główny
- 12 Skierniewice (stacja kolejowa) → Łuków
- 14 Łódź Kaliska → Forst-Baršć

- 15 Bednary → Łódź Kaliska
- 16 Łódź Widzew → Kutno
- 17 Łódź Fabryczna → Koluszki
- 18 Kutno → Piła Główna
- 22 Tomaszów Mazowiecki → Radom
- 24 Piotrków Trybunalski (stacja kolejowa) → Bełchatów → Zarzecze
- 25 Łódź Kaliska → Dębica
- 33 Kutno → Brodnica
- 53 Tomaszów Mazowiecki → Spała
- 131 Chorzów Batory → Tczew
- 181 Herby Nowe → Oleśnica
- 458 Łódź Fabryczna → Łódź Widzew
- Kolej Wąskotorowa Rogów – Rawa – Biała
Planowana jest budowa szybkiej kolei łączącej Łódź z Warszawą, Poznaniem i Wrocławiem, tzw. linii "Y".
[edytuj] Transport lotniczy
Na obszarze województwa zlokalizowane są następujące lotniska:
- Lotnisko Goszczanów - wielofunkcyjne o nawierzchni trawiastej
- Lotnisko Kamieńsk-Orla Góra - przemysłowe o nawierzchni asfaltobetonowej
- Lotnisko Łęczyca-Leźnica Wielka - wojskowa baza lotnicza
- Port lotniczy Łódź-Lublinek - port lotniczy o międzynarodowym regularnym ruchu pasażerskim
- Port lotniczy Łódź-Łask - wojskowa baza lotnicza mogąca przyjmować samoloty cywilne
- Lotnisko Piotrków Trybunalski - wielofunkcyjne o nawierzchni asfaltobetonowej
[edytuj] Ochrona środowiska
System ochrony krajobrazu obejmuje prawie 9% powierzchni województwa (ok. 1800 km²). Istnieje 89 rezerwatów i 7 parków krajobrazowych:
- Załęczański Park Krajobrazowy,
- Przedborski Park Krajobrazowy,
- Sulejowski Park Krajobrazowy,
- Spalski Park Krajobrazowy,
- Park Krajobrazowy Międzyrzecza Warty i Widawki,
- Park Krajobrazowy Wzniesień Łódzkich,
- Bolimowski Park Krajobrazowy.
[edytuj] Nauka i oświata
Wyższe uczelnie państwowe (Akademia Sztuk Pięknych, Akademia Muzyczna, Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna, Politechnika Łódzka, Uniwersytet Medyczny w Łodzi i największa uczelnia regionu – Uniwersytet Łódzki) oraz 22 uczelnie niepaństwowe w samej Łodzi, w tym największa w Polsce uczelnia prywatna WSHE. Istnieje także wiele oddziałów filialnych w większych miastach regionu (Tomaszów Mazowiecki, Piotrków Trybunalski, Skierniewice, Radomsko, Bełchatów, Sieradz, Kutno, Wieluń).
[edytuj] Historia
[edytuj] Województwo łódzkie w okresie II Rzeczypospolitej
[edytuj] 1946-1950
- Stolica województwa: Łódź
- Główne miasta:
[edytuj] 1950-1975
- Stolica województwa: Łódź
- Główne miasta:
[edytuj] 1975-1998
| Województwo łódzkie 1975-1998 | |
Położenie na mapie kraju |
|
| Stolica | |
| Powierzchnia | 1524 km² |
| Populacja (1998) - liczba ludności - gęstość |
1 099 700 721,6 osób/km² |
| Tablice rejestracyjne | LD, LZ, LF, LW |
- Stolica województwa: Łódź
- Główne miasta:
Ludność:
Łódź – 767 628
Pabianice – 71 313
Zgierz – 58 351
Ozorków – 20 731
Aleksandrów Łódzki – 20 342
Konstantynów Łódzki – 17 569
Głowno – 15 282
[edytuj] Ludność w latach
- 1975 - 1 079 200
- 1980 - 1 127 800
- 1985 - 1 149 100
- 1990 - 1 139 500
- 1995 - 1 116 300
- 1998 - 1 099 700
[edytuj] Zobacz też
- Podział administracyjny Polski 1944-1946
- Podział administracyjny Polski 1944-1950
- Podział administracyjny Polski 1950-1957
- Podział administracyjny Polski 1957-1975
- Reforma administracyjna w Polsce (1975)
- Podział administracyjny Polski 1975-1998
- Reforma administracyjna w Polsce (1999)
- polskie tablice rejestracyjne (wikisource)
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r.. „Informacje i opracowania statystyczne”, 2011. Ireneusz Budzyński – kierujący. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507 (pol.). [dostęp 2011-09-17].
- ↑ Józef Oleński. Rocznik Demograficzny 2010. „Informacje i opracowania statystyczne”, 2010-10-27. GUS. Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-6716 (pol.).
- ↑ Rocznik Statystyczny Województw 2010 (wybrane tablice). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-02-07, s. 86-87. ISSN 1230-5820.
- ↑ Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 30 maja 2011 r. (M.P. z 2011 r. Nr 45, poz. 510)
- ↑ Bezrobotni oraz stopa bezrobocia wg województw, podregionów i powiatów (Stan na koniec czerwca 2011 r.). Główny Urząd Statystyczny, 2011-07-26. [dostęp 2011-08-21].
- ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów zmieniające rozporządzenie w sprawie sieci autostrad i dróg ekspresowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 187, poz. 1446)
- ↑ Transport – wyniki działalności w 2008 r./Transport – Activity Results in 2008 (pol. • ang.). Główny Urząd Statystyczny, 2009. [dostęp 2009-12-28]. s. 110. ISSN 1506-7998.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Wikitravel.org
- Portal turystyczno-krajoznawczy województwa łódzkiego
- Herby miast, gmin i powiatów województwa łódzkiego
- Oddział Łódzki Polskiego Towarzystwa Historycznego
- Zamki i Pałace województwa łódzkiego
- Parki i ogrody województwa łódzkiego
- Regionalny Katalog Zabytków Województwa Łódzkiego
|
||||||||||
|
|||||||
|
|||||||