Województwo łódzkie

	województwo łódzkie 1975–1998
	; Położenie na mapie kraju
Stolica	Łódź
Powierzchnia	1524 km²
Populacja (1998); • liczba ludności; • gęstość	; 1 099 700; 721,6 osób/km²
Tablice rejestracyjne	LD, LZ, LF, LW

	województwo łódzkie
Herb województwa	Flaga województwa
	; województwo łódzkie na mapie Polski
Siedziba wojewody; Siedziba sejmiku	Łódź
Urząd Wojewódzki	Łódź, ul. Piotrkowska 104
Wojewoda	Jolanta Chełmińska
Urząd Marszałkowski	al. Marszałka J. Piłsudskiego 8, 90-051 Łódź
Marszałek	Witold Stępień
Powierzchnia	18 218,95 km²
Ludność	2 533 681 mieszk.; (31.12.2011)
Gęstość zaludnienia	139 mieszk./km²
Urbanizacja	63,8%
Tablica rejestracyjna	E
TERYT	10
Kod ISO	PL-LD
	Podział administracyjny województwa łódzkiego
miasta na prawach powiatu	3
powiaty	21
miejsko-wiejskie	26
wiejskie	133
Adres urzędu; wojewódzkiego	Piotrkowska 104; 90-926 Łódź
	Łódzki Urząd Wojewódzki
	Oficjalna strona województwa łódzkiego

Ten artykuł dotyczy współczesnego województwa łódzkiego. Zobacz też: województwo łódzkie.

Łódź

Zgierz

Sieradz

Piotrków Trybunalski

Skierniewice

Uniejów

Łęczyca

Pałac w Walewicach

Miasta powiatowe województwa łódzkiego

Kopalnia i elektrownia w Bełchatowie

Inne miasta województwa łódzkiego

Aleksandrów Łódzki, od lewej ratusz, dalej kościół i ul. Wojska Polskiego

Łódź

Dawna przędzalnia Poznańskiego, dzisiaj Hotel Andel's

Województwo łódzkie – jedno z 16 województw Polski, położone w centralnej części kraju. Obejmuje obszar o powierzchni 18 218,95 km². Według danych z 31 grudnia 2010 województwo miało 2,53 mln mieszkańców. Ma najmniejszą lesistość w kraju.

Utworzone w 1999 roku z województw poprzedniego podziału administracyjnego:

miejskiego łódzkiego (w całości)
sieradzkiego (w całości)
piotrkowskiego (oprócz gmin Fałków i Kluczewsko)
skierniewickiego (oprócz gmin powiatów sochaczewskiego i żyrardowskiego)
płockiego (tylko gminy powiatów kutnowskiego i łęczyckiego oraz gmina Kiernozia)
kaliskiego (tylko gminy powiatu wieruszowskiego)
częstochowskiego (tylko 5 gmin powiatów pajęczańskiego i radomszczańskiego)
konińskiego (tylko gminy Uniejów, Grabów i Świnice Warckie)
radomskiego (tylko gmina Drzewica)

Geografia [edytuj]

Położenie [edytuj]

Województwo łódzkie znajduje się na pograniczu dwóch dużych jednostek geomorfologicznych: Niżu Środkowoeuropejskiego i Wyżyn Polskich. W północnej części województwa dominują więc rozległe i prawie płaskie równiny, natomiast w południowej pagórki.

Pod względem fizycznogeograficznym przeważającą część województwa zajmuje Wysoczyzna Łódzka ograniczona od zachodu doliną Warty, od wschodu doliną Pilicy, od północy Pradoliną Warszawsko-Berlińską, zaś od południa łącząca się ze strefą wyżyn Polski (Wzgórza Radomszczańskie).

Według danych z 1 stycznia 2011 powierzchnia województwa wynosiła 18 218,95 km²^[2].

Województwo łódzkie graniczy z województwami: wielkopolskim, kujawsko-pomorskim, mazowieckim, świętokrzyskim, śląskim i opolskim.

Według danych z 2010 województwo łódzkie ma najmniejszą lesistość spośród wszystkich województw – 21,1%^[3].

Miasta [edytuj]

W województwie łódzkim są 44 miasta, w tym 3 miasta na prawach powiatów. Miasta zostały uszeregowane według liczby mieszkańców. Liczba ludności i powierzchnia wg GUS z 31 grudnia 2010^[4]:

Miasto	Populacja	Powierzchnia [km²]
Łódź	725 055	293,25
Piotrków Trybunalski	76 505	67,24
Pabianice	68 922	32,99
Tomaszów Mazowiecki	65 834	41,3
Bełchatów	60 222	34,64
Zgierz	58 163	42,33
Skierniewice	48 658	35,03
Radomsko	48 133	51,43
Kutno	46 177	33,59
Zduńska Wola	44 073	24,57
Sieradz	43 749	51,22
Łowicz	29 770	23,42
Wieluń	23 908	16,87
Opoczno	22 493	24,75
Aleksandrów Łódzki	21 155	13,82
Ozorków	20 437	15,46
Łask	18 344	15,49
Konstantynów Łódzki	17 762	27,25
Rawa Mazowiecka	17 850	13,86
Łęczyca	15 000	8,95
Głowno	15 073	19,84
Koluszki	13 546	9,90
Brzeziny	12 544	21,58
Wieruszów	8 766	5,97
Żychlin	8 707	8,68
Zelów	7 871	10,75
Poddębice	7 808	5,87
Tuszyn	7 342	23,25
Pajęczno	6 810	20,23
Sulejów	6 453	26,26
Działoszyn	6 287	4,94
Krośniewice	4 610	2,96
Drzewica	4 012	4,81
Przedbórz	3 753	6,05
Stryków	3 558	8,15
Złoczew	3 429	13,79
Rzgów	3 416	16,26
Warta	3 374	10,85
Biała Rawska	3 248	9,53
Uniejów	3 004	12,23
Kamieńsk	2 899	11,99
Wolbórz	2 366	15,18
Błaszki	2 311	1,61
Szadek	2 024	17,93

Zobacz też: Miasta w Polsce (statystyki).

Podział administracyjny [edytuj]

Osobny artykuł: Podział administracyjny województwa łódzkiego.

Ludność i powierzchnia (dane wg GUS, stan: 31 grudnia 2010)^[4]

lp.	Herb	Powiat	Siedziba władz	Powierzchnia [km²]	Ludność	Gęstość zaludnienia [osób/km²]
1		bełchatowski	Bełchatów	967,64	113 005	117
2		brzeziński	Brzeziny	358,56	30 640	86
3		kutnowski	Kutno	886,86	101 789	115
4		łaski	Łask	618,23	50 725	82
5		łęczycki	Łęczyca	772,75	52 329	68
6		łowicki	Łowicz	988,17	80 996	82
7		łódzki wschodni	Łódź	499,76	68 671	137
8		opoczyński	Opoczno	1040,19	78 522	75
9		pabianicki	Pabianice	492,18	120 016	244
10		pajęczański	Pajęczno	803,77	52 877	66
11		piotrkowski	Piotrków Trybunalski	1428,77	91 476	64
12		poddębicki	Poddębice	881,21	42 026	48
13		radomszczański	Radomsko	1442,48	117 266	81
14		rawski	Rawa Mazowiecka	646,19	49 026	77
15		sieradzki	Sieradz	1490,82	120 699	81
16		skierniewicki	Skierniewice	755,11	38 234	51
17		tomaszowski	Tomaszów Mazowiecki	1024,79	120 907	118
18		wieluński	Wieluń	926,47	78 120	84
19		wieruszowski	Wieruszów	577,21	42 372	73
20		zduńskowolski	Zduńska Wola	369,24	68 121	184
21		zgierski	Zgierz	855,18	164 608	192
22		Łódź	–	293,25	725 055	2472
23		Piotrków Trybunalski	–	67,24	76 505	1138
24		Skierniewice	–	35,03	48 658	1414
Razem	–	24	21	18 218,96	2 533 681	139

Demografia [edytuj]

Według danych z 31 grudnia 2010 województwo miało 2 534 357 mieszkańców^[5].

Dane z 31 grudnia 2009^[6]:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	2 541 832	100	1 333 045	52,4	1 208 787	47,6
powierzchnia	18 218,96 km²
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	139,52		73,17		66,35

Struktura wyznaniowa [edytuj]

Osobny artykuł: Struktury wyznaniowe w województwie łódzkim.

Administracja i polityka [edytuj]

Budynek Urzędu Marszałkowskiego w Łodzi

Siedziba Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi

Samorząd [edytuj]

Organem stanowiącym samorządu jest Sejmik Województwa Łódzkiego, składający się z 36 radnych. Siedzibą sejmiku województwa jest Łódź. Sejmik wybiera organ wykonawczy samorządu, którym jest zarząd województwa, składający się z 5 członków z przewodniczącym mu marszałkiem.

Marszałkowie Województwa Łódzkiego:

Administracja rządowa [edytuj]

Terenowym organem administracji rządowej jest Wojewoda Łódzki, wyznaczany przez Prezesa Rady Ministrów. Siedzibą wojewody jest Łódź^[7], gdzie znajduje się Łódzki Urząd Wojewódzki w Łodzi.

Gospodarka [edytuj]

Elektrownia Bełchatów

Podstrefa Kutno Łódzkiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej

W 2008 produkt krajowy brutto woj. łódzkiego wynosił 81,9 mld zł, co stanowiło 6,1% PKB Polski. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosił 32,2 tys. zł (91,3% średniej krajowej), co plasowało łódzkie na 6. miejscu względem innych województw^[8].

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. łódzkiego w 3. kwartale 2011 wynosiło 3316,60 zł, co lokowało je na 9. miejscu względem wszystkich województw^[9].

W końcu marca 2012 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała ok. 152,8 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 13,8% do aktywnych zawodowo^[10].

Według danych z 2011 5,5% mieszkańców w gospodarstwach domowych woj. łódzkiego miało wydatki poniżej granicy ubóstwa skrajnego (tzn. znajdowało się poniżej minimum egzystencji)^[11].

Zasoby surowców mineralnych [edytuj]

węgiel brunatny – Bełchatów (największa kopalnia w Europie),

Przemysł [edytuj]

Największe ośrodki:

Łódzki Okręg Przemysłowy (dawniej włókienniczy)
Piotrkowsko-Bełchatowski Okręg Przemysłowy (Bełchatów – energetyka, górnictwo, Piotrków Trybunalski – przemysł precyzyjny, logistyka)

Największe przedsiębiorstwa przemysłowe (wg przychodów ogółem):

Elektrownia Bełchatów w Rogowcu
Zakład Energetyczny Łódź – Teren SA (obecnie część PGE)
Dalkia Łódź SA (dawniej Zespół Elektrociepłowni w Łodzi)
Łódzki Zakład Energetyczny SA (obecnie część PGE)

Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna

Transport [edytuj]

Transport drogowy [edytuj]

Fragment autostrady A2 w pobliżu Strykowa

Fragment ulicy Warszawskiej (droga nr 8) w Wieluniu

Drogi krajowe w województwie łódzkim^[12]
Droga	Trasa	Obecna długość w województwie	Uwagi
1 E75	Gdańsk – Toruń – Łódź – Częstochowa – Dąbrowa Górnicza – Tychy – Bielsko-Biała – Cieszyn – granica państwa z Czechami	?
A1	S6 Gdańsk – Toruń – Łódź – Piotrków Trybunalski – Częstochowa – Gliwice – Gorzyczki – granica państwa z Czechami	?
2 E30	granica państwa z Niemcami – Świecko – Nowy Tomyśl – Poznań – Konin – Warszawa – Siedlce – Terespol – granica państwa z Białorusią	?
A2	granica państwa z Niemcami – Świecko – Poznań – Łódź – Warszawa (węzeł „Konotopa”) – ... – Warszawa (węzeł „Lubelska”) – Biała Podlaska – Kukuryki – granica państwa z Białorusią	?
8 E67	granica państwa z Czechami – Kudowa-Zdrój – Kłodzko – Wrocław – Oleśnica – Syców – Kępno – Wieluń – Bełchatów – Piotrków Trybunalski – Rawa Mazowiecka – Warszawa – Radzymin – Wyszków – Ostrów Mazowiecka – Zambrów – Białystok – Augustów – Budzisko – granica państwa z Litwą	?
S8	Wrocław (Psie Pole) – Kępno – Sieradz – A1 (Łódź) – ... – A1 (Piotrków Trybunalski) – Rawa Mazowiecka – Warszawa – Ostrów Mazowiecka – Zambrów – Choroszcz S19	?
12	granica państwa z Niemcami – Łęknica – Drożów 3 – Głogów – Leszno – Jarocin – Kalisz – Sieradz – Piotrków Trybunalski – Sulejów – Radom – Zwoleń – Puławy – Lublin – Dorohusk – granica państwa z Ukrainą	?
S12	A1 Piotrków Trybunalski – Sulejów – Radom – Puławy – Kurów – Lublin – Piaski – Chełm – Dorohusk – granica państwa z Ukrainą	?	W województwie brak odcinków w eksploatacji
14	Łowicz – Stryków – Łódź – Pabianice – Zduńska Wola – Sieradz – Złoczew – Walichnowy	?
S14	Zachodnia Obwodnica Łodzi A2 – S8	?	W województwie brak odcinków w eksploatacji
42	Namysłów – Kluczbork – Praszka – Rudniki – Działoszyn – Pajęczno – Nowa Brzeźnica – Radomsko – Przedbórz – Ruda Maleniecka – Końskie – Skarżysko-Kamienna – Rudnik	?
43	Wieluń 45 – Rudniki – Kłobuck – Częstochowa	?
45	Zabełków 78 – Krzyżanowice – Racibórz – Krapkowice – Opole – Bierdzany – Kluczbork – Praszka – Wieluń – Złoczew	?
48	Tomaszów Mazowiecki – Inowłódz – Klwów – Potworów – Białobrzegi – Głowaczów – Kozienice – Nowe Słowiki – Sieciechów – Opactwo – Dęblin – Moszczanka – Kock	?
60	Łęczyca – Kutno – Gostynin – Łąck – Płock – Bielsk – Drobin – Ciechanów – Różan – Ostrów Mazowiecka	?
70	Łowicz – Skierniewice – Zawady	?
71	Stryków – Zgierz – Konstantynów Łódzki – Pabianice – Rzgów	?
72	Konin – Turek – Łódź – Rawa Mazowiecka	?
74	Sulejów – Żarnów – Ruda Maleniecka – Kielce – Łagów – Opatów – Ożarów – Annopol – Kraśnik – Janów Lubelski – Frampol – Gorajec – Szczebrzeszyn – Zamość – Hrubieszów – Zosin – granica państwa z Ukrainą	?
S74	S12 (Sulejów) – Kielce – Opatów – Tarnobrzeg – Stalowa Wola – S19 (Nisko)	?	W województwie brak odcinków w eksploatacji
83	Turek – Sieradz	?
91	Gdańsk – Tczew – 1 (węzeł „Nowe Marzy”) – ... – Głuchów – Piotrków Trybunalski – Kamieńsk – Radomsko – Kłomnice – Częstochowa	?

Osobny artykuł: Drogi wojewódzkie w województwie łódzkim.

Na terenie województwa przebiega 1179 km dróg wojewódzkich, 7975 km powiatowych i 13380 km gminnych (2008 rok)^[13].

Transport kolejowy [edytuj]

Dworce kolejowe w łódzkiem

Łódź Widzew

Stacja kolejowa w Kutnie (w czasie remontu)

Peron na dworcu Łódź Fabryczna

Wnętrze dworca kolejowego w Skierniewicach

Czynne linie kolejowe na obszarze województwa:

Planowana jest budowa szybkiej kolei łączącej Łódź z Warszawą, Poznaniem i Wrocławiem, tzw. linii „Y”.

Transport lotniczy [edytuj]

Terminal I portu lotniczego Lublinek

Na obszarze województwa zlokalizowane są następujące lotniska:

Lotnisko Goszczanów – wielofunkcyjne o nawierzchni trawiastej
Lotnisko Kamieńsk-Orla Góra – przemysłowe o nawierzchni asfaltobetonowej
Lotnisko Łęczyca-Leźnica Wielka – wojskowa baza lotnicza
Port lotniczy Łódź-Lublinek – port lotniczy o międzynarodowym regularnym ruchu pasażerskim
Lotnisko Łask – wojskowa baza lotnicza mogąca przyjmować samoloty cywilne
Lotnisko Piotrków Trybunalski – wielofunkcyjne o nawierzchni asfaltobetonowej

Ochrona środowiska [edytuj]

Załęczański Park Krajobrazowy – Warta w okolicy Lisowic.

Z tym tematem związana jest kategoria: Ochrona przyrody w województwie łódzkim.

System ochrony krajobrazu obejmuje prawie 9% powierzchni województwa (ok. 1800 km²). Istnieje 89 rezerwatów i 7 parków krajobrazowych:

Nauka i oświata [edytuj]

Wyższe uczelnie państwowe (Akademia Sztuk Pięknych, Akademia Muzyczna, Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna, Politechnika Łódzka, Uniwersytet Medyczny w Łodzi i największa uczelnia regionu – Uniwersytet Łódzki) oraz 22 uczelnie niepaństwowe w samej Łodzi, w tym największa w Polsce uczelnia prywatna AHE. Istnieje także wiele oddziałów filialnych w większych miastach regionu (Tomaszów Mazowiecki, Piotrków Trybunalski, Skierniewice, Radomsko, Bełchatów, Sieradz, Kutno, Wieluń).

Historia [edytuj]