Gloomy Sunday
Gloomy Sunday (węg. Szomorú vasárnap, IPA ['sɒmɒɾuː 'vɐʃaɾnɐp]) – piosenka skomponowana w 1933 r. przez węgierskiego pianistę i kompozytora Rezső Seressa, oryginalne słowa w niedługim czasie zastąpiono tekstem poety László Jávora. Wedle powszechnej opinii wywołała na Węgrzech falę ponad stu samobójstw. Sam autor zabił się skacząc z okna swojego domu w 1968 r. Utwór napisał pod wpływem zerwania zaręczyn przez swoją narzeczoną.
W 1936 r. piosenka pojawiła się w Stanach Zjednoczonych, gdzie okrzyknięto ją mianem The Hungarian Suicide Song (Węgierska piosenka samobójców). Wkrótce pojawiło się kilka jej wersji, wśród nich nagranie Hal Kemp i jego orkiestry z tekstem Sam M. Lewisa, na którym później oparła się Billie Holiday. Jej interpretacja z 1941 r. jeszcze bardziej rozsławiła zarówno piosenkę, jak i tłumaczenie Lewisa, które od tej pory stało się podstawą dla późniejszych wykonań. Billie Holiday dodała też trzecią zwrotkę, nadając swojej wersji oniryczny charakter.
Oryginalna piosenka pojawia się w niemiecko-węgierskim filmie Gloomy Sunday - Ein Lied von Liebe und Tod z 1999 r. (Gloomy Sunday - piosenka miłości i śmierci), na podstawie książki Nicka Barkowa.
Spis treści |
Wykonawcy[edytuj]
Artyści, którzy wykonywali utwór:
- 1935: Piotr Leszczenko (Mratschnoje Woskresenje)
- 1935: Paul Robeson (tłumaczenie Desmond Carter)
- 1936: Damia (Sombre Dimanche, tekst Jean Marèze i François-Eugène Gonda)
- 1936: Hal Kemp z własną orkiestrą (tekst Sam M. Lewis)
- 1936: Paul Whiteman
- 1941: Billie Holiday
- 1957: Josh White
- 1958: Mel Tormé
- 1961: Sarah Vaughan
- 1962: Lou Rawls
- 1967: Carmen McRae
- 1968: Genesis (amerykański zespół, nie związany z brytyjską grupą Genesis)
- 1969: Ray Charles
- 1979: Lydia Lunch
- 1981: Elvis Costello & the Attractions (Trust)
- 1982: Associates
- 1983: Swans Way
- 1983: Jacques Calonne (Ténor Mondain) (Sombre Dimanche, tekst przypisywany László Jávor, choć prawdopodobnie oparty na wersji Jean Marèze and François-Eugène Gonda)
- 1984: Peter Wolf
- 1986: Christian Death
- 1988: Serge Gainsbourg (Le Zénith de Gainsbourg)
- 1991: The Singing Loins (album Songs For The Organ)
- 1991: Sarah McLachlan (Rarities, B-Sides and Other Stuff)
- 1992: Diamanda Galás (album The Singer)
- 1992: Sinéad O'Connor (Am I Not Your Girl?)
- 1995: Gitane Demone
- 1996: Mystic (ścieżka dźwiękowa The Funeral)
- 1998: Marianne Faithfull
- 1999: The Smithereens (album God Save the Smithereens)
- 1999: Björk
- 1999: Heather Nova (singel Gloomy Sunday, album South z 2001 r.)
- 2000: Kronos Quartet
- 2000: Sarah Brightman
- 2002: Iva Bittová (album "j.h."(Jako host))
- 2003: Emilie Autumn
- 2003: Edvin Marton
- 2003: Hot Jazz Band
- 2004: Branford Marsalis (Eternal)
- 2004: MC Sniper (MC 스나이퍼) (album Be In Deep Grief, wersja hip-hop, tekst w języku koreańskim)
- 2005: Jaurim
- 2005: Eminemmylou z udziałem Legs MC (wersja rap)
- 2006: Angéla Póka z udziałem Anity Hornai (wykonanie na żywo, program Megasztár, Węgry)
- 2006: Tsukimono (w serwisie Famousfor15mb.com)
- 2006: Red Sky Mourning
- 2006: Lucía Jiménez (ścieżka dźwiękowa The Kovak Box)
- 2006: Zaorany kytky
- 2007: Candie Payne
- Loreena McKennitt
- Marc Almond
- Ricky Nelson
- Mickey Baker
- Artie Shaw
- Anton Lavey (z kompilacji htmpl productions & pcl link dump - christianity vs satanism)
- Rob Coffinshaker (na koncertowej, debiutanckiej płycie Live At The Cemetery[1])
- Portishead
- Matt Elliott
Fakty[edytuj]
- Marilyn Manson - Istniała plotka o zapowiedzianej wersji na nadchodzący w czerwcu 2007 r. album Eat Me, Drink Me. Plotka nie potwierdziła się.
- The Dead Milkmen - Zespół nie nagrał wersji utworu, a jedynie zacytował fragment tekstu w utworze z 1987 r. (Theme From) Blood Orgy of the Atomic Fern.
- Emilie Autumn - Artystka odniosła się do piosenki w utworze The Art of Suicide (tłumaczenie: sztuka samobójstwa).
