Billie Holiday

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Billie Holiday
Billie Holiday, marzec 1949; fotografia Carla Van Vechtena, 1934
Billie Holiday, marzec 1949; fotografia Carla Van Vechtena, 1934
Data i miejsce urodzenia 7 kwietnia 1915
w Filadelfii
Data i miejsce śmierci 17 lipca 1959 roku
w Nowym Jorku
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Billie Holiday, właściwie Elinore Harris[1] (ur. 7 kwietnia 1915 w Filadelfii, zm. 17 lipca 1959 w Nowym Jorku) – amerykańska śpiewaczka jazzowa; przedstawicielka "miejskiej", swingowej odmiany wokalistyki jazzowej. Przez Lestera Younga, lojalnego przyjaciela i partnera muzycznego, nazywana także Lady Day. Utwory, do których napisała teksty – m.in. "God Bless the Child", "Don't Explain" i "Lady Sings the Blues" – na przestrzeni lat stały się jazzowymi klasykami.

Kiedy się urodziła, jej matka, Sadie Fagan, miała 13 lat, a ojciec, Clarence Holiday[2] – 15[3]. W wieku 10 lat wyznała, że została zgwałcona. W 1926 dostała się do katolickiego domu poprawczego, z którego później uciekła[3]. Po przeprowadzce wraz z matką do Nowego Jorku, dostała pracę jako wokalistka w jednym z klubów Harlemu, co spowodowało, że zaczęła poświęcać muzyce coraz więcej uwagi.
W 1933 została dostrzeżona przez Johna Hammonda, który pomógł jej w nagraniu pierwszych utworów[3]. Od 1935 współpracowała z grupą Teddy'ego Wilsona, w 1937 została wokalistką big bandu Counta Basiego, a w 1938 dołączyła do grupy Artiego Shawa. W międzyczasie śpiewała też u boku takich artystów jak: Ben Webster, Johnny Hodges, Bunny Berigan, Roy Eldridge i Lester Young[3].

W roku 1943 została wybrana w ankiecie magazynu Esquire "najlepszą wokalistką", przed Mildred Bailey i Ellą Fitzgerald.

Uzależnienie od alkoholu i narkotyków stały się przyczyną narastających kłopotów zdrowotnych. Była również kilkakrotnie aresztowana za posiadanie narkotyków, a wyrok za ich zażywanie łączył się także z odebraniem pozwolenia na występy na żywo[3]. W maju 1958 roku trafiła do szpitala z powodu dolegliwości serca i marskości wątroby, która stała się również przyczyną jej śmierci 17 lipca 1959[3].

Była osobą biseksualną[4][5][6].

Billie Holiday nagrała ponad 350 płyt, w tym około 70 z Teddym Wilsonem i Lesterm Youngiem[7]. Spopularyzowała pieśń Strange Fruit, protest przeciwko dyskryminacji rasowej mówiący o linczu dokonanym na Afroamerykaninie[7].

W 2000 Billie Holiday została wprowadzona do Rock and Roll Hall of Fame[8].

Przypisy

  1. Częstokroć prawdziwe nazwisko Holiday podawane jest błędnie jako Eleanora Gough, Eleanora Fagan Gough, Eleanora Gough McKay czy Eleanora Gough Harris. Por. Internet Accuracy Project (ang.). [dostęp 28 stycznia 2010].
  2. Clarence Holiday był przybranym ojcem, prawdziwym, wg metryki urodzenia, był Frank DeViese. Por. Internet Accuracy Project (ang.). [dostęp 28 stycznia 2010].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Miguel del Arco, Olga Caporal: Magiczny świat jazzu. 2. Ballady jazzowe – muzyka przy świetle księżyca. Kraków: Marketing Room Poland, 2009, s. 27-32. ISBN 978-83-61923-02-2.
  4. Billie Holiday & Louis McKay w serwisie panachereport.com, dostęp 2009-09-01
  5. Farah Griffin Lady or the Tramp. The Billie Holiday Myth in a Different Light w serwisie sas.upenn.edu, dostęp 2009-09-01
  6. Billie Holiday w bazie Notable Names Database (ang.)
  7. 7,0 7,1 Joachim Ernst Berendt: Wszystko o jazzie. Od Nowego Orleanu do jazz-rocka. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1991, s. 411. ISBN 83-224-0411-5.
  8. Rock 'n' Roll Hall of Fame Inductees 1986 – 2010 (ang.). digitaldreamdoor.nutsie.com. [dostęp 2010-05-01].