Gmach Główny Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Gmach Główny Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Obiekt zabytkowy nr rej. A-103 z 18 września 1961
Gmach Główny Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie (dawniej budynek Fundacji Aleksandra Lubomirskiego)
Gmach Główny Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie (dawniej budynek Fundacji Aleksandra Lubomirskiego)
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Adres ul. Rakowicka 27
Ukończenie budowy 1893
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Gmach Główny Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Gmach Główny Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gmach Główny Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Gmach Główny Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Ziemia 50°04′06,31″N 19°57′13,68″E/50,068419 19,953800Na mapach: 50°04′06,31″N 19°57′13,68″E/50,068419 19,953800
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Gmach Główny - ujęcie z drugiej strony
Dozorcówka (obecnie budynek ochrony)
Księżówka (obecnie budynek administracji)
Gmach Główny od tyłu (widok na dawny basen kryty dla wychowanków Fundacji)
Gmach Główny - widok od ulicy Lubomirskiego

Gmach Główny Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie – budynek pochodzący z końca XIX wieku (1893 rok), który początkowo pełnił rolę Schroniska dla Chłopców Księcia Aleksandra Lubomirskiego (funkcjonowało w latach 1893-1950). Schronisko miało przyjmować chłopców religii katolickiej z całej Galicji. Pierwotnie schronisko było przeznaczone na 120 osób, ale w wyniku dużego zapotrzebowania zwiększono je na 160 osób. W czasie I wojny światowej i tuż po niej w budynku funkcjonował szpital. W czasie II wojny światowej w budynku stacjonowały wojska niemieckie. Od 1952 roku właścicielem gmachu jest Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, a budynek pełni funkcję gmachu reprezentacyjnego (tzw. budynek główny Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie).

Kompleks zabytkowy[edytuj | edytuj kod]

W skład zabytkowych budynków położonych przy ulicy Rakowickiej 27 wchodzi:

  • Gmach Główny
    • wraz z kaplicą (obecnie aula uniwersytecka, zwana również "starą aulą")
    • wraz z jednym z pierwszych krytych basenów w Polsce (obecnie sala senacka)
  • Księżówka (obecnie siedziba Działu Promocji)
  • Domek ogrodnika (siedziba sekretariatu głównego uczelni, wartowni i Fundacji Uniwersytetu Ekonomicznego)
  • Stróżówka (obecnie siedziba m.in. Biura Programów Zagranicznych)

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zalążki (1880-1893)

  • 14 września 1880 roku 78-letni mieszkający w Paryżu bezdzietny książę Aleksander Ignacy Lubomirski zrobił dwumilionowy zapis na dobroczynne cele w Krakowie.
  • 31 sierpnia 1885 roku książę Aleksander Lubomirski podpisał akt fundacyjny, mocą którego suma 2 ml franków (równowartość ponad 982 tys. zł) została przekazana na "urządzenie i utrzymanie schroniska dla chłopców opuszczonych lub złego prowadzenia się".
  • W grudniu 1886 roku zakupiono kilkuhektarowy grunt wojskowy pod budowę schroniska.
  • W lipcu 1987 roku ogłoszono konkurs na projekt budowli.
  • W marcu 1888 roku wyłoniono zwycięski projekt Tadeusza Stryjeńskiego i Władysława Ekielskiego
  • Wiosną 1891 roku przystąpiono do prac budowlanych
  • W październiku 1891 roku wmurowano kamień węgielny.

Schronisko 1893-1914

  • 4 listopada 1893 roku nastąpiło uroczyste otwarcie
  • jesienią 1893 roku schronisko przyjęło pierwszych wychowanków
  • Od 1911 roku schronisko prowadzone było przez Salezjanów

Szpital (1914-1925)

  • W 1914 roku schronisko zostało przekształcone na szpital dla zakaźnie chorych.
  • W roku 1918 budynki zostały przeznaczone na polski szpital wojskowy.

Schronisko Salezjanów dla Chłopców (1925-1939)

  • W październiku 1925 roku ponownie otworzono zakład dla chłopców prowadzony przez Salezjanów.

Obiekt wojskowy (1939-1946)

  • 7 września 1939 roku gmach przeznaczony został na cele wojskowe dla wojsk niemieckich
  • W 1945 roku zakład przekształcono na obóz repatriacyjny dla żołnierzy państw zachodnioeuropejskich, następnie zmieniono na szpital wojskowy Armii Czerwonej.

Schronisko (1946-1950)

  • We wrześniu 1946 roku Fundacja ponownie uruchomiła schronisko.
  • W roku 1950 zlikwidowano schronisko, a w 1952 roku zlikwidowano Fundację

Obiekt akademicki (od 1950 roku)

  • W 1950 roku w budynku dom akademicki dla studentów Akademii Medycznej
  • 24 kwietnia 1952 roku gmach główny oraz budynki na ulicy Rakowickiej 27 przekazano ich dzisiejszemu użytkownikowi Uniwersytetowi Ekonomicznemu w Krakowie (wtedy Wyższej Szkole Ekonomicznej w Krakowie).
  • W 1952 roku nastąpiło przeniesienie siedziby Uczelni do gmachu Fundacji Lubomirskich przy ul. Rakowickiej 27 (wcześniejszymi siedzibami były: 1924-1927 budynek przy ulicy Kapucyńskiej 2, 1927-1952 budynek przy ulicy Sienkiewicza 4)
  • Ostatnio w gmachu przeprowadzone zostały prace remontowo-konserwatorskie finansowane ze środków Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytków Krakowa, który przywróciły budynkowi jego dawną świetność

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]