Goffer
| Goffer | |
| Geomys bursarius[1] | |
| (Shaw, 1800) | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ssaki |
| Podgromada | ssaki żyworodne |
| Infragromada | łożyskowce |
| Rząd | gryzonie |
| Rodzina | gofferowate |
| Rodzaj | Geomys |
| Gatunek | goffer |
| Podgatunki | |
|
zobacz opis w tekście |
|
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 |
|
| Zasięg występowania | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Goffer (Geomys bursarius) – gatunek gryzonia z rodziny gofferowatych.
Spis treści |
Występowanie i biotop [edytuj]
Goffer występuje na zachód od rzeki Missisipi w Górach Skalistych i na północ od północno-wschodniego Teksasu i Meksyku poprzez Wielkie Równiny do południowo-centralnej Manitoby w Kanadzie[3]. Zamieszkuje głębokie, piaszczyste gleby, gdzie warstwa uprawna wynosi 20 cm lub więcej[4][3]. Zazwyczaj unika terenów o gliniastej glebie[4]. Spotkać go można na obrzeżach lasów lub terenach zamieszkanych przez człowieka (trawniki, cmentarze, pola golfowe)[2].
Charakterystyka ogólna [edytuj]
| Podstawowe dane (samce nieco większe od samic) |
|
|---|---|
| Długość ciała | 187-357 mm |
| Długość ogona | 51-107 mm |
| Masa ciała | 300-450 g |
| Dojrzałość płciowa | około roku |
| Ciąża | 51 dni |
| Liczba młodych w miocie |
1-6 (średnio 4)[5] |
| Długość życia | około 2 lat |
Wygląd [edytuj]
Średniej wielkości gryzoń. Futro o krótkich, gęstych i błyszczących włosach[5]. Ubarwienie waha się od koloru jasnobrązowego do czarnego, spód ciała nieco jaśniejszy[3][6]. Czaszka goffera jest wzmocniona i posiada silne mięśnie szczęki. Duże siekacze koloru żółto-pomarańczowego. Oczy i uszy są małe. Ogon jest długi, prawie pozbawiony owłosienia. Na przednich łapach długie, silnie zakrzywione pazury[6]. Samica ma trzy pary sutków.
Tryb życia [edytuj]
Gryzonie te prowadzą samotny i nocny tryb życia. Budują podziemne schronienia o średnicy 6 cm na głębokości około 14 cm (czasami: odpowiednio 10 i 67,5 cm)[4]. Schronienie jest stosunkowo płytkie w okresie letnim, natomiast zimą jest nieco głębsze[3]. Tunele mogą liczyć do 100 m długości. Rzadko wychodzi na powierzchnię i o jego obecności świadczą wykopane kopce o średnicy 45 cm i wysokości 8 cm[4]. Typowe gniazdo zawiera liczne komory, toaletę i przechowalnię żywności[4]. Samce goffera są terytorialne. Opuszczają swoje gniazda wczesną wiosną. Terytoria samców są zwykle większe niż u samic[3]. Na pożywienie goffera składają się podziemne bulwy i korzenie. Rzadko piją wodę.
Rozród [edytuj]
Okres rozrodczy u goffera przypada na okres od lutego do kwietnia. Po ciąży trwającej 51 dni samica rodzi 1-6 młodych. Nowo urodzone goffery są nagie, różowe i pomarszczone, oczy i uszy są zamknięte. Okres laktacji trwa około 5 tygodni. Po tym czasie młode są odstawiane od sutek[5], lecz przebywają jeszcze z matką około 3 tygodni. Dojrzałość płciową uzyskują po osiągnięciu jednego roku.
Podgatunki [edytuj]
Wyróżnia się dziesięć podgatunków[7] lecz ich pozycja taksonomiczna jest wciąż dyskutowana[2]:
- G. bursarius bursarius Shaw, 1800
- G. bursarius illinoensis Komarek & Spencer, 1931
- G. bursarius industrius Villa & Hall, 1947
- G. bursarius jugossicularis Hooper, 1940
- G. bursarius lutescens Merriam, 1890
- G. bursarius major Davis, 1940
- G. bursarius majusculus Swenk, 1939
- G. bursarius missouriensis McLaughlin, 1958
- G. bursarius ozarkensis Elrod, Zimmerman, Sudman, & Heidt, 2000
- G. bursarius wisconsinensis Jackson, 1957
Znaczenie [edytuj]
Na goffera polują węże i łasice, które potrafią przecisnąć się przez podziemne korytarze, oraz zwierzęta, które potrafią kopać w ziemi: kojoty, borsuki i lisy. Czasami też padają ofiarą ptaków drapieżnych i sów[5]. Przez ludzi gryzonie te są traktowane jako szkodniki w rolnictwie. Niszczą również trawniki i pola golfowe. Kontrolę populacji prowadzi się poprzez odłów i podkładanie zatrutego ziarna[4].
Zagrożenie i ochrona [edytuj]
W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii niższego ryzyka LC[2]. Obecnie nie ma żadnych zagrożeń dla populacji tego gatunku.
Przypisy
- ↑ Geomys bursarius w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Geomys bursarius. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 K. Teeter: Geomys bursarius plains pocket gopher (ang.). Animal Diversity Web. [dostęp 23 marca 2009].
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Plains Pocket Gopher (ang.). The Mammal of Texas – Online Edition. [dostęp 23 marca 2009].
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Plains Pocket Gopher Geomys bursarius (Shaw) (ang.). KSR Library and Data Center (Mammals of Kansas). [dostęp 22 marca 2009].
- ↑ 6,0 6,1 Geomys bursarius (ang.). Smithsonian Institute National Museum of Natural History NMNH. [dostęp 23 marca 2009].
- ↑ Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Geomys bursarius. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 23 marca 2009]
Bibliografia [edytuj]
- Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
