Grzybówka cytrynowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Grzybówka cytrynowa
Mycena epipterygia a1.JPG
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina grzybówkowate
Rodzaj grzybówka
Gatunek grzybówka cytrynowa
Nazwa systematyczna
Mycena epipterygia (Scop.) Gray
Nat. Arr. Brit. Pl. 1: 619 (Londyn, 1821)
Mapa zasięgu
Mapa zasięgu w Europie
Mapa zasięgu w Europie
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
2011-12-03 Mycena epipterygia (Scop.) Gray 187428.jpg
Mycena epipterygia G3.jpg

Grzybówka cytrynowa (Mycena epipterygia (Scop.) Gray) – gatunek grzybów należący do rodziny grzybówkowatych (Mycenaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Mycena, Mycenaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Gatunek Mycena epipterygia został zdiagnozowany taksonomicznie (jako Agaricus epipterygius) przez Joannesa Scopoliego w drugim tomie "Flora carniolica" z 1760. Do rodzaju Mycena został przeniesiony przez Samuela Graya w "Natural Arrangement of British Plants" z 1821. Synonimy łacińskie[2]:

  • Agaricus citrinellus Pers. 1800
  • Agaricus citrinellus var. candidus Weinm. 1836
  • Agaricus epipterygius Scop. 1772
  • Agaricus epipterygius Scop. 1772 (var. epipterygius
  • Agaricus epipterygius var. nutans (Sowerby) Pers. 1801
  • Agaricus flavipes Sibth. 1794
  • Agaricus nutans Sowerby 1797
  • Agaricus plicatocrenatus Fr. 1863
  • Mycena citrinella (Pers.) P. Kumm. 1871
  • Mycena citrinella var. candida (Weinm.) Gillet 1876
  • Mycena epipterygia var. badiceps M. Lange [as 'bodiceps'] 1955
  • Mycena epipterygia var. candida (Weinm.) Bon & P. Roux (in Bon & Ballara (997
  • Mycena epipterygia var. lignicola A.H. Sm. 1947
  • Mycena epipterygia var. rubescens L. Remy 1965
  • Mycena epipterygia var. splendidipes (Peck) Maas Geest. 1989
  • Mycena epipterygia var. viscosa (Secr. ex Maire) Ricken 1915
  • Mycena epipterygia ß nutans (Sowerby) Gray 1821
  • Mycena flavipes (Sibth.) Gray 182)
  • Mycena plicatocrenata (Fr.) Gillet 1876
  • Mycena splendidipes Peck 1914
  • Mycena viscosa Secr. ex Maire 1910
  • Prunulus epipterygius (Scop.) Murrill 1916
  • Prunulus splendidipes (Peck) Murrill 1916

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten wcześniej miał nazwy: bedłka cytrynowa, bedłka skrzydlasta, grzybówka skrzydlasta[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 1–2,5 cm, początkowo dzwonkowaty, później dzwonkowato-łukowaty i zazwyczaj z płaskim garbem[4]. Kolor żółto-zielonkawy, żółto-brązowy lub szaro-żółtawy, u dojrzałych owocników czasami pokryty brązowymi plamkami, higrofaniczny – w stanie suchym białawy. Pokryty lepką, gumowatą i łatwo oddzielającą się skórką[5]

Hymenofor

Blaszkowy, blaszki białawe lub szarawe, niekiedy z brązowawymi plamkami, szeroko przyrośnięte lub zbiegające na trzon, o regularnej tramie. Ostrza blaszek galaretowate i łatwo oddzielające się[5].

Trzon

Wysokość 3-8 cm, grubość 1-3 mm, walcowaty, wewnątrz pusty, gładki, śliski, barwy żółtawej lub zielono-żółtawej. Podobnie jak kapelusz pokryty jest śliską i łatwo dająca się oddzielić skórką[4].

Miąższ

Cienki, biały, o zapachu i smaku stęchłym, ziemistym lub mącznym[4].

Zarodniki

Elipsoidalne, o wymiarach 8–10 (do 12) × 4–5,5 (do 7) μm i gładkiej powierzchni, bez pory rostkowej. Wysyp zarodników biały, amyloidalny[5].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof rozwijający się w lasach iglastych i liściastych, na ziemi lub drewnie. Owocnikowanie trwa od sierpnia do listopada[4]. W Polsce gatunek pospolity. Często rośnie wśród mchów[6].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  3. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. 5,0 5,1 5,2 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. Warszawa: 2006, s. 198, 206. ISBN 8374045132.
  6. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.