Heurystyka (logika)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Heurystyka (gr. εὑρίσκω (heuriskō) – znajduję) – w języku logiki umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdowania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez. Na podstawie istniejącej wiedzy stawia się hipotezy, których nie trzeba udowadniać.

Geneza, znaczenie oraz zastosowanie pojęcia heurystyka[edytuj | edytuj kod]

Wywodzące się z języka greckiego, najczęściej kojarzone ze słynnym okrzykiem Archimedesa, pojęcie heurystyka (gr. εὕρηκα (heurēka) – znalazłem) związane jest z filozofią, logiką, pedagogiką, psychologią, sztuczną inteligencją, teorią informacji oraz metodami przeszukiwania i oceny jakości interfejsów zasobów informacyjnych w Internecie.

W szerokim ujęciu heurystyka jest nazwą dziedziny wiedzy, której cel stanowi poszukiwanie i badanie optymalnych metod oraz reguł odnajdywania odpowiedzi na stawiane zapytania lub problemy.

Wielka encyklopedia PWN heurystykę definiuje jako umiejętność wykrywania nowych faktów i związków między faktami, zwłaszcza czynność formułowania hipotez. Zgodnie z Wielką Encyklopedią Multimedialną heurystyka to sztuka wykrywania nowych faktów oraz związków występujących pomiędzy nimi, prowadząca do odkrywania nowych prawd i stawiania hipotez.

Zdaniem Anety Firlej-Buzon najszerszą definicję podaje Encyklopedia Katolicka: to teoria metod rozwiązywania zagadnień, wiedza dotycząca sposobu dokonywania odkryć naukowych (stawiania hipotez i konstrukcji nowych teorii), podająca przepisy normujące twórczość naukową; umiejętność stosowania reguł (reguły efektywnego postępowania) sterująca procesami myślowymi, dzięki którym człowiek generuje pomysły rozwiązania nowych problemów; najczęściej występuje jako ars inveniendi – sztuka odkrywania rozwiązań pojedynczych zadań, dziś stosowana w logice, pedagogice. Mnogość i różnorodność dyscyplin, które wykorzystują heurystykę sprawia, że nie istnieje jedno arbitralne określenie przedstawionego pojęcia.

Podstawowe własności heurystyki[edytuj | edytuj kod]

  • odkrywanie i tworzenie nowych rzeczy i zjawisk,
  • rozwiązywanie problemów w sposób twórczy,
  • wspieranie procesu tworzenia oraz rozwój cech z tym związanych,
  • wykrywanie powiązań między faktami,
  • samodzielne dochodzenie do prawdy, tworzenie hipotez,
  • brak gwarancji uzyskania najlepszego rozwiązania.

Oprócz rzeczownika heurystyka często wykorzystywany jest również przymiotnik heurystyczny, który charakteryzuje proces jako postępowanie badawcze, odkrywcze, wspomagające, uzupełniające, doskonalące czy rozwijające wiedzę zdobytą w określonym zakresie.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]