Języki australijskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Australijskie rodziny językowe:

     nyulnyulańskie

     bunubańskie

     worrorrańskie

     dżarrakańskie

     dżamindżungańskie

     Daly

     laragiya

     tiwi

     limilngańskie

     umbugarla

     giimbijuckie

     jiwajdżajskie

     gunwinyguskie

     Zachodniej Barkly oraz niektóre tankickie i pama-njungaskie

     pama-njungaskie oraz niektóre tankickie

Języki australijskiemakrofyla językowa, języki Aborygenów australijskich (około 40 tysięcy mówiących), których liczba zmniejsza się ze względu na asymilację. W ich skład wchodzi kilka rodzin językowych i języki izolowane. Zwyczajowo nie wlicza się do nich języków tasmańskich. Związki między poszczególnymi językami nie są do końca jasne, choć w ostatnich dziesięcioleciach dokonano już znaczącego postępu w ich badaniu. Żaden z tych języków nie posiada własnego piśmiennictwa.

Pod koniec XVIII wieku istniało 350-750 różnych aborygeńskich społeczności i podobna liczba języków czy dialektów. Na początku XXI w. pozostało mniej niż 200, a wszystkie, z wyjątkiem ok. 20, są wysoce zagrożone.

Dzieci uczą się tylko 10% z przetrwałych, zwykle używanych w najbardziej izolowanych terenach. Na przykład, z pięciu najmniej zagrożonych zachodnioaustralijskich, cztery należą do grupy ngaanjatdżarra, używanej na Pustyni Środkowej i Wielkiej Pustyni Wiktorii. Dwujęzyczna edukacja jest praktykowana z sukcesami w niektórych społecznościach, np. niedawno niedaleko Alice Springs biali nauczyciele byli zobowiązani do nauczenia się miejscowego języka, a aborygeńscy rodzice narzekali, że ich dzieci nie uczono w szkole angielskiego. Parę najbardziej liczebnych języków aborygeńskich, takich jak warlpiri i tiwi, ma około 3 tysiące użytkowników.

Aborygeni tasmańscy zostali niemal zmieceni w początkowym okresie kolonialnym, a ich języki wymarły, zanim większość została udokumentowana. Żyli na swej wyspie, oddzieleni od stałego lądu od końca epoki lodowcowej i – jak się wydaje – nie mieli z nim kontaktu przez 10 tys. lat. Wiadomo o nich zbyt mało, aby można było je zaklasyfikować, choć wydają się mieć pewne fonologiczne podobieństwa z australijskimi.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]