Języki austronezyjskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zasięg geograficzny języków austronezyjskich

Języki austronezyjskierodzina języków, którymi posługuje się ok. 250 mln rdzennych mieszkańców wysp Oceanii i Azji Południowo-Wschodniej.

Klasyfikacja języków austronezyjskich[edytuj | edytuj kod]

Według aktualnie obowiązującej klasyfikacji, języki austronezyjskie dzielą się na następujące grupy:

  • atajalskie
  • bunuńskie
  • wschodnio-tajwańskie (wschodnio-formozańskie)
centralne
północne
południowo-zachodnie
formozańskie (paiwańskie)
  • północno-zachodnie tajwańskie (północno-zachodnie formozańskie)
  • paiwańskie
  • puyuma
  • rukai
  • tsou
  • niesklasyfikowane
  • języki Zachodnich Równin (Western Plains)
centralne

Języki należące do wszystkich powyższych grup, z wyjątkiem malajsko-polinezyjskich, używane są jedynie na Tajwanie. Z tego względu często określa się je zbiorczą nazwą języki tajwańskie, chociaż są one między sobą bardziej zróżnicowane, niż ponad tysiąc języków należących do grupy malajsko-polinezyjskiej, używanych na ogromnych obszarach Oceanu Spokojnego i Indyjskiego. To większe zróżnicowanie wśród języków tajwańskich niż pomiędzy resztą języków austronezyjskich sugeruje pochodzenie całej rodziny języków właśnie z Tajwanu.

Porównanie słownictwa[edytuj | edytuj kod]

Tabelka porównująca 12 popularnych słów 14 języków austronezyjskich (11 z Filipin, 2 z Indonezji, 1 z Hawajów).

  jeden dwa trzy cztery osoba dom pies kokos dzień nowy my co ogień
tagalog isa dalawa tatlo apat tao bahay aso niyog araw bago tayo ano
bikol saro duwa tulo apat tawo harong ayam niyog aldaw ba-go kita ano
cebuański usa duha tulo upat tawo balay iro lubi adlaw bag-o kita unsa
warajski usa duha tulo upat tawo balay ayam lubi adlaw bag-o kita ano
tausug hambuuk duwa tu upat tau bay iru' niyug adlaw ba-gu kitaniyu unu
kinaray-a sara darwa tatlo apat taho balay ayam niyog adlaw bag-o kita, taten ano
pampango metung adwa atlu apat tau bale asu ngungut aldo bayu ikatamu nanu
pangasino sakey duara talora apatira too abong aso niyog agew balo sikatayo anto
iloko maysa dua tallo uppat tao balay aso niog aldaw baro datayo ania
ivatan asa dadowa tatdo apat tao vahay chito niyoy araw va-yo yaten ango
ibanag tadday dua tallu appa' tolay balay kitu niuk aggaw bagu sittam anni
gaddang antet addwa tallo appat tolay balay atu ayog aw bawu ikkanetem sanenay
tboli sotu lewu tlu fat tau gunu ohu lefo kdaw lomi tekuy tedu
indonezyjski satu dua tiga empat orang rumah/balai anjing kelapa/nyiur hari baru kita apa/anu api
jawajski siji loro telu papat wong omah/bale asu klopo dino anyar kito opo/anu api
hawajski 'ekahi 'elua 'ekolu 'ehā kanaka hale 'īlio niu ao hou kākou aha ahi

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Majewicz, Alfred F., Języki świata i ich klasyfikowanie, PWN, Warszawa, 1989, ISBN 83-01-08163-5 (starsza klasyfikacja języków austronezyjskich)
  • Fay Wouk and Malcolm Ross (ed.), The history and typology of western Austronesian voice systems. Australian National University, 2002.
  • Ewa Zajdler: Niechińskie języki Tajwanu. Warszawa: Dialog, 2000 ISBN 83-88238-44-2.

Przypisy

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]