Jerzy Olczak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Jerzy Feliks Olczak (ur. 31 lipca 1929 w Bydgoszczy, zm. 11 maja 2007) – polski archeolog, badacz dziejów szkła i twórczości szklarskiej, specjalista w dziedzinie osadnictwa średniowiecznego.

W 1955 ukończył studia z historii kultury materialnej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Do 1979 roku był wykładowcą na tej uczelni. Od końca lat 70. aż do roku 2007 wykładał na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W latach 1979-1981 dyrektor Instytutu Archeologii i Etnografii UMK.

Autor ponad 160 prac, w tym 12 książek. Redaktor naczelny czasopism: „Archeologia Historica Polona” oraz „Acta Universitatis Nicolai Copernici – seria archeologia”.
Od 30 czerwca 1999 r. profesor zwyczajny.

Zapoczątkował w polskiej archeologii studia nad szkłem wykopaliskowym w oparciu o metody laboratoryjne, głównie fizyko-chemiczne i zainicjował prace badawcze nad średniowiecznym i nowożytnym hutnictwem szkła. Opracował metodę poszukiwań hut szkła, za pomocą której przebadano jedną trzecią obszaru Polski i zinwentaryzowano kilkaset stanowisk hutniczych. Sformulowal teze, że szkło wytwarzano już w początkach epoki brązu. Współpracował z ośrodkami badawczymi w Czechosłowacji, Bułgarii, Rosji i Niemiec. Był członkiem Towarzystwa Naukowego w Toruniu, Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Komisji Archeologicznej Polskiej Akademii Nauk i Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich. Otrzymał wiele nagród i odznaczeń, m.in. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi, Złota Odznakę Związku Nauczycielstwa Polskiego.

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Principes de description des verres anciens depuis les temps les plus reculés jusqu'au XIIIe siècle de n.è. : réd. par Maria Dekówna et Jerzy Olczak. Warszawa ; Wydaw. DiG, 2002.
  • Średniowieczne szkła witrażowe z klasztoru benedyktyńskiego w Lubiniu (woj. Leszno). Poznań : Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 1998.
  • Produkcja szkła w rzymskim i wczesnobizantyjskim Novae w świetle źródeł archeologicznych. Toruń : Wydawnictwo UMK, 1998.
  • Wyroby ze szkła w nowozytnych warstwach kulturowych. Toruń : Wydawnictwo Uniwersytetu Mikałaja Kopernika, 1997.
  • Krąg kamienny z okresu rzymskiego (?) w Janiewicach, województwo słupskie. Szczecin : Muzeum Narodowe, 1995.
  • Źródła archeologiczne do studiów nad zasiedleniem Pomorza Środkowego w późnym średniowieczu (od około połowy XIII-XV wieku). Toruń : Wydaw. UMK, 1994.
  • Formy osadnictwa na Pojezierzu Zachodniopomorskim we wczesnym średniowieczu. Toruń : Wydaw. UMK, 1991.
  • Grodzisko kultury łużyckiej w Gałęzinowie, województwo słupskie. Koszalin : Muzeum Okręgowe, 1984. Piec szklarski. Poznań : Wydaw. Naukowe UAM, 1978.
  • Lampy szklane- Poznań: Wydaw. Naukowe UAM, 1978
  • Niektóre aspekty badań grodzisk stozkowatych na Pomorzu Środkowym. Koszalin : Muzeum Okregowe, 1974.
  • Niektóre zagadnienia dotyczące wczesnośredniowiecznego szklarstwa wrocławskiego. Wrocław : Zakład Narod. im. Ossolińskich, 1973.
  • Bemerkungen zur Technologie der Glasproduktion in Polen im frühen Mittelater. Potsdam 1971.
  • Zagadnienie pochodzenia wytwórczości szklarskiej na ziemiach polskich we wczesnym średniowieczu. Wrocław : Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1970.
  • Wytwórczość szklarska na terenie Polski we wczesnym średniowieczu. Wrocław : Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydaw. PAN, 1968.
  • Zródła archeologiczne do studiów nad wczesnośredniowieczym osadnictwem grodowym na terenie województwa koszalińskiego. 4 tomy. Poznań 1966-1971.
  • Wyniki analiz spektograficznych niektórych wczesnośredniowiecznych zabytków szklanych z terenów Pomorza Zachodniego. Szczecin : Muzeum Pomorza Zachodniego, 1959.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Pracownicy nauki i dydaktyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 1945-1994. Materiały do biografii (pod redakcją Sławomira Kalembki), Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 1995