John Updike

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
John Updike
John Updike with Bushes.jpg
John Updike (z lewej) otrzymuje National Medal of Arts z rąk prezydenta George'a H. W. Busha
Data i miejsce urodzenia 18 marca 1932
Reading
Data i miejsce śmierci 27 stycznia 2009
Beverly Farms (Massachusetts)
Narodowość amerykańska
Dziedzina sztuki literatura
Ważne dzieła cykl Królik
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

John Hoyer Updike (ur. 18 marca 1932 w Reading, zm. 27 stycznia 2009 w Beverly Farms, Massachusetts) – amerykański pisarz, autor powieści, poezji i opowiadań. Odznaczony Narodowym Medalem Sztuki.

Tematem jego książek było zazwyczaj życie przedstawicieli amerykańskiej protestanckiej klasy średniej z małego miasteczka. W swoich tekstach często zajmował się seksem, wiarą, śmiercią i ich wzajemnymi powiązaniami.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Updike urodził się w Reading w stanie Pensylwania, był jedynakiem. Jego ojciec uczył matematyki w liceum. Do wieku 13 lat pisarz mieszkał w miasteczku Shillington, potem na farmie odległej o kilkanaście kilometrów. W dzieciństwie cierpiał na łuszczycę i jąkanie. Matka zachęcała go do pisania.

John Updike

Studiował anglistykę na Harvard University, którą ukończył w 1954 z wyróżnieniem, a następnie został stałym współpracownikiem New Yorkera. W 1957 opuścił Manhattan i przeniósł się do Ipswich w stanie Massachusetts. W 1959 opublikował zbiór opowiadań The Same Door.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Najbardziej znane dzieła Updike'a to seria o Króliku (Uciekaj, Króliku; Przypomnij się, Króliku; Jesteś bogaty, Króliku; Królik odpoczywa i Rabbit, Remembered). Jesteś bogaty, Króliku i Królik odpoczywa zostały uhonorowane nagrodą Pulitzera. Tytułowy bohater to Harry "Rabbit" Angstrom, przeciętny Amerykanin, którego życie obserwujemy na przestrzeni kilku dekad na tle zmian w USA.

Updike opublikował 21 powieści, wiele zbiorów opowiadań i poezji, tekstów krytycznych oraz książek dla dzieci. Jest autorem powieści Czarownice z Eastwick (1984), która doczekała się ekranizacji (1987) pod tym samym tytułem (zob. Czarownice z Eastwick). Oprócz nagrody Pulitzera otrzymał on też m.in. nagrody National Book Critics Circle Award (1982 i 1990), PEN/Malamud Award (1988) i PEN/Faulkner Award (2004).

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Powieści z cyklu o Króliku
  • (1960) Uciekaj, Króliku (Rabbit, Run)
  • (1971) Przypomnij się, Króliku (Rabbit Redux)
  • (1981) Jesteś bogaty, Króliku (Rabbit Is Rich)
  • (1990) Królik odpoczywa (Rabbit At Rest)
  • (2001) Rabbit Remembered (patrz: Miłosne kawałki)
Powieści z cyklu o Bechu
  • (1970) Bech, a Book
  • (1982) Bech Is Back
  • (1998) Bech at Bay
Powieści z cyklu o Buchananie
  • (1974) Buchanan Dying (sztuka)
  • (1992) Memories of the Ford Administration (powieść)
Powieści z cyklu o Eastwick
Pozostałe powieści
  • (1959) Jarmark domu ubogich (The Poorhouse Fair)
  • (1963) Centaur (The Centaur)
  • (1965) Farma (Of the Farm)
  • (1968) Pary (Couples)
  • (1975) A Month of Sundays
  • (1977) Wyjdź za mnie (Marry Me)
  • (1978) The Coup
  • (1986) Roger's Version
  • (1988) S. (S.)
  • (1994) Brazylia (Brazil)
  • (1996) W krasie lilii (In the Beauty of the Lilies)
  • (1997) Po kres czasu (Toward the End of Time)
  • (2000) Gertruda i Klaudiusz (Gertrude and Claudius)
  • (2002) Szukajcie mego oblicza (Seek My Face)
  • (2004) Miasteczka (Villages)
  • (2006) Terrorysta (Terrorist)

Zbiory opowiadań

  • (1959) The Same Door
  • (1961) A & P
  • (1962) Gołębie pióra (Pigeon Feathers)
  • (1964) Olinger Stories (wybór)
  • (1966) Szkoła muzyczna (The Music School)
  • (1972) Muzea i kobiety oraz inne opowiadania (Museums And Women)
  • (1979) Problems
  • (1979) Too Far To Go (powiązane ze sobą opowiadania o jednej rodzinie)
  • (1987) Trust Me
  • (1994) The Afterlife
  • (2000) The Best American Short Stories of the Century (redaktor)
  • (2001) Miłosne kawałki: dwanaście opowiadań oraz kontynuacja powieści "Uciekaj króliku" (Licks of Love)
  • (2003) The Early Stories: 1953–1975
  • (2009) My Father's Tears and Other Stories
Poezja
  • (1957) Ex-Basketball Player
  • (1958) The Carpentered Hen
  • (1963) Telephone Poles
  • (1969) Midpoint
  • (1969) Dance of the Solids
  • (1977) Tossing and Turning
  • (1985) Facing Nature
  • (1993) Collected Poems 1953–1993
  • (2001) Americana: and Other Poems
Eseje, krytyka, literatura faktu
  • (1965) Assorted Prose
  • (1975) Picked-Up Pieces
  • (1983) Hugging The Shore
  • (1989) Self-Consciousness: Memoirs
  • (1989) Just Looking
  • (1991) Odd Jobs
  • (1996) Golf Dreams: Writings on Golf
  • (1999) More Matter
  • (2005) Still Looking: Essays on American Art
  • (2007) Due Considerations: Essays and Criticism
Wstępy

Ekranizacje[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]