27 stycznia jest 27. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 338 (w latach przestępnych 339) dni.
- Imieniny obchodzą: Adalruna, Alruna, Chryzostom, Dacjusz, Datyw, Elwira, Henryk, Jan, Jerzy, Julian, Leander, Lotar, Natalis, Ninomysł, Przemysław, Przybysław, Przybyrad, Rozalia, Teodoryk i Witalian.
- Międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu (ustanowione w 2005 przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
- 1527 – Wojska litewskie odniosły wielkie zwycięstwo w bitwie pod Olszanicą, zabijając 40 tys. Tatarów i uwalniając 80 tys. wziętych w jasyr.
- 1793 – W Kargowej na ziemi lubuskiej polska kompania piechoty obsadziła ratusz i otworzyła ogień do wkraczającego do miasta batalionu pruskiego, przeciwstawiając się zajmowaniu przez Prusaków ziem polskich.
- 1907 – Spłonął ratusz w Karlinie.
- 1918 – Powstało Polskie Towarzystwo Geograficzne.
- 1921 – Polska uznała niepodległość Łotwy.
- 1945 – II wojna światowa:
- Armia Czerwona zajęła obóz Auschwitz-Birkenau oraz miasta: Andrychów, Będzin, Brzeszcze, Bytom, Chełmno, Czeladź, Katowice, Kętrzyn, Mrągowo, Nowy Tomyśl, Oświęcim, Piekary Śląskie, Ryn, Sosnowiec, Świętochłowice, Trzcianka i Zbąszyń.
- Rozpoczęła się bitwa żorska.
- Żołnierze radzieccy dokonali zbrodni w Przyszowicach i Miechowicach na Górnym Śląsku
- 1953 – Ogłoszono wyroki w procesie księży kurii krakowskiej.
- 1957 – Odbyło się pierwsze losowanie Toto-Lotka.
- 1972 – Premiera filmu Perła w koronie.
- 1989:
- 1990 – Rozpoczął się ostatni zjazd PZPR.
- 2003 – TVN rozpoczęła emisję serialu obyczajowego Na Wspólnej.
- 2004 – Rząd Leszka Millera przyjął tzw. Plan Hausnera.
- 2005 – Odbyły się uroczystości upamiętniające 60. rocznicę wyzwolenia przez Armię Czerwoną nazistowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Przybyło 40 delegacji rządowych i głów państw.
- 2008 – Nad Polską przeszedł orkan Paula; zginęła jedna osoba, a kilka zostało rannych.
- 2013 - Premiera filmu dokumentalnego "Katastrofa w przestworzach: Śmierć Prezydenta".
Wydarzenia na świecie [edytuj]
- 98 – Trajan został cesarzem rzymskim.
- 1073 – Wybuch Wezuwiusza.
- 1080 – Miała miejsce nierozstrzygnięta bitwa pod Flarchheim, stoczona między siłami króla niemieckiego Henryka IV Salickiego, wspieranego przez księcia czeskiego Wratysława II, a wojskami księcia Szwabii i antykróla Rudolfa Szwabskiego.
- 1163 – Stefan IV węgierski został koronowany na króla Węgier.
- 1186 – Przyszły cesarz Niemiec Henryk VI Hohenstauf ożenił się w Mediolanie z 12 lat od niego starszą królewną sycylijską Konstancją Sycylijską, córką Rogera II.
- 1302 – Dante Alighieri został skazany na wygnanie z Florencji.
- 1306 – Założono Uniwersytet w Orleanie.
- 1451 – Zakończyła się wojna domowa w Saksonii.
- 1573 – Lagos w Portugalii otrzymało prawa miejskie.
- 1606 – W Londynie rozpoczął się proces ośmiu uczestników zakończonego fiaskiem tzw. spisku prochowego, mającego na celu zamordowanie króla Anglii i Szkocji Jakuba I Stuarta.
- 1763 – Stolicę portugalskiej Brazylii przeniesiono z Salvadoru do Rio de Janeiro.
- 1778 – W Paryżu odbyła się premiera opery Roland Niccola Piccinniego.
- 1785 – Założono Uniwersytet Georgii.
- 1888 – W USA założono National Geographic Society.
- 1906 – W stoczni w Glasgow zwodowano statek pasażerski RMS Empress of Ireland.
- 1908 – Philibert Jacques Melotte odkrył księżyc Jowisza – Pazyfae.
- 1924 – Odbył się pogrzeb Włodzimierza Lenina.
- 1925 – We Florencji podpisano albańsko-grecką umowę graniczną.
- 1926 – W Londynie John Logie Baird zaprezentował swój nowy wynalazek, nazwany telewizorem.
- 1931 – Pierre Laval został premierem Francji.
- 1939 – Dokonano oblotu amerykańskiego myśliwca dalekiego zasięgu Lockheed P-38 Lightning.
- 1943:
- 1944 – Armia Czerwona zlikwidowała trwającą 900 dni niemiecką blokadę Leningradu.
- 1945 – Została odblokowana tzw. Droga Birmańska, łącząca pozycje zajmowane przez wojska alianckie i chińskie.
- 1947 – Premierzy Clement Attlee i Aung San podpisali w Londynie układ, na mocy którego Birma miała uzyskać niepodległość w ciągu następnego roku.
- 1951 – Przeprowadzono pierwszy próbny wybuch jądrowy na Poligonie Nevada.
- 1955:
- Egipski sąd skazał na karę śmierci przez powieszenie dwóch agentów izraelskich (Moshe Marzouk i Shmuel Azar) oraz na kary wieloletniego więzienia pozostałych agentów izraelskich, aresztowanych po nieudanej operacji "Susannah".
- Założone zostały Ariana Afghan Airlines.
- 1959 – Dokonano oblotu amerykańskiego samolotu pasażerskiego Convair 880.
- 1961 – W katastrofie radzieckiej łodzi podwodnej S-80 o napędzie dieslowskim na Morzu Barentsa zginęło 86 osób.
- 1964 – Francja i Chiny nawiązały stosunki dyplomatyczne.
- 1966 – Papież Paweł VI kanonizował Adelajdę z Vilich.
- 1967:
- Podczas testu przedstartowego we wnętrzu statku Apollo 1 wybuchł pożar, w którym zginęli trzej astronauci.
- Podpisano Traktat o Przestrzeni Kosmicznej, uznający kosmiczne zasoby za wspólne dziedzictwo ludzkości.
- Włoski piosenkarz Luigi Tenco popełnił samobójstwo po porażce jego utworu w głosowaniu telewidzów na festiwalu piosenki włoskiej w San Remo.
- 1973 – Wojna wietnamska: USA, Wietnam oraz Wietkong podpisały w Paryżu porozumienie o przerwaniu ognia.
- 1974 – 16 osób zginęło w czasie powodzi w australijskim Brisbane.
- 1980 – Otwarto granicę między Izraelem a Egiptem.
- 1983 – Nastąpiło połączenie obu odcinków budowy kolejowego Tunelu Seikan, między japońskimi wyspami Honsiu i Hokkaido.
- 1984:
- 1991 – Kiro Gligorow został pierwszym prezydentem Macedonii.
- 1993 – Premiera filmu Goście, goście.
- 1996:
- 1997 – Asłan Maschadow wygrał wybory prezydenckie w Czeczenii.
- 2000 – Ivica Račan został premierem Chorwacji.
- 2002 – Ponad 1000 osób zginęło w wyniku eksplozji składu broni w nigeryjskim Lagos.
- 2007 – 15 osób zginęło, ponad 30 zostało rannych w samobójczym zamachu bombowym przed szyickim meczetem w pakistańskim Peszawarze.
- 2008 – Książę Walii Karol w wieku 59 lat i 74 dni stał się najstarszym następcą tronu w historii brytyjskiej monarchii. Pobił tym samym "rekord" ustanowiony przez swego prapradziada, syna królowej Wiktorii, Edwarda VII.
- 2009:
- 2010:
- 2011 – W Jemenie wybuchło powstanie przeciwko złej sytuacji materialnej, bezrobociu, korupcji, ograniczaniu swobód obywatelskich i długoletnim rządom prezydenta Alego Abdullaha Saliha.
- 2012 – Premiera albumu Born To Die, amerykańskiej piosenkarski i autorki tekstów Lany Del Rey.
Urodzili się [edytuj]
- 1443 – Albrecht Odważny, książę Saksonii (zm. 1500)
- 1546 – Joachim Fryderyk Hohenzollern, elektor Brandenburgii (zm. 1608)
- 1571 – Abbas I Wielki, szach Persji (zm. 1629)
- 1600 – (lub 28 stycznia) Klemens IX, papież (zm. 1669)
- 1756 – Wolfgang Amadeusz Mozart, austriacki kompozytor (zm. 1791)
- 1775 – Friedrich Wilhelm Joseph von Schelling, niemiecki filozof (zm. 1854)
- 1790 – William Davies Evans, brytyjski szachista, kapitan marynarki wojennej (zm. 1872)
- 1814 – Eugène Viollet-le-Duc, francuski architekt, historyk sztuki, konserwator (zm. 1879)
- 1829 – Ján Botto, słowacki poeta romantyczny (zm. 1881)
- 1832 – Lewis Carroll, brytyjski pisarz, matematyk (zm. 1898)
- 1836 – Leopold von Sacher-Masoch, austriacki pisarz (zm. 1895)
- 1850 – Edward John Smith, brytyjski marynarz, kapitan Titanica (zm. 1912)
- 1859 – Wilhelm II Hohenzollern, król Prus, cesarz Niemiec (zm. 1941)
- 1861 – Rudolf Modrzejewski, amerykański inżynier, budowniczy linii kolejowych i mostów pochodzenia polskiego (zm. 1940)
- 1875 – Eilert Falch-Lund, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1960)
- 1878 – Konstantin Michaiłowicz Derjugin, rosyjski hydrobiolog (zm. 1938)
- 1881 – Sveinn Björnsson, islandzki polityk, prezydent Islandii (zm. 1952)
- 1884 – Kazimierz Kolbuszewski, polski historyk literatury (zm. 1943)
- 1885:
- 1888 – Tadeusz Kossakowski, polski dowódca wojskowy, generał (zm. 1965)
- 1891 – Ilja Erenburg, rosyjski pisarz, dziennikarz (zm. 1967)
- 1897 – Karel Lamač, czeski reżyser filmowy (zm. 1952)
- 1898 – Robert Levasseur, francuski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1974)
- 1901:
- 1903 – Sir John Carew Eccles, australijski neuropsycholog, laureat Nagrody Nobla (zm. 1997)
- 1905 – Zenon Nowak, polski polityk, wicepremier (zm. 1980)
- 1910 – Aleksander Przyłucki, polski duchowny neounicki (zm. 1993)
- 1912:
- 1914 – Wojciech Rajewski, polski aktor (zm. 1980)
- 1918:
- 1919 – Jiřina Hauková, czeska pisarka (zm. 2005)
- 1920 – Arthur Mercante, amerykański sędzia bokserski (zm. 2010)
- 1921:
- 1922 – Andrzej Trzebiński, polski pisarz, krytyk literacki (zm. 1943)
- 1924:
- 1926:
- 1928 – Hans Modrow, niemiecki polityk, premier NRD
- 1929 – Gastón Suárez, boliwijski pisarz (zm. 1984)
- 1930:
- 1931 – Mordecai Richler, kanadyjski pisarz (zm. 2001)
- 1932 – Boris Szachlin, radziecki gimnastyk (zm. 2008)
- 1933 – Jerry Buss, amerykański biznesmen, właściciel klubu koszykarskiego Los Angeles Lakers (zm. 2013)
- 1934:
- 1935 – Tadeusz Zawierucha, polski pisarz
- 1936:
- 1937:
- 1940 – James Cromwell, amerykański aktor
- 1944:
- 1945 – Adam Krzemiński, polski dziennikarz, publicysta
- 1948:
- 1949 – Zbigniew Rybczyński, polski operator, reżyser filmów eksperymentalnych, laureat Oscara
- 1951:
- 1952:
- 1954 – Barbara Bursztynowicz, polska aktorka
- 1956:
- 1957:
- 1959 – Göran Hägglund, szwedzki polityk
- 1960 – Jan Huruk, polski maratończyk
- 1961 – Nino Gurieli, gruzińska szachistka
- 1962 – Jerzy Batycki, polski aktor
- 1963 – Andrzej Piekarczyk, polski satyryk, członek Kabaretu OT.TO
- 1964:
- 1965:
- 1968:
- 1969:
- 1971 – Lil Jon, amerykański raper, producent muzyczny
- 1972:
- 1973 – Krzysztof Antkowiak, polski piosenkarz
- 1974:
- 1975 – Benjamin von Stuckrad-Barre, niemiecki pisarz
- 1976:
- 1977 – Maria Francesca Bentivoglio, włoska tenisistka
- 1978 – Gustavo Munúa, urugwajski piłkarz, bramkarz
- 1979:
- 1980:
- 1981:
- 1982 – Thomas Løvold, norweski curler
- 1987 – Hannah Teter, amerykańska snowboardzistka
- 1988 – Kamil Pietras, polski koszykarz
- 1989 – Daisy Lowe, angielska modelka
- 98 – Nerwa, cesarz rzymski (ur. 30)
- 457 – Marcjan, cesarz wschodniorzymski (ur. ok. 392)
- 672 – Witalian, papież (ur. ?)
- 847 – Sergiusz II, papież (ur. ?)
- 1540 – Aniela Merici, święta, włoska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Sióstr Urszulanek (ur. 1474)
- 1641 – Marcin Wadowita, polski teolog, pisarz religijny, profesor, kanclerz i rektor Akademii Krakowskiej (ur. 1567)
- 1740 – Ludwik IV Henryk Burbon-Condé, książę Condé, pierwszy minister króla Francji (ur. 1692)
- 1814 – Johann Gottlieb Fichte, niemiecki filozof (ur. 1762)
- 1815 – Augustyn Zhao Rong, pierwszy ksiądz pochodzenia chińskiego, męczennik, święty katolicki (ur. 1746)
- 1851 – John James Audubon, amerykański ornitolog, przyrodnik, malarz (ur. 1785)
- 1860 – János Bolyai, węgierski matematyk (ur. 1802)
- 1862 – Paweł Józef Nardini, niemiecki ksiądz, błogosławiony katolicki (ur. 1821)
- 1864 – Leo von Klenze, niemiecki architekt (ur. 1784)
- 1873 – Adam Sedgwick, brytyjski geolog (ur. 1785)
- 1886 – Tomasz Oskar Sosnowski, polski rzeźbiarz (ur. 1810)
- 1901 – Giuseppe Verdi, włoski kompozytor (ur. 1813)
- 1912 – Leopold Méyet, polski adwokat, kolekcjoner, bibliofil (ur. 1850)
- 1918 – Stefan Giller, polski pisarz, tłumacz (ur. 1834)
- 1919 – Endre Ady, węgierski poeta (ur. 1877)
- 1940 – Izaak Babel, rosyjski pisarz (ur. 1894)
- 1944 – Alfons Kühn, polski inżynier, polityk, minister (ur. 1878)
- 1949 – Boris Asafjew, rosyjski kompozytor, muzykolog (ur. 1884)
- 1956 – Erich Kleiber, austriacki dyrygent (ur. 1890)
- 1964 – Stanisław Piętak, polski pisarz (ur. 1909)
- 1967:
- 1971 – Jacobo Arbenz Guzmán, gwatemalski polityk, prezydent Gwatemali (ur. 1913)
- 1972 – Mahalia Jackson, amerykańska piosenkarka (ur. 1911)
- 1975 – Bill Walsh, amerykański scenarzysta i producent filmowy (ur. 1913)
- 1978 – Oskar Homolka, amerykański aktor (ur. 1898)
- 1979 - Antoni Iglewski. polski żołnierz, cichociemny ( ur. 1899)
- 1981 – Maria Żabczyńska, polska aktorka (ur. 1903)
- 1982 – Daniel Sundén-Cullberg, szwedzki żeglarz, medalista olimpijski (ur. 1907)
- 1983:
- 1986 – Lilli Palmer, niemiecka aktorka (ur. 1914)
- 1987 – Norman McLaren, kanadyjski reżyser filmów animowanych (ur. 1914)
- 1993 – André the Giant, francuski wrestler (ur. 1946)
- 1995 – Jan Walter, polski duchowny luterański, senior diecezji warszawskiej (ur. 1934)
- 1996 – Olga Havlová, pierwsza dama Czechosłowacji i Czech, żona Václava Havla (ur. 1933)
- 1997 – Aleksandr Zarchi, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1908)
- 1999:
- 2000:
- 2002 – Jelena Gorczakowa, rosyjska lekkoatletka, oszczepniczka (ur. 1933)
- 2003 – Henryk Jabłoński, polski historyk, polityk, minister oświaty i szkolnictwa wyższego, przewodniczący Rady Państwa (ur. 1909)
- 2004:
- 2005 – Paweł Berger, polski muzyk zespołu Dżem (ur. 1950)
- 2006 – Johannes Rau, niemiecki polityk, prezydent Niemiec (ur. 1931)
- 2007:
- 2008:
- 2009:
- 2010:
- 2011:
- 2012:
- 2013:
Przypisy
