Jurij Brězan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jurij Brězan
Nagrobek pisarza

Jurij Brězan (ur. 9 czerwca 1916, w Worklecach, zm. 12 marca 2006 w Kamjencu) – pisarz serbołużycki, tworzący w języku górnołużyckim oraz niemieckim. Za zróżnicowaną formalnie (powieści, opowiadania, nowele, książki dla dzieci) i tematycznie twórczość był wielokrotnie nagradzany w NRD, a jego książki były tłumaczone w sumie na 25 języków, w tym na polski. Ze względu na walory artystyczne książek oraz ogromny dorobek uważany za jednego z najważniejszych pisarzy łużyckich XX w.

Na jego świadectwie urodzenia widnieje nazwisko w niemieckiej pisowni Georg Bresan, jednak zawsze korzystał z pisowni łużyckiej. Uczęszczał do gimnazjum w Budziszynie, rozpoczął studia ekonomiczne, z których został usunięty w roku 1936. Od roku 1933 był czynny w stowarzyszeniu Domowina i w łużyckiej grupie oporu. Posługiwał się czasami pseudonimem Dušan Šwik. W latach 1937-1938 przebywał na emigracji w Pradze, po powrocie trafił 1938-1939 do więzienia. W latach 1942-1944 był powołany do Wehrmachtu i trafił do amerykańskiej niewoli. W latach 1945-1948 był młodzieżowym działaczem Domowiny, od roku 1946 członkiem SED. Od roku 1949 zajmował się twórczością literacką. W latach 1969-1989 był wiceprezesem Związku Pisarzy NRD. Do końca życia mieszkał w miejscowości Horni Hajnk w pobliżu miejsca urodzenia.

Jego grób znajduje się w Crostwitz/Chrósćicy.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • 1950 – Do noweho časa – zběrka basni
  • 1951 – Prěnja brózda
  • 1951 – Swĕt budźe rjeńši
  • 1952 – Stara Jančowa
  • 1953 – Mjez Čornobohom a Błótami
  • 1955 – Wo jednorym žiwjenju – filmowy scenarij
  • 1955 – Naš wšědny dźeń – zbĕrka basni
  • 1955 – Po dróze a při dróze: zapiski pućowaceho
  • 1956 – Započatki
  • 1958 – Madlena a druhe powědančka a skicy
  • 1958 – Feliks Hanuš 1. - Šuler
  • 1958 – Christa – stawizna młodeje holcy
  • 1959 – Trix a woł Jonas
  • 1960 – Marja Jančowa: wobrazy ze žiwjenja serbskeho ludu
  • 1960 – Feliks Hanuš 2. - Wučbne lěta
  • 1961 – Robert a Sabina
  • 1963 – Kak je elefant do hribow šoł
  • 1964 – Feliks Hanuš 3. – Zrałe lěta
  • 1966 – Nawrót do Krakowa
  • 1966 – Wulke dyrdomdejstwa małeho kocora
  • 1968 – Čorny młyn
  • 1972 – Łužiske impresije
  • 1975 – Hajdanec dźěd a šerjenja
  • 1976 – Krabat
  • 1979 – Moja protyka
  • 1981 – Kamuški a skała
  • 1982 – Stary nan
  • 1985 – Psowe prózdniny
  • 1985 – Stara liška
  • 1991 – Módry konik Digidonk
  • 1992 – Moja archa Horni Hajnk
  • 1992 – Lijeńca
  • 1993 – Rifko – z dźenika dakla
  • 1993 – Hadrijan a Awgustina
  • 1994 – Krabat. Druha kniha
  • 1994 - Braškowe powědanja
  • 1996 – Čitanka
  • 1997 – Salowčenjo
  • 1997 – Naš wuj z Ameriki
  • 1998 – Rozmyslenja a domyslenja
  • 2000 – Štwórtk, tři běrtlki na štyri
  • 2001 – Ze studnje lět
  • 2002 - Rokotowy kerk
  • 2003 - Die Einladung (Novelle)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]