Kalcyneuryna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Model wstążkowy kalcyneuryny

Kalcyneuryna (Cn, ang. calcineurin) – białko enzymatyczne o aktywności fosfatazy białkowej serynowo-treoninowej, nazywane też fosfatazą białkową 2B (PP2B).

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Aktywność kalcyneuryny regulowana jest przez jony wapnia i kalmodulinę. Białko tworzy heterodimery, zbudowane z podjednostki katalitycznej (kalcyneuryna A, CnA) i regulatorowej (kalcyneuryna B, CnB). Podjednostka katalityczna o masie cząsteczkowej około 60 kDa zawiera N-końcową domenę katalityczną, centralne domeny stanowiące miejsce wiązania podjednostki regulatorowej i kalmoduliny, a na C-końcu znajduje się domena autoinhibitorowa. Podjednostka B kalcyneuryny ma masę cząsteczkową około 20 kD i budową zbliżona jest do kalmoduliny; zawiera cztery miejsca wiążące jony wapnia Ca2+[1].

Funkcje[edytuj | edytuj kod]

Kalcyneuryna funkcjonuje w komórkach jako element szlaku sygnalizacyjnego prowadzącego do aktywacji komórek T. Rozpoznanie antygenu przez kompleks receptora komórek T (TCR/CD3) prowadzi do aktywacji fosfolipazy C, która hydrolizuje bisfosforan fosfatydyloinozytolu (PIP2) do diacyloglicerolu i trisfosforanu inozytolu (IP3). IP3 uwalnia z retikulum endoplazmatycznego jony Ca2+, które są wiązane przez kalmodulinę i podjednostkę regulatorową kalcyneuryny. Utworzenie kompleksu kalcyneuryna-kalmodulina-Ca2+ powoduje uaktywnienie fosfatazy[2].
Zidentyfikowano wiele białek komórek T będących substratami kalcyneuryny i defosforylowanych przez ten enzym. Defosforylacja białka przez kalcyneurynę może mieć zarówno hamujący, jak i aktywujacy wpływ na aktywność tych białek. Hamująco kalcyneuryna działa na receptory trisfosforanu inozytolu w błonie retikulum endoplazmatycznego[3], na kinazę zależną od cykliny 4[4] i na czynnik transkrypcyjny Elk-1[5]. Kalcyneuryna aktywuje proapoptotyczne białko BAD[6], czynniki transkrypcyjne MEF2[7] i NFAT. Działając synergistycznie z kinazą białkową C aktywuje kinazy JNK[8] i IKK[9].

Przypisy

  1. Baksh, S, Burakoff, SJ. The role of calcineurin in lymphocyte activation. „Semin Immunol”. 12. 4, s. 405-415, 2000. PMID 10995587. 
  2. Klee, CB, Ren, H, Wang, X. Regulation of the calmodulin-stimulated protein phosphatase, calcineurin. „J Biol Chem”. 273. 22. s. 13367-13370. PMID 9593662. 
  3. Cameron, AM, Steiner, JP, Roskams, AJ, Ali, SM, Ronnett, GV, Snyder, SH. Calcineurin associated with the inositol 1,4,5-trisphosphate receptor-FKBP12 complex modulates Ca2+ flux. „Cell”. 83. 3, s. 463-472, 1995. PMID 8521476. 
  4. Baksh, S, DeCaprio, JA, Burakoff, SJ. Calcineurin regulation of the mammalian G0/G1 checkpoint element, cyclin dependent kinase 4. „Oncogene”. 19. 24, s. 2820-2827, 2000. PMID 10851085. 
  5. Sugimoto, T, Stewart, S, Guan, KL. The calcium/calmodulin-dependent protein phosphatase calcineurin is the major Elk-1 phosphatase. „J Biol Chem”. 272. 47, s. 29415-29418, 1997. PMID 9367995. 
  6. Wang, HG, Pathan, N, Ethell, IM, Krajewski, S, Yamaguchi, Y, Shibasaki, F, McKeon, F, Bobo, T, Franke, TF, Reed, JC. Ca2+-induced apoptosis through calcineurin dephosphorylation of BAD. „Science”. 284. 5412, s. 339-343, 1999. PMID 10195903. 
  7. Blaeser, F, Ho, N, Prywes, R, Chatila, TA. Ca(2+)-dependent gene expression mediated by MEF2 transcription factors. „J Biol Chem”. 275. 1, s. 197-209, 2000. PMID 10617605. 
  8. Werlen, G, Jacinto, E, Xia, Y, Karin, M. Calcineurin preferentially synergizes with PKC-theta to activate JNK and IL-2 promoter in T lymphocytes. „EMBO J”. 17. 11, s. 3101-3111, 1998. PMID 9606192. 
  9. Trushin, SA, Pennington, KN, Algeciras-Schimnich, A, Paya, CV. Protein kinase C and calcineurin synergize to activate IkappaB kinase and NF-kappaB in T lymphocytes. „J Biol Chem”. 274. 33, s. 22923-22931, 1999. PMID 10438457. 

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]