Kaloria

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Kaloria (łac. calor – ciepło) – historyczna jednostka ciepła, obecnie, gdy ciepło jest utożsamiane z energią, jest pozaukładową jednostką energii (skrót cal); często używana jest jednostka wielokrotna kilokaloria (skrót kcal); 1 kcal = 1000 cal. Megakaloria (milion kalorii, skrót Mcal) nosiła kiedyś osobną nazwę "termia" (skrót th, od gr. thermos – ciepły).

Kaloria 
Dawniej definiowana jako ilość ciepła potrzebna do podgrzania, pod ciśnieniem 1 atmosfery, 1 g czystej chemicznie wody o 1 °C od temperatury 14,5 °C do 15,5 °C.
1 cal = 4,1855 J

W 1929 roku wprowadzono kalorię międzynarodową (obecnie używany w fizyce przelicznik):

1 cal = 4,1868 J

Istnieje jeszcze kaloria termochemiczna:

1 cal = 4,184 J

W chłodnictwie używana jest jednostka ciepła o nazwie frygoria bądź frigoria (fg), która jest równa wartości kalorii międzynarodowej. Nazwa pochodzi od łac. frigidus – 'zimny' z frigere 'stygnąć, marznąć'.

Jednostką ciepła w układzie SI jest dżul J.

Kalorie w dietetyce[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Wartość energetyczna.

Potoczne użycie kaloria znacznie odbiega od faktycznego znaczenia tej jednostki fizycznej. Mimo że używane jest słowo kaloria, to wartości kaloryczne produktów żywnościowych są podawane nie w kaloriach, ale w kilokaloriach, czyli tysiącach kalorii. Czasem kilokaloria nazywana jest "dużą kalorią" bądź pisana jest wielką literą ("Kaloria").

Określenie ilości kalorii w produktach żywnościowych wyraża ilość energii, którą przeciętnie przyswaja ludzki organizm przy spożyciu takiego produktu. Taka żywnościowa energia jest później wykorzystywana do podtrzymania funkcji życiowych i aktywności.

Wartość energetyczna składników pokarmowych:

  • 1 g białka to ok. 4 kcal
  • 1 g węglowodanów to ok. 4 kcal
  • 1 g tłuszczów to ok. 9 kcal

Kalorie w energetyce[edytuj | edytuj kod]

W energetyce w przeszłości używano kalorii jako jednostki ciepła. Przykładowo, typoszeregi kotłów wodnych miały w nazwie moc cieplną podawaną w gigakaloriach na godzinę (np. kocioł WR-25 ma moc cieplną 25 Gcal/h). Obecnie moc tych urządzeń podaje się w megawatach.

1 Gcal/h = 1,163 MW

Kaloria była również używana przy definiowaniu paliwa umownego — jest to paliwo o wartości opałowej wynoszącej 7000 kcal/kg.

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło kaloria w Wikisłowniku