Kiwity (województwo warmińsko-mazurskie)
| Kiwity | |
 Kościół w Kiwitach |
|
| Państwo |  Polska |
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | lidzbarski |
| Gmina | Kiwity |
| Liczba ludności (2006) | 500 |
| Strefa numeracyjna | (+48) 89 |
| Kod pocztowy | 11-106 |
| Tablice rejestracyjne | NLI |
|
Położenie na mapie Polski
  Kiwity
|
|
| Na mapach: | |
Kiwity (niem. Kiewitten) – wieś warmińska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Kiwity przy drodze wojewódzkiej nr 513. W Kiwitach ma siedzibę placówka Ochotniczej Straży Pożarnej.
W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Miejscowość jest siedzibą gminy Kiwity.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Wieś powstała w 1308, w roku 1311 zniszczona została przez oddział Witenesa. Wieś ponownie lokował w 1319 biskup warmiński Eberhard z Nysy. Z przywileju tego biskupa od 1308 funkcjonował tu młyn i karczma. Młyn znany był w XVIII w. w całej okolicy.
Po 1945 r. pierwszym wójtem w Kiwitach był Otton Sarnowski - Warmiak ze Skajbot. Z rodziny tej bardziej znany jest Franciszek Sarnowski.
[edytuj] Zabytki
We wsi znajduje się zabytkowy kościół parafialny pw. śś. Apostołów Piotra i Pawła, budowla gotycka wybudowana w latach 1350-1370, wieża z końca XIV w rozbudowana w XV w. Kościół gruntownie odnawiany był w 1862, ponownie konsekrowany w 1879. Ołtarz główny z 1762 r. z późnogotycką figurą Madonny z Dzieciątkiem z ok. 1500 r. Ambona późnobarokowa wykonana w warsztacie Jana Freya, z około 1740 r. W murze kościoła znajdował się do 1946 r. relief przedstawiający szkielet (tzw. Śmierć z Kiwit).
We wsi znajduje się kapliczka.
[edytuj] Demografia
Mieszkańcy: w roku 1818 - 278 osób, w 1939 - 434, w 1998 - 438.
Przystanek PKS, poczta, ośrodek zdrowia, restauracja, dom kultury, sklepy.
[edytuj] Bibliografia
- Tadeusz Chrzanowski, Przewodnik po zabytkowych kościołach północnej Warmii, Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, Olsztyn, 1978. (str. 65 - 67)
- Darmochwał T., Rumiński M. J., Warmia Mazury, przewodnik. Agencja TD, Białystok, 1996.
- Jan Chłosta, Słownik Warmii, Wydawnictwo LITTERA, Olsztyn, 2002, ISBN 83-914158-5-6
- Mapa Schroettera 1796-1802 (młyn).
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
