Wójt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sprawa u wójta, obraz Józefa Chełmońskiego

Wójt (niem. Vogt, Voigt i Fauth, łac. advocatus) – urzędnik administracji lokalnej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W okresie lokacji miast wójt był to dziedziczny urzędnik, stojący na czele miasta lub osady miejskiej lokowanej na prawie niemieckim. Był on lennikiem pana miasta, zobowiązanym do konnej służby wojskowej, i miał liczne dochodowe przywileje, między innymi: 1/6 czynszów, 1/3 kar sądownych, liczne parcele w mieście. Zasiadał ponadto w ławie miejskiej i miał prawo posiadania jatek.

Na Warmii wójt krajowy był najwyższym urzędnikiem, wykonującym władzę świecką zabronioną władzy kościelnej prawem kanonicznym. W późniejszym okresie powstawania rad miejskich, urząd wójta wykupywało miasto.

W XIX wieku i do roku 1950 wójt był urzędnikiem pełniącym funkcje wykonawcze w gminie, a od roku 1990 do roku 2002 wójt był wybieranym przez radę przewodniczącym zarządu gminy i kierownikiem urzędu gminy.

Wójt w dzisiejszej Polsce[edytuj | edytuj kod]

Zadania[edytuj | edytuj kod]

Obecnie w Polsce wójt pełni funkcję organu wykonawczego gminy obok burmistrza i prezydenta miasta, wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa.

Do zadań wójta należy w szczególności:

  • przygotowywanie projektów uchwał rady gminy
  • określanie sposobu wykonywania uchwał
  • gospodarowanie mieniem komunalnym
  • wykonywanie budżetu
  • zatrudnianie i zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych.

Wybór i odwołanie[edytuj | edytuj kod]

Wójt jest funkcjonariuszem publicznym, wybieranym od 2002 roku w wyborach powszechnych, jego kadencja rozpoczyna się w dniu rozpoczęcia kadencji rady gminy i upływa z dniem objęcia obowiązków przez nowo wybranego wójta.

Jeżeli w wyborach brał udział jeden kandydat na wójta i nie zdobył on więcej niż połowę głosów, wyboru wójta dokonuje rada gminy większością bezwzgłedną w obecności przynajmniej połowy radnych. Podobnie postępuje się w razie braku kandydatów[1].

Wójta można odwołać poprzez referendum lokalne w trakcie trwania kadencji, do rozpisania którego potrzebny jest wniosek co najmniej 10% wyborców. Referendum jest ważne, gdy udział w nim weźmie nie mniej niż 3/5 liczby biorących udział w wyborze odwoływanego organu. Ponadto wójt może być odwołany przez Prezesa Rady Ministrów, jeżeli rażaco narusza postanowienia Konstytucji lub ustawy. W razie wygaśnięcia mandatu wójta przed upływem kadencji (np. w razie odmowy złożenia ślubowania, złożenia pisemnej rezygnacji, śmierci, odwołania z urzędu) funkcję wójta, do czasu objęcia obowiązków przez nowo wybranego wójta, pełni osoba wyznaczona przez Prezesa Rady Ministrów.

W Polsce wójtem nie może być osoba niebędąca jej obywatelem.

Zastępstwo[edytuj | edytuj kod]

W sytuacji, gdy wójt nie może wykonywać swych kompetencji w wyniku np. tymczasowego aresztowania, odbywania kary pozbawienia wolności wymierzonej za przestępstwo nieumyślne, odbywania kary aresztu albo niezdolność do pracy z powodu choroby trwającej powyżej 30 dni, kompetencje wójta z mocy prawa przejmuje jego zastępca, a w sytuacji gdy powołano więcej niż jednego zastępcę – pierwszy zastępca.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło wójt w Wikisłowniku

Przypisy

  1. Art. 482 § 2 i 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborzy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112, z późn. zm.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • J. Wilk, Tymczasowe zastępstwo wójta, Nowe Zeszyty Samorządowe 2011, nr 2.
  • Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. Nr 0, poz. 594, z późn. zm.)