Kościół św. Bartłomieja w Pasłęku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kościół św. Bartłomieja w Pasłęku
kościół parafialny
Distinctive emblem for cultural property.svg P/40 z 10.10.1956 r.
Kościół św. Bartłomieja w Pasłęku
Państwo  Polska
Miejscowość Pasłęk
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Józefa w Pasłęku
Wezwanie św. Bartłomieja
brak współrzędnych
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kościół św. Bartłomieja w Pasłęku - gotycki kościół z I połowy XIV wieku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o istnieniu parafii w Pasłęku pochodzą z II połowy XIII w. W 1298 wielki mistrz krzyżacki przyznał parafii tej plac pod budowę nowej świątyni, która około 1350 była gotowa. Obiektem administrowali katolicy do 1525, kiedy proboszcz pasłęcki przeszedł na luteranizm. W 1543 obiekt poważnie ucierpiał na skutek pożaru, tracąc część oryginalnego wyposażenia.

W 1635 w kościele prowadzone były polsko-szwedzkie rozmowy pokojowe, które nie przyniosły żadnego rezultatu. W piętnaście lat później na podobnych rokowaniach spotkali się w nim Karol X Gustaw oraz Kurfirst Fryderyk Wilhelm. W II połowie XVII wieku kościół pozyskał również nowe komponenty wyposażenia - ołtarz (autor Izaak Ryga z Królewca) i ambonę (autor Johann Christoph Doebel).

Organy[edytuj | edytuj kod]

Organy w kościele

W kościele znajdują się organy z początku XVIII wieku, dzieło Andreasa Hildebrandta z Gdańska, odrestaurowane w latach 2010-2013[1].

Festiwal organowy i inne działania wokół organów Andreasa Hildebrandta[edytuj | edytuj kod]

Przy odrestaurowanych organach Hildebrandta odbywa się Festiwal Muzyki Organowej i Kameralnej oraz Letnia Akademia Organowa.[2]

Przebudowa kościoła w XVIII w. i dalsza historia świątyni[edytuj | edytuj kod]

W 1751 kościół przeszedł generalny remont. Wymieniono kościelny dach, usuwając gotyckie sklepienie i budując w jego miejsce drewniany strop beczkowy. Wymieniono filary kościelne, zostawiając tylko jedną parę pierwotnych czternastowiecznych kolumn, dodano ponadto dwie kondygnacje empor w bocznych nawach. Przy okazji prac budowlanych w kościele Christoph Heinrich Obuch dokonał renowacji organów w świątyni Rozebrano wejście na wieżę (do tej pory jest niedostępna) oraz wykonano pseudogotyckie blendy na dolnych poziomach kościelnych ścian. W latach 1758 i 1762 pasłęczanie składali w kościele hołd carycy Elżbiecie oraz carowi Piotrowi I.

W 1869 kościół przeszedł ponowny remont generalny, a w 1922 pożar zniszczył wieżę kościelną, która po odbudowie straciła dotychczasowe barokowe zwieńczenie. W 1946 został na nowo przejęty przez katolików, którzy w latach 60. i 70. odmalowali kościół, zamurowali część okien, wykonali stacje drogi krzyżowej i konfesjonały oraz ufundowali nowe witraże.

Od lipca 1993 przy parafii działa katolickie radio Quo Vadis. 4 czerwca 2007 roku po 13 latach działalności, Pasłęcka rozgłośnia katolicka radio Quo Vadis zakończyło swoją działalność

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Kościół jest halowy, trójnawowy. Najstarszą jego częścią jest prezbiterium. Wejście do niego prowadzi przez pojedyncze drzwi z rozetą i skromnym gotyckim portalem. Nad kruchtą kościelną położona jest wieża wzniesiona na planie kwadratu, zwieńczona hełmem w kształcie ostrosłupa. Kościół jest przykryty sufitem beczkowym z wymalowanymi wersami modlitwy "Ojcze nasz" i symbolicznymi ich ilustracjami. W wyodrębnionym prezbiterium znajduje się siedemnastowieczny ołtarz główny ze sceną ukrzyżowania na tle panoramy siedemnastowiecznego Pasłęka. Dwie nawy boczne posiadają ołtarze odpowiednio z siedemnastego wieku (po lewej stronie prezbiterium) i z 1966 (po prawej).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • F. Kluke, "Die Orgel der St. Bartholomäuskirche zu Pr. Holland: 1719 - 1929 / aus Anlass des Umbaues im Jahre 1929", Pr. Holland, 1929 r.
  • W. Rodzewicz, J. Włodarski, Pasłęk. Wędrówki po przeszłości, 1993 r.
  • publikacja zbiorowa Organy Andreasa Hildebrandta w kościele św. Bartłomieja w Pasłęku, Wydawnictwo UNUM, Kraków, 2013 r.
  • strona internetowa www.hildebrandt-paslek.pl (stan z 6.01.2014).

Przypisy

  1. www.hildebrandt-paslek.pl (stan z 6.01.2014)
  2. Informacja na podstawie http://hildebrandt-paslek.pl/aktualnosci.html