Bartłomiej Apostoł

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Święty
Bartłomiej Apostoł
Natanael bar-Tholomaios[1]
apostoł
męczennik
Matteo di Giovanni 003.jpg
Św. Bartłomiej przedstawiony z odartą skórą i nożem rzeźniczym-jego atrybuty
Data urodzenia w I wieku
Kana Galilejska
Data śmierci ok. 70
Albanopolis (Armenia) (obecne Emanstahat)
Kościół/
wyznanie
chrześcijański
Wspomnienie 24 sierpnia[a]

5 maja, 24 czerwca, 13 lipca i 7 września[b]

Atrybuty kordelans do zdzierania skóry
Patron wielu rzemieślników, wzywany w przypadku chorób nerwowych, konwulsji i chorób skóry
Szczególne miejsca kultu Bazylika św. Bartłomieja na Wyspie Tyberyjskiej
Galeria ilustracji w Wikimedia Commons Galeria ilustracji w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Bartłomiej Apostoł, wcześniej Bartłomiej Natanael, cs. Apostoł Warfołomiej (ur. w I wieku n.e. w Kanie Galilejskiej, zm. ok. 70 w Albanopolis w Armenii) – jeden z dwunastu apostołów dwojga imion, zwany, w Ewangeliach Mateusza, Marka i Łukasza, Bartłomiejem (grecko-aramejskie bar-Tholomaios „syn Tolomaja-Ptolemeusza” lub „syn oracza”), a przez JanaNatanaelem (hebr. „Bóg dał”). Wbrew apokryfom i stanowisku Augustyna z Hippony i Grzegorza Wielkiego, Kościół rzymskokatolicki przyjął, że to ta sama osoba; męczennik i święty Kościoła katolickiego oraz prawosławnego[2]. Święty ten wymieniany jest w Modlitwie Eucharystycznej (Communicantes) Kanonu rzymskiego.

F.Camilo:Męczęństwo świętego Bartłomieja

Żywot świętego[edytuj | edytuj kod]

Bartłomiej wymieniany w Ewangeliach Mateusza (Mt 10, 3 TB), Marka (Mk 3, 18), Łukasza (Łk 6, 14), a także Dziejach Apostolskich (Dz 1, 13), utożsamiany jest z pojawiającym się u Jana Natanaelem (Jan 1, 45-51; 21,2)[2]. Jeśli rzeczywiście Bartłomiej był tożsamy z Natanaelem, to wyróżniał się w gronie apostolskim dobrym wykształceniem[3]. Możliwe jest, że poprzez znajomość z Natanaelem Jezus został zaproszony na wesele w Kanie Galilejskiej[4]. Z apokryfów o św. Bartłomieju zachowały się Ewangelia Bartłomieja i Apokalipsa Bartłomieja. Znana jest jednak w dość drobnych fragmentach. Zachował się również obszerniejszy apokryf Męka Bartłomieja Apostoła. Według niego Bartłomiej miał głosić Ewangelię w Armenii, a także w Indiach, Arabii, a nawet w Etiopii. Podobno miał nawrócić brata króla Armenii, Polimpiusza. Z rozkazu króla Astiagesa pojmano Bartłomieja w mieście Albanopolis (obecne Emanstahat). Był męczony, rozpięty na krzyżu głową w dół, żywcem obdarty ze skóry, ukrzyżowany, a następnie ścięty.

Kult[edytuj | edytuj kod]

Ikonografia

W ikonografii przedstawiany jest z kordelansem do zdzierania skóry[5].

Patronat

Jest patronem wielu rzemieślników: rzeźników, garbarzy, introligatorów, siodlarzy, szewców, tynkarzy, górników, krawców, piekarzy, sztukatorów, a we Florencji - sprzedawców oliwy, serów i soli; wzywany w przypadku chorób nerwowych, konwulsji i chorób skóry. Ponadto jest uważany za patrona bartników, pasterzy, właścicieli winnic, grzybiarzy i rolników.

Relikwie

Relikwie świętego znajdują się w Bazylice św. Bartłomieja w Rzymie.

Dzień obchodów

Święto liturgiczne św. Bartłomieja w Kościele katolickim obchodzone jest 24 sierpnia.

Cerkiew prawosławna wspomina apostoła w ciągu roku liturgicznego czterokrotnie:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. liturgia katolicka
  2. prawosławna liturgia według kalendarza gregoriańskiego

Przypisy

  1. Pełne brzmienie imienia przy założeniu słuszności identyfikacji Bartłomieja i Natanaela.
  2. 2,0 2,1 Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 1: A-C. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 362. ISBN 83-7097-271-3.
  3. Manfred Uglorz: Teologia zwiastowania i czynów Jezusa. Warszawa: Chrześcijańska Akademia Teologiczna, 1999, s. 209–210. ISBN 83-909272-3-3.
  4. Fritz Rienecker, Gerhard Maier: Leksykon biblijny. Waldemar Chrostowski (red.). Warszawa: Oficyna wydawnicza „Vocatio”, 2001, s. 524, seria: Prymasowska Seria Biblijna. ISBN 83-7146-061-9.
  5. Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 1: A-C. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 252. ISBN 83-7097-271-3.
  6. podwójne datowanie

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Hugo Hoever SOCist: Żywoty świętych Pańskich. przekład Zbigniew Pniewski. Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, 1983, s. 309/310.
Źródła internetowe

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]