Kolumna Vendôme

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kolumna Vendôme
Distinctive emblem for cultural property.svg nr rej. PA00085790
Kolumna w 2005
Kolumna w 2005
Państwo  Francja
Region  Île-de-France
Miejscowość Paryż
Typ pomnika kolumna
Położenie na mapie Paryża
Mapa lokalizacyjna Paryża
Kolumna Vendôme
Kolumna Vendôme
Położenie na mapie Francji
Mapa lokalizacyjna Francji
Kolumna Vendôme
Kolumna Vendôme
Ziemia 48°52′02″N 2°19′45″E/48,867222 2,329167Na mapach: 48°52′02″N 2°19′45″E/48,867222 2,329167
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Obalenie Kolumny w czasie Komuny Paryskiej

Kolumna Vendôme, oficjalnie Kolumna Wielkiej Armii - obelisk w formie kolumny wzniesiony na placu Vendôme w Paryżu, w 1 okręgu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Inspiracją dla kolumny była antyczna Kolumna Trajana oraz kilka pomników zaprojektowanych i nigdy nie zrealizowanych w czasach Wielkiej Rewolucji Francuskiej, przede wszystkim Kolumna Narodowa, pod którą na Placu Vendôme położono w 1800 kamień węgielny. W trzy lata później Napoleon Bonaparte wrócił do projektu, lecz zamiast poświęcić ją chwale narodu, miała głosić sławę samego Pierwszego Konsula. Ostatecznie prace nad obeliskiem trwały od 1805 do 1810, rozważano również kilka koncepcji nazwy.

W 1814 posąg Napoleona Bonaparte został zdjęty z kolumny przez wojska koalicji antyfrancuskiej i zastąpiony sztandarem Burbonów. Metal z pomnika został wykorzystany do wykonania konnego pomnika Henryka IV na Île de la Cité. Odbudowano go w czasie monarchii lipcowej, autorem nowej trzyipółmetrowej rzeźby został Charles Seurre. W czasie II Cesarstwa rzeźba ta, jako że była w kiepskim stanie, została zabrana z pomnika i zastąpiona prawie identyczną kopią.

W 1871 w czasie Komuny Paryskiej Rada Komuny zdecydowała o usunięciu kolumny jako "symbolu brutalnej siły i fałszywej chwały, afirmacji militaryzmu, negacji prawa międzynarodowego, permanentnej obelgi zwycięzców w stronę zwyciężonych, ataku na 1 z 3 zasad Republiki: braterstwa". 16 maja 1871 kolumna, ku radości zgromadzonych tłumów, została obalona.

W dwa lata później, już po zdławieniu Komuny i w czasie prezydentury marszałka Mac Mahona kolumna została odbudowana.

Opis architektoniczny[edytuj | edytuj kod]

Kolumna w całości odlana jest z brązu, jedynie do budowy bazy wykorzystano porfir. Wznosi się na wysokość 44 metrów, mając 3 metry w obwodzie. Jej elementy dekoracyjne (hełm, płaskorzeźby) wg oficjalnej wersji odlano ze zdobytych na Rosjanach i Austriakach armat w bitwie pod Austerlitz w liczbie 1200. Specjaliści oceniają jednak prawdziwą ilość wykorzystanych dział na jedynie 130. Bitwie tej poświęcone są ułożone spiralnie płaskorzeźby na kolumnie. Wykonał je zespół rzeźbiarzy pod kierunkiem Pierre'a Bergereta, w skład którego wchodzili Jean Joseph Foucou, Louis Boizot, Bosio, Lorenzo Bartolini, Claude Ramey, François Rude, Corbet, Clodion i Henri-Joseph Ruxthiel. Kolumna posiada wewnętrzne schody, które pozwalają na wejście na zwieńczającą ją platformę. W czasach II Cesarstwa umieszczono tam posąg Napoleona I.

Inskrypcja na głównej tablicy pamiątkowej głosi:

NEAPOLIO IMP AVG
MONVMENTVM BELLI GERMANICI
ANNO MDCCCV
TRIMESTRI SPATIO DVCTV SVO PROFLIGATI
EX AERE CAPTO
GLORIAE EXERCITVS MAXIMI DICAVIT

co oznacza: Cesarz Napoleon poświęcił chwale Wielkiej Armii tę kolumnę, pomnik wzniesiony z dział zdobytych na przeciwniku w wojnie z Niemcami w 1805 r., która to wojna, pod jego dowództwem, skończyła się w trzy miesiące.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]