Kolumna Trajana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy budowli. Zobacz też: film z 1968 roku.
Kolumna Trajana, w głębi kościół Najświętszego Imienia Marii
Detal reliefu z kolumny Trajana

Kolumna Trajana – pomnik wzniesiony w 113 roku w Rzymie na Forum Trajana dla upamiętnienia zwycięstwa cesarza nad Dakami.

Zaprojektowana prawdopodobnie przez Apollodorosa z Damaszku. Uroczystego poświęcenia kolumny oraz otwarcia Forum Trajana dokonano 18 maja 113 r.[1] Usytuowana pomiędzy budynkami dwóch bibliotek: greckiej i łacińskiej, za Bazyliką Ulpia, kolumna ustawiona jest na cokole, w którego wnętrzu umieszczono urny z prochami Trajana i jego żony Plotiny. Na jej szczycie cesarz nakazał umieścić orła. Po jego śmierci na polecenie Hadriana orzeł został zastąpiony posągiem Trajana, który został po 392 r. n.e. usunięty przez chrześcijan. Dopiero 4 grudnia 1587[2] na jego miejscu ustawiono posąg św. Piotra.

Całość konstrukcji (bez posągu) ma wysokość 39,83 m, sam trzon kolumny – 26,62 m. Wykonany jest z 17 kamiennych bębnów z marmuru kararyjskiego. Wewnątrz znajdują się spiralne schody prowadzące na platformę widokową; klatkę schodową oświetlają 43 wąskie okna.

Największą ozdobę tego pomnika stanowi relief w postaci wstęgi opasującej kolumnę w 23 skrętach. Przedstawiono na nim historię wojny z Dakami od chwili przygotowań do niej aż do zwycięstwa. Dwie kampanie wojenne rozdziela wizerunek Wiktorii. Serpentyna płaskorzeźb to tzw. opowieść kontynuacyjna (nie ma przerw między kolejnymi scenami). Wstęga w części najniższej ma tylko 89 cm szerokości i rozszerza się ku górze, gdzie osiąga 125 cm. Zabieg ten z daleka stwarza złudzenie oglądania postaci jednakowej wielkości (wysokości) we wszystkich wyobrażonych scenach. Relief uznawany jest za jeden z najwspanialszych przykładów rzeźby z okresu cesarstwa rzymskiego.

W XIX wieku na wzór kolumny Trajana powstały:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Jerzy Ciechanowicz: Rzym, ludzie i budowle. Warszawa: PIW, 1987, s. 234, seria: Rodowody Cywilizacji. ISBN 83-06-01503-7.
  2. "Art in Renaissance Italy" Autorzy John T. Paoletti, Gary M. Radke