Komitet Narodowy Polski (1914-1917)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy KNP w latach 1914–1917. Zobacz też: Komitet Narodowy Polski – stronę ujednoznaczniającą.

Komitet Narodowy Polski (KNP) – polska organizacja polityczna grupująca partie narodowe i część ludowych, działająca w latach 1914–1917 w Warszawie i Piotrogrodzie.

Stanowiła konkurencję dla polityków z kręgu Józefa Piłsudskiego. Dominowała w nim orientacja prorosyjska. Komitet nawoływał Polaków do biernego oporu wobec dwóch pozostałych państw-zaborców: II Rzeszy Niemieckiej i Monarchii Austro-Węgierskiej. W Warszawie wyłonił się w listopadzie 1914. Przedstawicielem KNP był Roman Dmowski. Popierały i uznawały tę organizację Francja oraz Wielka Brytania. Komitet w Warszawie przyjął patronat polityczny nad formowanym Legionem Puławskim. W grudniu Komitet nawiązał kontakt z dowództwem rosyjskiego Frontu Południowo-Zachodniego, którego efektem było 12 stycznia 1915 uzyskanie zmiany statutu wojska z ochotniczego na regularne państwowe pospolite ruszenie. Zachowano przy tym wiele przywilejów narodowych osiągniętych wcześniej.

Prezesem KNP był Zygmunt Wielopolski. Członkami Komitetu Narodowego Polskiego byli: Zygmunt Balicki, Stefan Bądzyński, Stanisław Czekanowski, Seweryn Czetwertyński, Henryk Dembiński, Roman Dmowski, ksiądz Marceli Godlewski, Jerzy Gościcki, Władysław Grabski, Jan Harusewicz, Wiktor Jaroński, Walenty Kamocki, Czesław Karpiński, Stanisław Leśniowski, Zdzisław Lubomirski, Marian Lutosławski, Józef Nakonieczny, Franciszek Nowodworski, Konstanty Plater, Maciej Mikołaj Radziwiłł, Jan Rudnicki, Jan Stecki, Ignacy Szebeko, Józef Wielowieyski, Stanisław Wojciechowski, Maurycy Zamoyski[1].

Zaplecze polityczne dla organizacji stanowiło Stronnictwo Narodowo-Demokratyczne i Stronnictwo Polityki Realnej. Siłą zbrojną, która wspierała Komitet była Armia Polska we Francji, zwana potocznie Armią Hallera.

Przypisy

  1. Roman Dmowski, Polityka polska i odbudowanie państwa. Przedmową do obecnego wydania i komentarzem opatrzył Tomasz Wituch, t. II, Warszawa 1988, s. 202.