Koroner

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Koroner (ang. coroner) – w krajach anglosaskich urzędnik prowadzący śledztwo w sprawie nagłego, niespodziewanego lub przypadkowego zgonu, który nastąpił w sposób nienaturalny, w podejrzanych lub brutalnych okolicznościach[1][2]. W przybliżeniu oznacza lekarza medycyny sądowej, a także biegłego sądowego, który zajmuje się wyjaśnieniem okoliczności i przyczyn śmierci oraz ustaleniem czasu śmierci osób, co do których zaistniało podejrzenie, że zmarły śmiercią nienaturalną[3]. Synonimem koronera w języku amerykańskim jest medical examiner (M.E.), aczkolwiek koroner nie musi być z wykształcenia dyplomowanym lekarzem patologiem[4].

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

W Anglii instytucja koronera pojawiła się w XII wieku (około 1101–1200 r.) i była najprawdopodobniej związana z historią Normanów[2][5]. Pierwotnie koronerzy byli nazywani crowners (łac. corona, pol. korona)[5][6]. Ich zakres obowiązków zmieniał się w ciągu wieków, uległ uszczupleniu i obecnie urząd koronera obejmuje jedynie dochodzenie w przypadkach zgonów, które mogły nie wynikać z przyczyn naturalnych[2], np. dokument z 1926 ograniczył uprawnienia koronera oraz ustalił wymogi, które musiała spełnić osoba piastująca to stanowisko (prawnik lub lekarz mający pozwolenie na samodzielne wykonywanie zawodu)[7].

Koroner w USA[edytuj | edytuj kod]

W USA ustawodawstwo dotyczące urzędu koronera jest zróżnicowane stanowo, a funkcja może być nadawana lub zdobywana w wyborach[7]. W stanach, w których nie istnieje urząd koronera, jego funkcje wypełnia szeryf lub organy prawno-śledcze, albo specjalista patolog[4][7]. W kilku stanach personel urzędu koronera składa się z patologów, toksykologów i chemików. Także osoba bez wykształcenia kierunkowego może pełnić obowiązki koronera i zlecać wykonanie sekcji zwłok lekarzowi[7].

Zawód koronera w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce koroner oznacza lekarza medycyny sądowej (potocznie nazywanego medykiem sądowym), którego praca polega na stwierdzaniu lege artis zgonów pacjentów[8]. Jako odrębny zawód istnieje od 2002 roku[9], jego wprowadzenie miało na celu odciążenie lekarzy domowych i lekarzy pogotowia ratunkowego, a także zapobieganie pogrzebowej korupcji[10] i handlowi zwłokami[11]. Koronera obowiązuje tajemnica służbowa[9].

Do obowiązków miejskiego koronera pracującego na zlecenie władz miasta w Polsce należy: stwierdzenie zgonu, ocena przyczyn śmierci (naturalne lub o podłożu kryminalnym), wystawienie odpowiednich dokumentów[12] oraz prowadzenie ewidencji[13].

Do stwierdzenia zgonu może zostać także wezwany lekarz rodzinny[13]. W nagłych przypadkach stwierdzenia zgonu dokonuje lekarz z pogotowia ratunkowego[10]. Również z zakładami pogrzebowymi współpracują lekarze, którzy posiadają uprawnienia do prawnego stwierdzenia zgonu[13].

Do pełnienia funkcji pierwszych koronerów wybrano w Łodzi doświadczonych lekarzy medycyny sądowej[9], którzy dyżurują pod telefonem i współpracując z pogotowiem ratunkowym[12], będą powiadamiani o zgłoszeniach ewidentnych przypadków zgonu, aby udać się pod wskazany adres[12]. Na wszelki wypadek koronerzy zostali także wyposażeni w aparaty, które są konieczne do udzielania pierwszej pomocy[12].

Powszechne zatrudnianie koronerów wymaga dopasowania odpowiednich przepisów regulujących, kto może zgodnie z obowiązującym prawem dokonać aktu stwierdzenia zgonu ludzkiego[10]. Uważa się, że lekarze medycyny sądowej posiadają odpowiednie wykształcenie i praktykę zawodową do pełnienia funkcji koronerów[10].

Przypisy

  1. Wydawnictwo Naukowe PWN Encyklopedia PWN
  2. 2,0 2,1 2,2 The Free Dictionary Coroner (ang.)
  3. Słownik języka polskiego L. Wiśniakowska Słownik wyrazów obcych PWN 2004
  4. 4,0 4,1 WiseGEEK What is a Medical Examiner? (ang.)
  5. 5,0 5,1 Britannia History Bernard Knight Crowner: Origins of the Office of Coroner (ang.)
  6. Lycoming County Pennsylvania Joan Blank The Coroners of the County – a history lesson (ang.)
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Encycopedia Britannica Coroner (ang.)
  8. Polska Lokalna Łódzkie pogotowie zatrudnia koronerów, 31 maja 2002
  9. 9,0 9,1 9,2 "Plus Medycyny" Nowy zawód: koroner, 27 maja 2002
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 TVP Białystok Monika Perlińska Potrzebny koroner w "Obiektyw", 3 kwietnia 2007
  11. Gazeta Białystok Janusz Morawski "Dla gazety", 2 kwietnia 2007
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 Express Ilustrowany Dziś rozpoczynają pracę koronerzy, 31 maja 2002
  13. 13,0 13,1 13,2 "Gazeta Szczecin" Monika Adamowska Czy miasto powinno mieć swojego koronera?, 28 stycznia 2008

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]